અમદાવાદ એર ઈન્ડિયા વિમાન દુર્ઘટના તપાસ

Air India Aircraft Crash : અમદાવાદમાં એર ઈન્ડિયાના બોઇંગ 787 વિમાન (ફ્લાઇટ એઆઈ-171) દુર્ઘટનાની ચાલી રહેલી તપાસમાં એક નવો અને મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવ્યો છે. પાઇલોટની સર્વોચ્ચ સંસ્થા ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયન પાઇલટ્સ (FIP)એ એરક્રાફ્ટ એક્સિડન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (AAIB)ને અપીલ કરી છે કે તેઓ ક્રેશ થયેલા વિમાન VT-ANBની ઇલેક્ટ્રિકલ, ઇલેક્ટ્રોનિક અને એવિઓનિક્સ સિસ્ટમ્સને લગતા તમામ તકનીકી પાસાઓની વિગતવાર અને વ્યાપક તપાસ કરે.

FIP માને છે કે ભવિષ્યમાં ઉડ્ડયન સલામતીને મજબૂત બનાવવા માટે ઉપલબ્ધ દરેક તકનીકી તથ્ય અને આંકડાની સંપૂર્ણ તપાસ કરવી હિતાવહ છે. આ પહેલીવાર નથી જ્યારે બોઇંગ 787 ની ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ વિશે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હોય.

ખામી તરફ ઇશારો

પાઇલટની સંસ્થા બોડી FIPના અધ્યક્ષ કેપ્ટન સીએસ રંધાવાએ ભૂતકાળમાં નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (ડીજીસીએ) અને તપાસ એજન્સી એએઆઈબીને ઘણા પત્રો અને તકનીકી નોંધો મોકલી હતી. પત્રોમાં બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનર વિમાનના ઇલેક્ટ્રોકલ નેટવર્કમાં વારંવાર તકનીકી ખામીઓ અને જૂન 2025ના ક્રેશ વચ્ચેની સંભવિત કડી સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવવામાં આવી હતી.

FAS રિપોર્ટ અને વિદેશી તપાસ એજન્સીઓનો હસ્તક્ષેપ

FIP એ AAIB ને આગ્રહ કર્યો છે કે ‘ફાઉન્ડેશન ફોર એવિએશન સેફ્ટી’ (એફએએસ) દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી વિગતવાર તકનીકી કન્ટેન્ટનું ગંભીરતાથી મૂલ્યાંકન કરવા વિનંતી કરી છે. આ અહેવાલમાં વિમાનના ફ્લાઇટ ઇતિહાસ, જાળવણીના રેકોર્ડ્સ, પુનરાવર્તિત પ્રણાલીગત ખામીઓ અને ખામીના સંકેતોનો સંપૂર્ણ હિસાબ છે.

પાયલોટ એસોસિએશને એમ પણ જણાવ્યું હતું કે તપાસ એજન્સી AAIB એ યુકે AAIB ના નિષ્ણાત દ્વારા આ મહત્વપૂર્ણ માહિતી મેળવવા અને સમીક્ષા કરવાની કબૂલાત કરી છે.

બોઇંગ 787ની ‘મોર ઇલેક્ટ્રિક એરક્રાફ્ટ’ ટેકનોલોજી અને જોખમો

બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનર પરંપરાગત કોમર્શિયલ એરક્રાફ્ટથી તદ્દન અલગ છે કારણ કે તે ‘મોર ઇલેક્ટ્રિક એરક્રાફ્ટ’ (એમઇએ) તકનીક પર આધારિત છે. આનો અર્થ એ છે કે આ એરક્રાફ્ટમાં પાવર જનરેશન, ડિસ્ટ્રિબ્યુશન, મોનિટરિંગ અને ડેટા-નેટવર્ક સિસ્ટમ્સ સલામત ફ્લાઇટનો મુખ્ય આધાર છે.

FIP અનુસાર, આવા અત્યંત સંકલિત એરક્રાફ્ટમાં નાની ઇલેક્ટ્રિકલ અથવા સોફ્ટવેર ખામી પણ સમગ્ર ફ્લાઇટ સલામતી માટે મોટું જોખમ ઉભું કરી શકે છે.

