ત્રણ મહિના પહેલા ચૂંટણી પંચમાં કામની ફાળવણી અંગેના વિવાદ બાદ પંચે હવે તેના ટોચના આઇટી એક્ઝિક્યુટિવની રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમમાં ફેરફાર કર્યો છે. નવા આદેશ હેઠળ ડાયરેક્ટર જનરલ (આઈટી) સીમા ખન્નાએ હવે વરિષ્ઠ નાયબ ચૂંટણી કમિશનર પવન કુમાર શર્માના માધ્યમથી ફાઇલો મોકલવાની રહેશે. તેમાં જુલાઈમાં હટાવવામાં આવેલી સર્વેલન્સ સિસ્ટમને ફરીથી સ્થાપિત કરવામાં આવી છે.
ભારતીય ચૂંટણી પંચે જાહેર કરેલા નવા આદેશમાં આઈટી અને ઈન્ફોર્મેશન એન્ડ કમ્યુનિકેશન ટેક્નોલોજી (આઈસીટી) વિભાગની જવાબદારી વરિષ્ઠ નાયબ ચૂંટણી કમિશનર (ડીઈસી) પવન કુમાર શર્માને સોંપી છે. આદેશ મુજબ સીમા ખન્નાએ સંબંધિત વિભાગોની ફાઇલો વરિષ્ઠ નાયબ ચૂંટણી કમિશનરના માધ્યમથી સબમિટ કરવાની રહેશે. ચૂંટણી પંચના આ પગલાથી આઈટી વિભાગ પર એક વરિષ્ઠ અધિકારીની દેખરેખ ફરીથી સ્થાપિત થઈ છે.
આ વિવાદ 28 જુલાઈના આદેશથી શરૂ થયો હતો
28 જુલાઈએ જાહેર કરાયેલા કાર્ય ફાળવણીના આદેશમાં આઈટી અને આઈસીટી વિભાગને તત્કાલીન નાયબ ચૂંટણી કમિશનર સંજય કુમારના પ્રભારમાંથી હટાવીને સીમા ખન્નાને સોંપવામાં આવ્યો હતો. આ વ્યવસ્થા હેઠળ સીમા ખન્ના સીધા ચૂંટણી પંચને રિપોર્ટ કરવાના હતા, જ્યારે અગાઉ તેમને ડેપ્યુટી ઇલેક્શન કમિશનર દ્વારા ફાઇલો મોકલવાની હતી.
આ આદેશ બાદ ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ 29 જુલાઈએ કેબિનેટ સચિવ ટી વી સોમનાથનને પત્ર લખીને વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ કહ્યું કે વરિષ્ઠ નાયબ ચૂંટણી કમિશનર મનીષ ગર્ગે આયોગની મંજૂરી વિના આ આદેશ જાહેર કર્યો હતો.
ચૂંટણી પંચે કહ્યું કે- આ આદેશનો અમલ કરવામાં આવ્યો નથી
જોકે ચૂંટણી પંચનું કહેવું છે કે 28 જુલાઈના આદેશનો ક્યારેય અમલ કરવામાં આવ્યો નથી. પંચના જણાવ્યા અનુસાર બંને ચૂંટણી કમિશનરોના વાંધા બાદ રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. ઓગસ્ટમાં સંજય કુમારે કમિશન છોડ્યા પછી, મનીષ ગર્ગ લિંક ઓફિસર તરીકે આઇટી વિભાગનો હવાલો સંભાળતા હતા અને સીમા ખન્ના તેમના દ્વારા ફાઇલો સબમિટ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું.
ગુરુવારે આયોગના એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે કામની ફાળવણીનો આદેશ પંચના સર્વાનુમતે નિર્ણય મુજબ છે. ડાયરેક્ટર જનરલ (આઇટી)ના રિપોર્ટિંગ શાસનમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. તે હંમેશાં ડેપ્યુટી ઇલેક્શન કમિશનર સ્તરના અધિકારીને રિપોર્ટ કરતા રહે છે.
આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો
23 સપ્ટેમ્બરના રોજ ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ દ્વારા કરવામાં આવેલી તપાસમાં આ સમગ્ર વિવાદનો ખુલાસો થયો હતો. રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ કાર્ય ફાળવણીના આદેશ અંગે કેબિનેટ સચિવને પત્ર લખ્યો હતો. આ પછી ચૂંટણી પંચની કામગીરીને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી.
‘કમેટી બનાવવા પર થઇ રહ્યો છે વિચાર…’, UGC ના નિયમોની સમીક્ષા મામલે કેન્દ્રએ સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું
ચૂંટણી પંચે 26 ઓક્ટોબરે સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરેલા પ્રતિ સોગંદનામામાં કહ્યું હતું કે 28 જુલાઈના રોજ અધિક સચિવ સ્તરના અધિકારી મનીષ ગર્ગે આદેશ જાહેર કર્યો હતો. પંચે સોગંદનામામાં જણાવ્યું હતું કે 30 જુલાઈ, 2026 ના રોજ બંને ચૂંટણી કમિશનરોના સંયુક્ત નિર્દેશને ધ્યાનમાં રાખીને, 28 જુલાઈ 2026 ના આદેશનો ક્યારેય અમલ કરવામાં આવ્યો ન હતો.
નવા આદેશ સાથે ચૂંટણી પંચે આઈટી અને આઈસીટી વિભાગની મોનિટરિંગ મિકેનિઝમની ઔપચારિક સ્પષ્ટતા કરી દીધી છે. સીમા ખન્ના હવે વરિષ્ઠ નાયબ ચૂંટણી કમિશનર પવનકુમાર શર્માના માધ્યમથી સંબંધિત વિભાગોની ફાઇલો સબમિટ કરશે.
