રેઇનબો ડાયટ શું છે? શાકભાજીના રંગ અને તેના સ્વાસ્થ્ય લાભ જાણો

Rainbow Food regimen Advantages : લાલ ટામેટાં, લીલા પાલક, પીળા કેપ્સિકમ અને જાંબલી રીંગણ- શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે કુદરતે શાકભાજીને જુદા જુદા રંગો કેમ આપ્યા છે? મેડિકલ સાયન્સ એન્ડ ન્યુટ્રિશન રિસર્ચ અનુસાર, શાકભાજીનો રંગ માત્ર સુંદર દેખાવ માટે નથી, પરંતુ તે તેમાં હાજર ચોક્કસ ફાયટોકેમિકલ્સ પણ સૂચવે છે. આ આધારે હવે ડોકટરો ‘રેઈન્બો ડાયેટ’ લેવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. 

શાકભાજીના વિવિધ રંગો વિવિધ છોડના સંયોજનો અને તેમાં હાજર પોષક તત્વો સાથે સંકળાયેલા છે. તેથી, ભોજનની થાળીમાં વિવિધ રંગના શાકભાજી ઉમેરવા એ આહારમાં વિવિધતા લાવવાની એક સરળ રીત છે.

ઘણા સંશોધનોમાં સાબિત થયું છે કે વિવિધ રંગોના ફળો અને શાકભાજી ખાવાથી શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિથી લઈને ત્વચા, આંખો અને પાચનમાં સુધારો થાય છે. જો તમે એ પણ જાણવા માંગો છો કે લાલ રંગ હૃદયને કેવી રીતે સુરક્ષિત કરે છે અથવા જાંબલી રંગ મગજ માટે કેમ ફાયદાકારક છે, તો સંશોધનના આધારે દરેક રંગીન શાકભાજીમાં હાજર પોષણનું વિજ્ઞાન સમજો.

લીલા શાકભાજી

પાલક અને બ્રોકોલી જેવા લીલા શાકભાજી ઘણા આવશ્યક વિટામિન્સ, ખનિજો અને છોડના સંયોજનો પ્રદાન કરે છે. તેને નિયમિત આહારનો એક ભાગ બનાવી શકાય છે. પાલક, બ્રોકોલી જેવા લીલા શાકભાજી સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે, જેમાં મુખ્ય પોષક તત્વો ફોલેટ, વિટામિન કે, લ્યુટિન અને સલ્ફોરાફેન હોય છે, જે આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. 

ન્યુરોલોજી (2018) માં પ્રકાશિત રશ યુનિવર્સિટીના અભ્યાસ મુજબ, દરરોજ લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી પીરસવાથી ઉંમર સાથે જ્ઞાનાત્મક ઘટાડાનો દર ધીમો થાય છે અને મગજને 11 વર્ષ સુધી યુવાન રાખે છે. દરરોજ લીલા શાકભાજીનું સેવન કરવાથી તમે ઝડપથી વૃદ્ધ થવાથી બચાવી શકો છો. પાલક, મેથી, સરસવ અને બ્રોકોલી જેવા લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજીનું નિયમિત સેવન શરીરને કેન્સર, ખાસ કરીને આંતરડાનું કેન્સર, ટાઇપ -2 ડાયાબિટીઝ, સ્ટ્રોક, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હાર્ટ એટેક જેવા જીવલેણ જોખમોથી બચાવે છે.

નારંગી રંગના શાકભાજી

ગાજર અને કોળું જેવા નારંગી રંગના શાકભાજીમાં કેરોટેનોઇડ્સ હોય છે. ગાજરમાં હાજર બીટા કેરોટિનને શરીરમાં વિટામિન એમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. નારંગી રંગના શાકભાજીમાં હાજર મુખ્ય તત્વોની વાત કરીએ તો, તેમાં બીટા કેરોટિન હોય છે, જે વિટામિન Aનું પુરોગામી છે, જે શરીરને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે.

અમેરિકન જર્નલ ઓફ ક્લિનિકલ ન્યુટ્રિશન (2021) અનુસાર, કેરોટેનોઇડ્સથી સમૃદ્ધ આહાર આખોની રોશની Macular Degenerationને સુરક્ષિત રાખે છે અને શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને અનેકગણી મજબૂત બનાવે છે. ગાજર, કોળું, શક્કરીયા અને નારંગી, પીળા કેપ્સિકમ જેવા શાકભાજીનું નિયમિત સેવન શરીરને રાત્રિ અંધત્વ અને મેક્યુલર ડિજનરેશન, કોલોન અને ફેફસાના કેન્સર, કોરોનરી ધમની રોગ (હૃદય રોગ) અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિને કારણે થતા ગંભીર ચેપથી બચાવે છે.

