જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશના પરંપરાગત અને શાહી ભોજનની વાત આવે છે ત્યારે સૌથી પહેલાં ‘ચણા મદરા’નું નામ યાદ આવે છે. તે ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ હોય છે. હિમાચલના પહાડી વિસ્તારોમાં ખાસ કરીને ચંબા, કાંગડા અને મંડી જિલ્લાઓમાં લગ્ન પ્રસંગો, પરંપરાગત ભોજન સમારંભો (‘ધામ’) અને તહેવારો દરમિયાન તેને ખૂબ જ ઉત્સાહથી બનાવવામાં આવે છે અને માણવામાં આવે છે. જો તમે હજુ સુધી તેને ચાખ્યું ન હોય તો ચોક્કસપણે ઘરે બનાવીને જુઓ. તેને બનાવવું ખૂબ જ સરળ છે અને તેનો અનોખો સ્વાદ તમને ચોક્કસ ગમી જશે. અહીં તેની રેસીપી આપી છે.
સામગ્રી
- બાફેલા ચણા: 1 કપ (રાતભર પલાળી રાખ્યા બાદ બાફેલા)
- ઘટ્ટ દહીં: 2 કપ (ફેંટેલું; ધ્યાન રાખો કે દહીં ખાટું ન હોય)
- દેશી ઘી: 3 થી 4 મોટી ચમચી (મદ્રાનો અસલી સ્વાદ ઘીમાંથી જ આવે છે)
- આખા મસાલા: 1 તમાલપત્ર, 2-3 લીલી એલચી, 1 મોટી એલચી, 2-3 લવિંગ, 1 ઇંચ તજનો ટુકડો અને અડધી નાની ચમચી જીરું
- હિંગ: 2 ચપટી
- પાવડર મસાલા: અડધી નાની ચમચી હળદર, 1 નાની ચમચી કાશ્મીરી લાલ મરચું, 1 નાની ચમચી વરિયાળીનો પાવડર, અડધી નાની ચમચી સૂંઠ પાવડર (સૂકા આદુનો પાવડર) અને ધાણા પાવડર
- કાજુ અને કિસમિસ: 2 મોટી ચમચી (જો ઈચ્છો તો બદામ પણ ઉમેરી શકો છો)
- મીઠું: સ્વાદ અનુસાર
બનાવવાની રીત
મસાલા અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સને સાંતળવા: સૌપ્રથમ એક જાડા તળિયાવાળા વાસણમાં અથવા કડાઈમાં દેશી ઘી ગરમ કરો. તેમાં કાજુ અને કિસમિસને હળવા સોનેરી રંગના થાય ત્યાં સુધી સાંતળો ત્યારબાદ તેને એક પ્લેટમાં કાઢીને અલગ મૂકી દો. બાકી રહેલા ઘીમાં જીરું, હિંગ અને તમામ આખા મસાલા (તજ, લવિંગ, એલચી અને તમાલપત્ર) ઉમેરો અને તેને તતડવા દો.
દહીંનું મિશ્રણ તૈયાર કરો: ગેસની આંચ એકદમ ધીમી કરી દો. ધીમે ધીમે ફેંટેલું દહીં ઉમેરો અને સતત હલાવતા રહો જેથી દહીં ફાટી ન જાય. દહીંને ત્યાં સુધી પકાવો જ્યાં સુધી તેમાંથી ઘી છૂટું પડવા ન લાગે અને તેમાં ઉભરો ન આવે.
આ પણ વાંચો: રેસ્ટોરન્ટના શેફ ભાતને એકદમ પરફેક્ટ અને દાણાને છૂટા રાખવા માટે ઉકળતા પાણીમાં ઉમેરે છે આ 1 ખાસ વસ્તુ
મસાલા ઉમેરો: જ્યારે દહીં બરાબર પાકી જાય ત્યારે તેમાં હળદર, કાશ્મીરી લાલ મરચું, વરિયાળીનો પાવડર, સૂંઠ પાવડર અને ધાણાજીરું (કોથમીર-જીરું) પાવડર ઉમેરો. આ મસાલાને દહીંમાં સારી રીતે ભેળવી દો જેથી ‘મદરા’ (Madra) માં એક સરસ સુગંધ આવે અને તેને એક સુંદર, શાહી રંગ મળે.
ચણા અને સૂકો મેવો ઉમેરો: હવે બાફેલા કાળા ચણાની સાથે શેકેલા કાજુ અને દ્રાક્ષ ઉમેરો. સ્વાદ અનુસાર મીઠું નાખો.
ધીમી આંચ પર પકાવો
વાસણને ઢાંકી દો અને લગભગ 10 થી 15 મિનિટ સુધી ધીમી આંચ પર પકાવો, જેથી ચણા મસાલા અને દહીંના સ્વાદને સંપૂર્ણપણે શોષી લે. જ્યારે ગ્રેવી ઘટ્ટ થઈ જાય અને ઘી ઉપર તરી આવે ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો. તાજા કોથમીરના પાનથી સજાવીને પીરસો.
