Punjab Meeting elections 2027 : પંજાબ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં હવે માત્ર થોડા મહિના બાકી છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે ભાજપ અને શિરોમણી અકાલી દળ (SAD) આમ આદમી પાર્ટી (AAP) અને કોંગ્રેસને પડકારવા માટે ગઠબંધનની વાત કરી રહ્યા છે. સૂત્રો અનુસાર બંને પક્ષો સંભવિત ગઠબંધન પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે અને તેમના વરિષ્ઠ નેતાઓ વચ્ચે આ અઠવાડિયાના અંતે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક થવાની શક્યતા છે.
2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં અકાલી દળે પંજાબમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કર્યું, જેમાં તેની બેઠકોની સંખ્યા 2017માં 15થી ઘટીને માત્ર 3 રહી ગઈ હતી. હાલમાં પાર્ટી પાસે વિધાનસભામાં બે ધારાસભ્યો છે, કારણ કે મનપ્રીત અયાલી જેલમાં બંધ ખડુર સાહિબ સાંસદ અમૃતપાલ સિંહના નેતૃત્વ વાળા અકાલી દળ (વારિસ પંજાબ દે)માં જોડાયા છે. સુખબીર સિંહ બાદલના નેતૃત્વમાં અકાલી દળ પરંપરાગત રીતે રાજ્યમાં નોંધપાત્ર પ્રભાવ ધરાવે છે. પરંતુ છેલ્લી ચૂંટણીમાં તેમનો આમ આદમી પાર્ટી (AAP) સામે કારમો પરાજય થયો હતો.
કોંગ્રેસના પ્રદર્શનમાં પણ ઘટાડો
કોંગ્રેસની બેઠકોની સંખ્યા 2017માં 77થી ઘટીને 2022માં 18 રહી ગઈ હતી. ભાજપ જેણે 2007માં 19 બેઠકો અને 2012માં અકાલી દળના સહયોગી તરીકે 12 બેઠકો જીતી હતી, 2022માં માત્ર બે બેઠકો જીતી શકી.
અકાલી દળનો વોટ શેર પણ ઘટ્યો હતો. 2017માં તેને 25.24% મત મળ્યા હતા, જે 2022માં ઘટીને 18.38% થયા. કોંગ્રેસનો વોટ શેર પણ 30.5% થી ઘટીને 22.98% થયો. બીજી તરફ આમ આદમી પાર્ટી (AAP)નો વોટ શેર 23.72percentથી વધીને 42.01% થયો. ભાજપનો વોટ શેર 5.39percentથી વધીને 6.6% થયો હતો.
શું દાવ પર છે?
અકાલી દળ માટે તાત્કાલિક પ્રાથમિકતા ચૂંટણીમાં અસ્તિત્વ અને પંજાબમાં તેની રાજકીય પ્રાસંગિકતાની વાપસી કરી છે. પાર્ટી હાલમાં આંતરિક અસંતોષ અને વિભાજન સાથે સંઘર્ષ કરી રહી છે. તે પોતાનો પરંપરાગત આધાર પાછો મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. તેમની લોકપ્રિયતા ખાસ કરીને ખેડૂતો, ગ્રામ્ય લોકો અને શીખ મતદારોના કેટલાક વર્ગોમાં ઘટી છે.
ભાજપ શું ઇચ્છે છે?
પરંતુ ભાજપ માટે, આ મૂલ્યાંકન રાજ્યની બહાર જાય છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં તેના ચૂંટણી પ્રદર્શનથી પ્રેરિત પાર્ટી પોતાની રાષ્ટ્રીય સ્તર પર પોતાની ઉપસ્થિતિ વધારવા અને રાજ્યસભામાં પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. એપ્રિલથી જુલાઈ 2028 વચ્ચે, પંજાબમાં સાત રાજ્યસભા સીટો ખાલી થવાની છે.
આમાંથી છ બેઠકો હાલમાં આમ આદમી પાર્ટીના પૂર્વ સાંસદો પાસે છે, જે આ વર્ષે એપ્રિલમાં ભાજપમાં જોડાયા હતા. તેમના સમાવેશથી એનડીએની રાજ્યસભા સ્થિતિ મજબૂત થઈ છે, જ્યાં તેના 150 થી વધુ સભ્યો છે.