તકનીકી ખામીઓ અને જાળવણી રેકોર્ડ્સનું વિગતવાર વિશ્લેષણ

પાઇલટ સંગઠને દલીલ કરી છે કે વિમાનની સેવા સમયગાળા દરમિયાન નોંધાયેલી તકનીકી ખામીઓને અવગણી શકાતી નથી. ફ્લાઇટ્સ દરમિયાન વારંવાર પાવર સપ્લાયમાં વિક્ષેપ, અચાનક સોફ્ટવેર રીસેટ, સેન્સરની ખામી અને જાળવણી દરમિયાન જોવા મળતી ખામીઓ સાથે મળીને અકસ્માતના મૂળ કારણોનો સંકેત આપી શકે છે. તેથી, FIP એ માંગ કરી છે કે વિમાનની સંપૂર્ણ સર્વિસ હિસ્ટ્રી, બાકી મેન્ટેનન્સ કામ, વારંવાર બ્રેકડાઉન અને બદલેલા ભાગોના રેકોર્ડની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવે.

એવિઓનિક્સ અને પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશનનું ઊંડું સંશોધન

તપાસના અવકાશને વિસ્તૃત કરતા, FIP એ માંગ કરી છે કે ઇલેક્ટ્રિકલ પાવર જનરેશન એન્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સિસ્ટમ તેમજ ઇન્ટિગ્રેટેડ મોડ્યુલર એવિઓનિક્સ (આઇએમએ) ની સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, ફ્લાઇટ મેનેજમેન્ટ અને ફ્લાઇટ-કંટ્રોલ કમ્પ્યુટર્સ, બેટરી સિસ્ટમ્સ, પાવર-કંટ્રોલ યુનિટ્સ અને એરક્રાફ્ટ ડેટા નેટવર્ક્સની કામગીરીને પણ તપાસમાં શામેલ કરવી જોઈએ જેથી કોઈપણ સંભવિત સોફ્ટવેર અથવા હાર્ડવેર નિષ્ફળતા શોધી શકાય.

બ્લેક બોક્સ અને ACARS ડેટા સાથે સુસંગત

તપાસ પ્રક્રિયાને સચોટ બનાવવા માટે, FIP એ સૂચવ્યું છે કે તપાસકર્તાઓએ ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર (બ્લેક બોક્સ), એરક્રાફ્ટ હેલ્થ મોનિટરિંગ (એએચએમ) સિસ્ટમ અને એસીએઆરએસ (એરક્રાફ્ટ કોમ્યુનિકેશન્સ એડ્રેસિંગ એન્ડ રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ) ટ્રાન્સમિશનના ડેટા સાથે મેળ ખાવા જોઈએ.

એવું પણ સૂચવવામાં આવ્યું છે કે મેઇન્ટેનન્સ ડેટાબેઝ, બિલ્ટ-ઇન ટેસ્ટ ઇક્વિપમેન્ટ (બીઆઇટીઇ) રિપોર્ટ અને બોઇંગ કંપનીના સર્વિસ રેકોર્ડ્સના એક સાથે વિશ્લેષણ દ્વારા જ વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ જાહેર કરી શકાય છે.

એર ઈન્ડિયા અને બોઇંગ 787નો સેફ્ટી હિસ્ટ્રી

બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનર એર ઇન્ડિયાના કાફલામાં એક ફ્લેગશિપ લોંગ-રેન્જ એરક્રાફ્ટ છે, જે તેની ઇંધણ કાર્યક્ષમતા અને આધુનિક તકનીક માટે જાણીતું છે. જો કે, વૈશ્વિક સ્તરે પણ, બોઇંગ 787 ની ઇલેક્ટ્રિકલ અને બેટરી સિસ્ટમને લઈને સમયાંતરે તકનીકી સમીક્ષાઓ કરવામાં આવી છે.

આવી સ્થિતિમાં, એઆઈ-171 દુર્ઘટનાની નિષ્પક્ષ તપાસથી માત્ર એર ઈન્ડિયા જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે બોઇંગ 787 ઉડાવતી અન્ય એરલાઇન્સની સુરક્ષા સિસ્ટમ પણ મજબૂત થશે.