શ્રાવણ મહિનો ભગવાન શિવની ભક્તિ અને આરાધના માટે અત્યંત ખાસ માનવામાં આવે છે. આ આખા મહિનામાં શિવભક્તો મહાદેવની પૂજા કરે છે અને શ્રાવણના સોમવારે વ્રત રાખીને ભગવાન શિવ પાસે સુખ-સમૃદ્ધિ, સારા સ્વાસ્થ્ય અને મનોકામના પૂર્તિની પ્રાર્થના કરે છે. ઘણી મહિલાઓ પણ પૂરા શ્રદ્ધાભાવથી શ્રાવણ સોમવારનું વ્રત રાખે છે. પરંતુ આ દરમિયાન તેમના મનમાં એક પ્રશ્ન વારંવાર આવે છે કે જો શ્રાવણ સોમવારના વ્રતના દિવસે માસિક ધર્મ એટલે કે પીરિયડ્સ આવી જાય તો શું કરવું જોઈએ, શું વ્રત ચાલુ રાખવું જોઈએ કે પછી તેને છોડી દેવું જોઈએ? આવી સ્થિતિમાં ધાર્મિક પરંપરાઓમાં પૂજા-પાઠ અને વ્રત સાથે જોડાયેલા કેટલાક નિયમો જણાવવામાં આવ્યા છે.
પીરિયડ્સ આવવા પર શ્રાવણ સોમવારનું વ્રત છોડવું જરૂરી છે? ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, જો કોઈ મહિલાએ શ્રાવણ સોમવારનું વ્રત રાખવાનો સંકલ્પ લીધો હોય અને વ્રત દરમિયાન માસિક ધર્મ શરૂ થઈ જાય, તો તે પોતાની શારીરિક ક્ષમતા અને સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને વ્રત ચાલુ રાખી શકે છે. કારણ કે ધાર્મિક માન્યતાઓમાં માસિક ધર્મને વ્રત તોડવાનું કારણ માનવામાં આવ્યું નથી.
જોકે, પૂજા-પાઠને લઈને પરંપરાઓ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. કેટલાક ઘરો અને ધાર્મિક પરંપરાઓમાં માસિક ધર્મ દરમિયાન મહિલાઓને પ્રત્યક્ષ રીતે પૂજા કરવાની પરવાનગી હોતી નથી. આવી સ્થિતિમાં મહિલાઓ ભગવાન શિવનું ધ્યાન ધરી શકે છે અને મન હૃદયથી પોતાની શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરી શકે છે. પરંતુ માસિક ધર્મ આવવા પર વ્રતને વચ્ચેથી જ છોડી દેવું યોગ્ય માનવામાં આવ્યું નથી.
પીરિયડ્સ દરમિયાન આ રીતે કરી શકો છો શિવ આરાધના: જો કોઈ મહિલાને માસિક ધર્મ દરમિયાન શ્રાવણ સોમવારનું વ્રત રાખવું હોય અને તેના પરિવારમાં પૂજા સાથે જોડાયેલા કેટલાક પરંપરાગત નિયમો હોય, તો તે દૂરથી ભગવાન શિવનું સ્મરણ કરી શકે છે. સવારે સ્નાન કર્યા પછી સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરીને શાંત મનથી ભગવાન શિવનું ધ્યાન કરો. ત્યારબાદ મનમાં 'ઓમ નમઃ શિવાય' મંત્રનો જાપ કરી શકાય છે. મહિલા પોતાની અનુકૂળતા મુજબ શિવ ચાલીસા કે સોમવાર વ્રત કથાનો માનસિક પાઠ પણ કરી શકે છે.
નારીને નબળી નહીં, શક્તિનું સ્વરૂપ માનવામાં આવી છે: સનાતન પરંપરામાં નારીને માત્ર એક વ્યક્તિ તરીકે નહીં, પરંતુ શક્તિના સ્વરૂપ તરીકે જોવામાં આવી છે. દેવી દુર્ગા, માતા પાર્વતી, મા લક્ષ્મી અને મા સરસ્વતીના રૂપમાં સ્ત્રી શક્તિની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે ભારતીય પરંપરામાં નારીને આદિ શક્તિ અને સર્જનની ઊર્જાનું પ્રતીક માનવામાં આવી છે.
શાસ્ત્રીય અને દાર્શનિક પરંપરાઓમાં સ્ત્રીને જીવનની રચના, પાલન-પોષણ અને ચેતના સાથે જોડીને જોવામાં આવી છે. નારીને પરિવાર અને સમાજની આધારશિલા માનવામાં આવી છે. ભારતીય દર્શનમાં શક્તિ વિના શિવને પણ પૂર્ણ માનવામાં આવતા નથી. ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીનું સ્વરૂપ આ જ વાતનું પ્રતીક છે કે શિવ અને શક્તિ એકબીજાના પૂરક છે.