ભાજપને લોકસભામાં અકાલી દળની હાજરીથી પણ લાભ થઈ શકે છે. અકાલી પાર્ટીની એકમાત્ર સાંસદ હરસિમરત કૌર બાદલ NDA માટે બેઠકોની સંખ્યા વધારી શકે છે. આ મહત્વપૂર્ણ છે ત્યારે જ્યારે ભાજપ નેતૃત્વવાળી કેન્દ્ર સરકાર પરિસીમન અને મહિલાઓના આરક્ષણ બિલોને આગળ ધપાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
ગ્રામ્ય વિસ્તારો મહત્વપૂર્ણ છે
પંજાબનું ચૂંટણી દૃશ્ય મુખ્યત્વે ગ્રામ્ય વસ્તીથી પ્રભાવિત છે. રાજ્યની 2. 77 કરોડની વસ્તીમાંથી 1.73 કરોડ લોકો ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રહે છે. આ ડેમોગ્રાફીના કારણે, ગ્રામ્ય મતદાન ખાસ મહત્વનું બની જાય છે. અકાલી દળ અને કોંગ્રેસને પરંપરાગત રીતે ગ્રામ્ય મતદારોનો સમર્થન મળ્યો છે, જેમાંથી ઘણા કૃષિ સાથે જોડાયેલા છે. અકાલી દળે શીખ મતદારોના એક વિભાગમાં પોતાનો પ્રભાવ જાળવી રાખ્યો છે, જ્યારે ભાજપનો પરંપરાગત આધાર મુખ્યત્વે શહેરી અને ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોમાં કેન્દ્રિત રહ્યો છે.
પરંતુ આમ આદમી પાર્ટીની 2022ની જીતે આ પરંપરાગત ચૂંટણી વિભાજનોને પુલવા માટે તેની ક્ષમતા દર્શાવી. પંજાબની 117 બેઠકોમાંથી અડધાથી વધુ સીટો ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં છે. આમાં ફાઝિલ્કા, જીરા, જલાલાબાદ, સુલ્તાનપુર લોધી અને શાહકોટનો સમાવેશ થાય છે. માનસા, ફાગવારા, ગુરદાસપુર અને ફરીદકોટ સહિત લગભગ 30 મતવિભાગોને ગ્રામ્ય બેઠકો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે.
ભાજપ વધુ બેઠકો માંગે છે
અકાલી સાથેના પ્રસ્તાવિત ગઠબંધન માટે સૌથી મોટો પડકાર ભાજપ દ્વારા માંગવામાં આવેલી બેઠકોની સંખ્યા છે. ભાજપ માને છે કે તેની રાષ્ટ્રીય હાજરી વધી રહી છે અને હવે તે પહેલાં કરતાં ઘણી વધુ બેઠકો માંગે છે. ભાજપનો મુખ્ય મુદ્દો પંજાબની દેવા વાળી અર્થવ્યવસ્થા માટે કેન્દ્રિય સહાય લાવવા, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત કરવા, ડ્રગ્સની સમસ્યાનો સામનો કરવા અને સરહદી રાજ્ય તરીકેની રાજ્યની વ્યૂહાત્મક મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓને હાઇલાઇટ કરવા પર કેન્દ્રિત રહેશે.
‘રજવાડા માટે ચમકતી મુંબઈ અને નાગરિકો માટે કચરો.’, બોમ્બે હાઇકોર્ટે BMC ને લગાવી ફટકાર
અકાલી દળ તેના પરંપરાગત સમર્થનનો ઉપયોગ કેટલાક ખેડૂતો અને શીખ મતદારો વચ્ચે કરવાનો પ્રયાસ કરશે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં તેનો પ્રભાવ ભાજપ માટે ખાસ લાભદાયક સાબિત થઈ શકે છે. ભારતીય કિસાન યુનિયન (કાડિયાન) તરફથી હાલમાં આપેલા સમર્થનના વચનથી અકાલી દળની વાતચીતની સ્થિતિને મજબૂત બનાવી શકે છે.
આ માનવામાં આવે છે કે બંને પક્ષો તેમના અગાઉના બેઠક વહેંચવાના ફોર્મ્યુલા બદલવા પર વિચાર કરી રહ્યા છે, જેમાં ભાજપ પરંપરાગત રીતે લગભગ 23 બેઠકો અને અકાલી પાર્ટી બાકી 94 બેઠકો માટે લડતી હતી. હાલની ચર્ચાઓ અનુસાર ભાજપ લગભગ બમણી બેઠકોની માંગ કરી રહ્યું છે, જ્યારે SAD લગભગ 70-75 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી શકે છે. સૂત્રો અનુસાર આ અઠવાડિયાના શિરોમણી ગુરુદ્વારા પ્રબંધક સમિતિ (SGPC) ચૂંટણીના પરિણામો પણ અકાલી દળની વાટાઘાટ સ્થિતિને અસર કરી શકે છે.
CMના ચહેરા પર પણ એક અવરોધ છે
પરંતુ સૌથી વિવાદાસ્પદ મુદ્દો મુખ્યમંત્રી પદના ઉમેદવારનું નામ હોઈ શકે છે. અકાલી દળ તેના નેતાને ગઠબંધનના મુખ્યમંત્રી તરીકે રજૂ કરવા પર ભાર મૂકે છે, ખાસ કરીને જો તે અગાઉ કરાર હેઠળ સંમતિ થયેલી બેઠકો કરતાં ઓછા બેઠકો માટે સ્પર્ધા કરવા તૈયાર થાય. ભાજપની પંજાબમાં વધુ પ્રભાવશાળી રાજકીય શક્તિ તરીકે ઊભા થવાની વધતી મહત્ત્વાકાંક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને આવી માંગ સ્વીકારવી તેના માટે મુશ્કેલ સાબિત થઈ શકે છે.
