શુક્રવારે વડોદરાની મુલાકાત દરમિયાન ગુજરાતના નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ નિર્માણાધીન ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર સંકલ્પભૂમિ સ્મારકનું નિરીક્ષણ કર્યું અને ચાલી રહેલા કાર્યની વ્યાપક સમીક્ષા કરી હતી. કલ્યાણ નગરમાં આ સ્મારક બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. કામાટીબાગમાં જે થોડે દૂર સ્થિત અસ્પૃશ્યતાના ડંખનો અનુભવ કર્યા પછી આંબેડકર રડી પડ્યા હતા. આ સ્થળ બાબાસાહેબની ‘સંકલ્પભૂમિ’ તરીકે ઓળખાય છે. દર વર્ષે 23 સપ્ટેમ્બરના રોજ મોટી સંખ્યામાં આંબેડકરના અનુયાયીઓ અહીં શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે ભેગા થાય છે. નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ પણ સયાજીબાગ ખાતે સંકલ્પભૂમિ સ્થળની મુલાકાત લીધી હતી અને બંધારણના ઘડવૈયાના ચિત્ર પર પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી હતી.
સ્મારક શું હશે?
વડોદરાના કામાટીબાગમાં વડના ઝાડ નીચે બેસીને સામાજિક અસમાનતા અને પ્રતિગામી પ્રથાઓને નાબૂદ કરવાનો સંકલ્પ લેનારા ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર દ્વારા લેવામાં આવેલા ઐતિહાસિક પ્રતિજ્ઞાને માન આપવા માટે ગુજરાત સરકાર આ સ્મારક વિકસાવી રહી છે. સંકલ્પભૂમિ સ્મારક પ્રોજેક્ટમાં પુસ્તકાલય, સંગ્રહાલય ડિઝાઇન, પ્રતિમા, સીસીટીવી સર્વેલન્સ અને અન્ય સુવિધાઓની જોગવાઈઓ શામેલ છે.
સમીક્ષા દરમિયાન એ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે ફેઝ-2 હેઠળ મોટાભાગનું કામ જેમાં સંગ્રહાલય ડિઝાઇન, ક્યુરેશન, વિકાસ, પ્રતિમા, આંતરિક વસ્તુઓ અને ફર્નિચરનો સમાવેશ થાય છે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે.
સામાજિક સમરસતા અને સમાનતાના સંકલ્પની પાવન ભૂમિ “વડોદરા”
વડોદરા ખાતે ગુજરાત સરકાર દ્વારા નિર્માણાધીન ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરજીના જીવન સાથે સંકળાયેલ ‘સંકલ્પ ભૂમિ’ ભવનની મુલાકાત લીધી.
આ જ પાવન ભૂમિ પરથી બાબાસાહેબે સમાજના ઉત્થાન અને સમાનતા માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કરવાનો સંકલ્પ લીધો… pic.twitter.com/xqSx21C4Be
— Harsh Sanghavi (@sanghaviharsh) August 14, 2026
સ્મારકની મુલાકાત લેતા પ્રવાસીઓને સુવિધા આપવા માટે રૂ.36 લાખના અંદાજિત ખર્ચે કામટીબાગ ખાતે સુંદરીકરણ કાર્ય અને પ્લેટફોર્મના નિર્માણ માટે વહીવટી મંજૂરી મેળવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. સ્મારકના કાફેટેરિયાનું સંચાલન ‘મૈત્રી સખી મંડળ’ને સોંપવા માટે પણ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે કે પીએમ મોદી ટાટા-એરબસમાંથી પ્રથમ C295 લશ્કરી પરિવહન વિમાનની ડિલિવરી લેવા માટે વડોદરાની મુલાકાત લેશે ત્યારે તેઓ સ્મારકનું ઉદ્ઘાટન કરી શકે છે.
આ પણ વાંચો: 15મી ઓગસ્ટ નિમિત્તે ગુજરાતના 19 પોલીસ જવાનોને રાષ્ટ્રપતિ મેડલ જાહેર, જુઓ વિજેતાઓનું સંપૂર્ણ લિસ્ટ ફોટો સાથે
ત્યારે આંબેડકર ત્યાં નોકરી કરવા માટે પહોંચ્યા હતા
લંડનમાં અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી જ્યારે આંબેડકર ગુજરાત કામ કરવા ગયા ત્યારે તેમની નીચી જાતિના પૃષ્ઠભૂમિને કારણે તેમને અપમાનનો સામનો કરવો પડ્યો. પરિણામે બાબાસાહેબે પુણે પાછા ફરવાનું નક્કી કર્યું. વડોદરાથી તેમની ટ્રેન મોડી પડી હોવાથી તેઓ કમાટીબાગમાં બેઠા હતા. બાબાસાહેબે પાછળથી એક પુસ્તકમાં ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે તે સમય દરમિયાન તેઓ રડી પડ્યા હતા. ત્યારથી આ સ્થળ ‘સંકલ્પ ભૂમિ’ તરીકે ઓળખાય છે. વડોદરાના મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ ભીમરાવ આંબેડકરના શિક્ષણ અને લંડનની તેમની યાત્રા માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડી હતી. શરત એ હતી કે તેઓ અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી બરોડા રજવાડાની સેવા કરશે. જોકે જાતિ આધારિત વિરોધને કારણે આંબેડકરને વડોદરા છોડવાની ફરજ પડી હતી.
