જીવનશૈલી | સૂર્યમુખીના બીજ (Sunflower seeds) બધાના પ્રિય હોય છે, પરંતુ તેમના ફોતરાં નું શું? ઘણા લોકો આકસ્મિક રીતે તેમને ખાઈ જાય છે અથવા આશ્ચર્ય થાય છે કે શું તે ખાવા માટે સલામત છે.
આકાશ હેલ્થકેરના ડાયેટિક્સના વડા, ડાયેટિશિયન, ગિન્ની કાલરા સમજાવે છે કે સૂર્યમુખીના બીજના ફોતરાં એટલા હાનિકારક નથી જેટલા આપણે વિચારીએ છીએ, અહીં જાણો કેવી રીતે?
શું સૂર્યમુખીના બીજના ફોતરાં ખતરનાક છે?
કાલરા કહે છે કે “સૂર્યમુખીના બીજના ફોતરાં ઝેરી નથી હોતા, પરંતુ તેમને સુપાચ્ય બનાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યા નથી. તેમાં ફાઇબરનું પ્રમાણ વધુ હોય છે અને તે સોલિડ હોય છે, જેના કારણે શરીર માટે તેમને પચવામાં મુશ્કેલી પડે છે.”
જ્યારે તેઓ ઓછી માત્રામાં ખાવા માટે યોગ્ય હોઈ શકે છે, ત્યારે તેમની ખરબચડી રચના અસ્વસ્થતા લાવી શકે છે. કાલરા ઉમેરે છે કે “અહીં ચિંતા ઝેરી અસરની નથી, પરંતુ તેમના ખરબચડી રચનાને કારણે આંતરડામાં થતી અગવડતાની છે.”
ઓવરડોઝ લો તો શું થાય છે?
વાસ્તવિક સમસ્યાઓ ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે આનો વધુ માત્રામાં ઉપયોગ થાય છે.
ડાયેટિશિયન કાલરા કહે છે કે “જો કોઈ વ્યક્તિ સૂર્યમુખીના બીજના ફોતરાં મોટા પ્રમાણમાં ખાય છે, તો તે પચવામાં નિષ્ફળ જાય છે અને એકસાથે ચોંટી જાય છે. આનાથી પેટ અથવા આંતરડામાં તકલીફ થઈ શકે છે અને ભાગ્યે જ કિસ્સાઓમાં, ખાસ કરીને બાળકોમાં, આંતરડામાં અવરોધ થઈ શકે છે.”
લક્ષણોમાં પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત અને શૌચ કરવામાં મુશ્કેલીનો સમાવેશ થાય છે. જોકે નાના લક્ષણો પોતાની મેળે દૂર થઈ શકે છે, ડાયેટિશિયન ચેતવણી આપે છે કે ક્રોનિક અગવડતાને અવગણવી જોઈએ નહીં.
શું તેનાથી લાંબા ગાળે આંતરડાને નુકસાન થશે?
આનું નિયમિત સેવન આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે. કાલરા ઉમેરે છે કે “બીજના ફોતરાંના વારંવાર સેવનથી આંતરડાના લેવલમાં સતત ઘર્ષણ અને બળતરા થઈ શકે છે. સમય જતાં, આ કબજિયાત તરફ દોરી શકે છે અને મસા જેવી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ વધુ થઈ શકે છે.”
ડાયેટિશિયન સમજાવે છે કે આ જોખમો ઝેરી અસરને કારણે નથી, પરંતુ પાચનતંત્ર પર શારીરિક અસરને કારણે છે.
શું તમે પણ ન્યુપેપરમાં પેક કરેલ ખોરાક ખાઓ છો? ચેતજો ! FSSAI શું કહે છે?
સૂર્યમુખીના બીજ ખાવાની સાચી રીત
બીજનું સેવન કરતી વખતે યોગ્ય સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
કાલરા કહે છે કે “તમારે હંમેશા તેને છોલીને અંદરના બીજ જ ખાવા જોઈએ. ખાદ્ય ભાગ લીધા પછી તમારે છાલ કાઢી નાખવી જોઈએ.”
જો તમે આકસ્મિક રીતે ફોતરાં ગળી જાઓ છો, તો તમારે લક્ષણો પર નજર રાખવી જોઈએ. સતત દુખાવો, ઉલટી, અથવા મળ પસાર કરવામાં અસમર્થતા આંતરડાના અવરોધના સંકેતો હોઈ શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, તાત્કાલિક તબીબી સહાય લેવી જરૂરી છે.
