દેશના પ્રથમ મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટનું કામ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. વડોદરામાં બાંધકામ ક્ષેત્રે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાંસલ કરવામાં આવી છે, જ્યાં વ્યસ્ત દિલ્હી-મુંબઈ રાજધાની એક્સપ્રેસ રેલ માર્ગ પર તમામ 14 ‘પોર્ટલ બીમ’ લગાવવાનું કામ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે. આ કાર્ય વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે કારણ કે બુલેટ ટ્રેનનો એલિવેટેડ કોરિડોર (ઊંચાઈ પરનો માર્ગ) ઉપરથી પસાર થશે, જ્યારે નીચેના હાલના રેલવે ટ્રેક પર ટ્રેનોનું સંચાલન ચાલુ રહેશે. આ સિદ્ધિએ બુલેટ ટ્રેનના રૂટ (એલાઈનમેન્ટ)માં આવતા એક મોટા તકનીકી પડકારને પાર કરવામાં મદદ કરી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે વડોદરામાં બુલેટ ટ્રેન રૂટનો આશરે 8.3 કિલોમીટરનો હિસ્સો ગીચ વસ્તીવાળા શહેરી વિસ્તાર અને હાલના રેલવે નેટવર્ક પરથી પસાર થાય છે. આ રૂટ પર ભારતીય રેલવેની પાંચ લાઈનો (જેમાં બે મુખ્ય લાઈનોનો સમાવેશ થાય છે) એકબીજાને છેડે છે. વધુમાં બુલેટ ટ્રેનનો ટ્રેક દિલ્હી-મુંબઈ રાજધાની રૂટને ત્રાંસા ખૂણે ઓળંગે છે. આ વ્યસ્ત રેલ માર્ગ પર બાંધકામ કરવું સરળ કાર્ય નહોતું. હાલની ટ્રેનોની સુરક્ષિત અને સુચારુ અવરજવર જાળવી રાખીને બુલેટ ટ્રેન માટે જરૂરી માળખું તૈયાર કરવાનું હતું. આ પડકારને પહોંચી વળવા માટે આગામી એલિવેટેડ કોરિડોરને આધાર આપવા માટે ખાસ ડિઝાઈન કરાયેલા પોર્ટલ બીમ બેસાડવામાં આવ્યા છે.
14 પોર્ટલ બીમનું કાર્ય શું છે?
દિલ્હી-મુંબઈ રૂટ પર કુલ 14 પોર્ટલ બીમનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. આમાંથી દસ બીમ વડોદરા બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશન અને વિશ્વામિત્રી રેલવે સ્ટેશન (સુરત તરફ) વચ્ચે આવેલા છે, જ્યારે ચાર બીમ વડોદરા રેલવે સ્ટેશન અને છાયાપુરી રેલવે સ્ટેશન (અમદાવાદ તરફ) વચ્ચે બનાવવામાં આવ્યા છે. આ બીમની ઉપર આશરે 40 મીટર લંબાઈના ‘કમ્પોઝિટ ગર્ડર’ મૂકવામાં આવશે. આનાથી બુલેટ ટ્રેનના એલિવેટેડ ટ્રેકના આગળના બાંધકામનો માર્ગ મોકળો થશે. અન્ય વિભાગોમાં ‘સ્પાન-બાય-સ્પાન’ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને બાંધકામ હાથ ધરવામાં આવશે.
For the comfort of Bullet Practice passengers, the station wanted to be situated within the coronary heart of Vadodara metropolis, with seamless connectivity to the prevailing railway station, metropolis bus station and different modes of transport. This required the Bullet Practice hall to cross 5 current railway traces, together with the Mumbai–Delhi predominant line (the Rajdhani route), in addition to a number of different complicated railway infrastructure services. This engineering problem was addressed by the development of huge portal beams over the prevailing railway traces, every weighing roughly 1,500 tonnes. Solid on-site with distinctive precision and stringent security measures, these buildings characterize a major engineering achievement. With all 14 portal beams now accomplished, the best way is obvious for the set up of girders to finish the Bullet Practice viaduct by Vadodara metropolis.
— NHSRCL (@nhsrcl) October 12, 2026
દરેક બીમનું વજન 1500 ટન
આ પોર્ટલ બીમનું નિર્માણ કરવું એ એન્જિનિયરો માટે એક મોટો પડકાર હતો. દરેક તૈયાર બીમનું વજન આશરે 1500 ટન છે, તેની લંબાઈ લગભગ 37 મીટર છે અને ઊંચાઈ તથા પહોળાઈ ચાર-ચાર મીટર છે. દરેક બીમના નિર્માણ માટે આશરે 590 ઘન મીટર કોંક્રિટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે તેના સ્ટીલના માળખાનું વજન લગભગ ૫૫ ટન છે. જગ્યાની મર્યાદાઓ અને ત્યાંથી પસાર થતા કાર્યરત રેલવે ટ્રેક્સને કારણે આ બીમનું નિર્માણ કાર્ય સ્થળ પર જ કરવામાં આવ્યું હતું. આ કામગીરી માટે ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતી ક્રેન્સ, હાઇડ્રોલિક જેક્સ અને વિશિષ્ટ સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ પણ વાંચો: ગાંધીનગરમાં જિગ્નેશ મેવાણી સામે FIR, પેથાપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં હંગામો અને સરકારી કામમાં અડચણનો આક્ષેપ
બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટને વેગ
તમામ 14 પોર્ટલ બીમનું નિર્માણ કાર્ય પૂર્ણ થવું એ આ પ્રોજેક્ટ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ ઘટના છે. આ સિદ્ધિ હવે આ બીમની ઉપર ગર્ડર્સ બેસાડવાનો અને એલિવેટેડ કોરિડોરને આગળ વધારવાનો માર્ગ મોકળો કરે છે. જોકે આ સિદ્ધિ નિર્માણ કાર્યનો માત્ર એક તબક્કો છે અને તેનો અર્થ એ નથી કે સમગ્ર બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થઈ ગયો છે.
