જીવનશૈલી | ઉનાળો | લીવર (liver) આપણા શરીરના સૌથી મહત્વપૂર્ણ અંગોમાંનું એક છે. ઝેરી તત્વો દૂર કરવાથી લઈને પાચનમાં મદદ કરવા સુધી, લીવર સો કરતાં વધુ કાર્યો કરે છે. પરંતુ આપણે ઘણીવાર લીવરના સ્વાસ્થ્ય પર પૂરતું ધ્યાન આપતા નથી. તાજેતરમાં, ‘ફેટી લીવર’ (એક એવી સ્થિતિ જેમાં લીવરમાં ચરબી જમા થાય છે) દારૂ ન પીનારાઓમાં પણ વ્યાપકપણે જોવા મળી છે.
એનેસ્થેસિયોલોજિસ્ટ અને ઇન્ટરવેન્શનલ પેઇન મેડિસિનના ફિઝિશિયન ડૉ. કુણાલ સૂદે લીવરના સ્વાસ્થ્ય વિશે પાંચ મહત્વપૂર્ણ તથ્યો શેર કર્યા હતા. ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પોસ્ટ કરાયેલા એક વિડિયોમાં તેમણે સમજાવ્યું કે લીવરમાં ચરબી કેવી રીતે જમા થાય છે, ફેટી લીવર રોગ સાથે સંકળાયેલા જોખમો અને ડાયટ અને વજન જેવા પરિબળો લીવરના કાર્યને કેવી રીતે અસર કરી શકે છે.
દારૂ ન પીતા હોવ તો પણ ફેટી લીવર થઈ શકે
એ ખોટી માન્યતા છે કે ફક્ત આલ્કોહોલ લેનારાઓને જ લીવર રોગ થાય છે. ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકારને કારણે થતી મેટાબોલિક ડિસઓર્ડરને કારણે, આલ્કોહોલ ન લેનારાઓમાં પણ લીવરમાં ફેટ એકઠી થઈ શકે છે. આને MASLD (મેટાબોલિક ડિસફંક્શન-એસોસિએટેડ સ્ટીટોટિક લીવર ડિસીઝ) કહેવામાં આવે છે.
લીવર ટેસ્ટ
લીવર એન્ઝાઇમ AST અને ALT માટે સામાન્ય બ્લડ ટેસ્ટનો અર્થ એ નથી કે લીવર સ્વસ્થ છે. આ ઉત્સેચકો ફક્ત ત્યારે જ વધે છે જ્યારે લીવર કોષોને નોંધપાત્ર નુકસાન થાય છે. ફેટી લીવર રોગના પ્રારંભિક તબક્કામાં, ટેસ્ટ પરિણામો સામાન્ય હોઈ શકે છે.
પેટની ચરબી લીવર માટે જોખમી
પેટની આસપાસ જમા થતી ચરબી લીવરના સ્વાસ્થ્યને સીધી અસર કરી શકે છે. આ ચરબી લોહીના પ્રવાહ દ્વારા લીવરમાં જાય છે અને ત્યાં બળતરા પેદા કરે છે. આ ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર અને લીવર રોગને વધુ ખરાબ કરી શકે છે.
ડાયાબિટીસ ટેસ્ટિંગ। HbA1c કે ફાસ્ટિંગ સુગર શું વધુ મહત્વપૂર્ણ છે?
સુગર ડ્રિંક્સ ટાળો
કૃત્રિમ રીતે મધુર પીણાંમાં રહેલા ફ્રુક્ટોઝને લીવરમાં પ્રોસેસ કરવામાં આવે છે. જ્યારે વધુ પડતી ખાંડ પીવામાં આવે છે, ત્યારે લીવર તેને ચરબીમાં રૂપાંતરિત કરે છે અને લીવરમાં સંગ્રહિત કરે છે. આ ફેટી લીવરનું જોખમ વધારે છે.
વજન ઘટાડવું
ફેટી લીવર રોગના શરૂઆતના તબક્કાવાળા લોકો વજન ઘટાડીને આને ઉલટાવી શકે છે. તમારા શરીરના વજનના 5 થી 10 ટકા વજન ઘટાડવાથી લીવરમાં ફેટ અને બળતરા ઘટાડવામાં ઘણી મદદ મળી શકે છે.
