Rajkot Earthquake: ગુજરાતના રાજકોટમાં 12 કલાકના સમયગાળામાં અનેકવાર ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા.રિક્ટર સ્કેલ પર આ ભૂકંપની તીવ્રતા 2.7 થી 3.8 સુધી હતી. અહેવાલો અનુસાર આ ભૂકંપ ગઈકાલે રાત્રે 8 વાગ્યાથી આજે સવારે 8 વાગ્યાની વચ્ચે આવ્યા હતા, જેના કારણે લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો. જોકે, રાહતની વાત એ છે કે અત્યાર સુધી કોઈ જાનમાલનું નુકસાન થયું નથી.
મળતી માહિતી પ્રમાણે રાજકોટ જિલ્લાના ઉપલેટામાં પહેલો આંચકો ગુરુવારે (આઠમી જાન્યુઆરી) રાત્રે 8:44 વાગ્યે 3.3ની તીવ્રતાનો અને એના પછી વધુ એક આંચકો આવ્યો હતો. જ્યારે ત્રીજો અને ચોથો આંચકો શુક્રવારે વહેલી સવારે 6:19 અને 6:58 વાગ્યે 3.8ની તીવ્રતાનો અનુભવાયો હતો. જ્યારે ધોરાજીમાં 7:01 વાગ્યે ભૂંકપ અનુભવાયો હતો. જેના કારણે લોકો ભયભીય થઇ ગયા હતા. સ્કૂલોમાં રજા જાહેર કરી દેવામાં આવી હતી.
કયો ભૂકંપ કેટલો શક્તિશાળી છે?
ભારતનો 59% ભાગ ભૂકંપગ્રસ્ત માનવામાં આવે છે, અને નવેમ્બર 2024 થી ફેબ્રુઆરી 2025 વચ્ચે કુલ ૧૫૯ ભૂકંપ આવ્યા છે. બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) એ ભારતને ચાર ભૂકંપ ઝોનમાં વિભાજિત કર્યું છે, જેને સિસ્મિક ઝોન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ભારતમાં અનેક વખત ભૂકંપ આવ્યા હોવા છતાં, બે ભૂકંપને સૌથી વિનાશક માનવામાં આવે છે. તેમણે ઘણા લોકોના જીવ લીધા અને ઇમારતોને વ્યાપક નુકસાન પહોંચાડ્યું.
ભૂકંપનો સામનો કરવા માટે કયા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે?
હવે, બધી ભારતીય સરકારો દેશમાં ઉચ્ચ-તીવ્રતાના ભૂકંપની શક્યતાથી વાકેફ છે. ઘણા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યારે 2014 માં ફક્ત 80 ભૂકંપીય નિરીક્ષકો હતા, ત્યારે 2025 સુધીમાં તે સંખ્યા વધીને 168 થઈ ગઈ છે. તેવી જ રીતે, દેશભરમાં ભૂકંપ પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી લાગુ કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.
ઉત્તરાખંડમાં, 2021 માં ભૂકંપ પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી પહેલાથી જ અમલમાં હતી. તેના બધા તારણો ભૂદેવ (ભુકમ્પ ડિઝાસ્ટર અર્લી વિજિલેન્ટ) એપ્લિકેશન પર મોકલવામાં આવે છે.
જ્યારે ભૂકંપના જોખમોને ઘટાડવા માટે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે, ત્યારે જાગૃતિ લાવવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. આ કારણોસર, NDMA એ આ વર્ષે માર્ચમાં “આપડા કા સામના” નામનું જાગૃતિ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. તે દૂરદર્શન પર પ્રસારિત થયું હતું. તેવી જ રીતે, 2016 માં પીએમ મોદીએ પણ ભૂકંપની ગંભીરતાને ઓળખી અને 10-પોઇન્ટ એજન્ડા ઘડ્યો.
2047 સુધીમાં વિકસિત ભારત હાંસલ કરવા માટે આ પગલાં આવશ્યક માનવામાં આવતા હતા. આ યાદીમાં પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી સ્થાપિત કરવાથી લઈને વીમા પૉલિસીમાં મોટા ફેરફારો કરવા સુધીની દરેક બાબતનો સમાવેશ થતો હતો.
