જીવનશૈલી | ફક્ત મીઠાઈઓને સંપૂર્ણપણે ન ખાવાથી બ્લડ સુગર લેવલ સામાન્ય રહેશે નહીં. તમે જે ખોરાક લો છો તેનાથી લઈને તણાવ, ઊંઘનો અભાવ અને હોર્મોનલ ફેરફારો જેવા ઘણા પરિબળો શરીરમાં ગ્લુકોઝ નિયંત્રણને અસર કરે છે.
ઘણા લોકો જ્યારે કોઈ મીઠી વસ્તુ કે મીઠાઈ ન ખાધી હોય, તો પણ તેમને બ્લડ સુગરનું લેવલ ઊંચું જોવા મળે છે ત્યારે તેઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય છે. પરંતુ ડાયાબિટીસ ફક્ત મીઠાઈ ખાવાથી થતો નથી. શરીરની ઇન્સ્યુલિન ઉત્પન્ન કરવાની અને તેનો ઉપયોગ કરવાની ક્ષમતા, તેમજ અન્ય જીવનશૈલી અને મેટાબોલિક પરિબળો, તેમાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે.
મીઠાઈ ન ખાવા છતાં બ્લડ સુગર વધવાના કારણો
ભાત, રોટલી, કંદમૂળ, નૂડલ્સ અને પેકેજ્ડ ખોરાક મીઠા ન પણ લાગે. જોકે, તેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. પાચન દરમિયાન આ ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતરિત થાય છે. આપણે જે ખોરાક ખાઈએ છીએ તેની માત્રા અને પ્રકૃતિ નક્કી કરે છે કે લોહીમાં ગ્લુકોઝ કેટલી ઝડપથી વધે છે.
જો તમે મીઠાઈઓ ટાળો છો, તો પણ રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સથી ભરપૂર ખોરાક ખાવાથી ભોજન પછી તમારા બ્લડ સુગરનું સ્તર વધી શકે છે. તેથી, તમારા ભાગના કદને નિયંત્રિત કરવું અને સંતુલિત આહાર અપનાવવો મહત્વપૂર્ણ છે.
રાત્રે લીવર દ્વારા પણ ગ્લુકોઝ ઉત્પન્ન થાય
શરીરને ફક્ત આપણે જે ખોરાક ખાઈએ છીએ તેમાંથી જ ગ્લુકોઝ મળતું નથી. લીવર શરીરની એનર્જી જરૂરિયાતો માટે ગ્લુકોઝનો સંગ્રહ કરે છે અને રાત્રે અને ઉપવાસ દરમિયાન તેને લોહીમાં મુક્ત કરે છે.
સામાન્ય રીતે, આ પ્રક્રિયા હોર્મોન ઇન્સ્યુલિન દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. જોકે, ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર અથવા ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોમાં, યકૃત જરૂરિયાત કરતાં વધુ ગ્લુકોઝ ઉત્સર્જન કરે છે. આના કારણે સવારે બ્લડ સુગર લેવલ ઊંચું રહે છે, ભલે તેઓએ રાત્રે ખાધું ન હોય.
માનસિક તણાવ અને ઊંઘનો અભાવ
લાંબા સમય સુધી તણાવ શરીરમાં કોર્ટિસોલ જેવા તણાવ હોર્મોન્સનું સ્તર વધારી શકે છે અને ગ્લુકોઝ નિયમનમાં દખલ કરી શકે છે. તેવી જ રીતે, પૂરતી ઊંઘ ન લેવાથી શરીરની ઇન્સ્યુલિન પ્રત્યે સેન્સિટિવિટી ઓછી થાય છે. અનિદ્રા અને અવરોધક સ્લીપ એપનિયા જેવી સમસ્યાઓ ચયાપચયને અસર કરી શકે છે અને ખાંડના સ્તરમાં વધારો કરી શકે છે.
કસરતનો અભાવ
શરીરના સ્નાયુઓ એનર્જી માટે ગ્લુકોઝનો ઉપયોગ કરે છે. શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને કસરત સ્નાયુઓને લોહીમાંથી ગ્લુકોઝ શોષવામાં મદદ કરે છે. જો તમે સારા આહારનું પાલન કરો છો, તો પણ કલાકો સુધી બેસી રહેવાથી અને કસરત ન કરવાથી ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર થઈ શકે છે. જમ્યા પછી થોડું ચાલવાથી બ્લડ સુગરમાં વધારો થતો અટકાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
બ્લેક કોફીમાં લીંબુ, ઘી કે તજ શું મિક્ષ કરવાની ફાયદો અને નુકસાન થશે?
હોર્મોનલ ફેરફારો, રોગો અને દવાઓ
PCOS અને કુશિંગ સિન્ડ્રોમ જેવી હોર્મોનલ સ્થિતિઓ ઇન્સ્યુલિન સંવેદનશીલતાને અસર કરી શકે છે. શરીરમાં ચેપ અને અન્ય બીમારીઓ બ્લડ સુગરમાં કામચલાઉ વધારો લાવી શકે છે. આ ઉપરાંત, કોર્ટીકોસ્ટેરોઇડ્સ જેવી ચોક્કસ દવાઓનો ઉપયોગ પણ ખાંડના સ્તરમાં વધારો કરી શકે છે.