લાલ રંગના શાકભાજી

ટામેટા અને લાલ કેપ્સિકમ જેવા શાકભાજી પણ પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે. લાઇકોપીન જેવા છોડના સંયોજનો ટામેટાંમાં જોવા મળે છે. ક્રિટિકલ રિવ્યૂઝ ઇન ફૂડ સાયન્સ એન્ડ ન્યુટ્રિશન (2022) દ્વારા મેટા એનાલિસિસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, ટામેટાંમાં હાજર લાઇકોપીન પ્રોસ્ટેટ કેન્સરનું જોખમ 15-20% ઘટાડે છે અને ધમનીઓમાં ગંઠાઈ જવાનું રોકીને હાર્ટ એટેકનું જોખમ ઘટાડે છે. ટામેટાં, લાલ કેપ્સિકમ, બીટ અને લાલ મૂળા જેવા લાલ શાકભાજીનું સેવન કરવાથી શરીરને પ્રોસ્ટેટ, પેટ અને સ્તન કેન્સર, હાયપરટેન્શન (હાઈ બીપી), એથરોસ્ક્લેરોસિસ (ધમનીઓ સખત થવું) અને હાર્ટ એટેક જેવા હૃદયરોગોથી રક્ષણ મળે છે.

જાંબલી રંગના શાકભાજી

રીંગણ અને જાંબલી કોબીજ જેવા શાકભાજીમાં એન્થોસાયનિન જેવા પ્લાન્ટ પિગમેન્ટ હોય છે. આહારમાં વિવિધ રંગોના શાકભાજી ઉમેરવાથી પોષક તત્વોની વિવિધતા વધે છે. જાંબલી શાકભાજીમાં એન્થોસાયનિન હોય છે. એડવાન્સિસ ઇન ન્યુટ્રિશન (2020) નો અહેવાલ બતાવે છે કે એન્થોસાયનિન એક શક્તિશાળી એન્ટીઓકિસડન્ટ છે જે પ્રકાર -2 ડાયાબિટીસ અને વેસ્ક્યુલર બળતરા (રક્ત વાહિનીઓની બળતરા) ને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. 

રીંગણ, જાંબલી કોબી, જાંબલી ગાજર અને જાંબલી શક્કરીયા જેવા શાકભાજીનું સેવન શરીરને અલ્ઝાઇમર, ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ, સ્ટ્રોક, યકૃતના રોગો અને ઘણા પ્રકારના કેન્સર, ખાસ કરીને કોલોન કેન્સરથી બચાવે છે. તેમાં હાજર સૌથી શક્તિશાળી એન્ટીઓકિસડન્ટ ‘એન્થોસાયનિન’ મગજના કોષોને સુધારે છે, ધમનીઓની બળતરાને દૂર કરીને હાઈ બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરે છે, અને ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર ઘટાડીને રક્ત શર્કરાનું સ્તર જાળવવામાં ખૂબ મદદરૂપ સાબિત થાય છે.

સફેદ રંગના શાકભાજી

સફેદ શાકભાજીની વાત કરીએ તો તેમાં ફ્લાવર, ડુંગળી, લસણ, મૂળા જેવા શાકભાજી શામેલ છે જે આપણા સંતુલિત આહારનો ભાગ હોઈ શકે છે. તેથી, ફક્ત લીલા શાકભાજી સુધી મર્યાદિત રહેવાને બદલે વિવિધ રંગોના શાકભાજી ખાવા સ્વાસ્થ્ય માટે સારું હોય છે. સફેદ રંગના શાકભાજીમાં એલિસિન, ક્વેર્સેટિન અને ગ્લુકોસિનોલેટ્સ હોય છે, જે શરીરમાંથી ગંદકી દૂર કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થાય છે. 

જર્નલ ઓફ ન્યુટ્રિશન (2019) માં ક્લિનિકલ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે સફેદ ક્રુસિફેરસ અને એલિયન શાકભાજીમાં હાજર સલ્ફર સંયોજનો ડિટોક્સિફિકેશન અને આંતરડાના સ્વાસ્થ્યને સુધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ફ્લાવર, ડુંગળી, લસણ, મશરૂમ અને સલગમ જેવા સફેદ શાકભાજીનું નિયમિત સેવન શરીરને પેટ અને આંતરડાના કેન્સર, ઉચ્ચ કોલેસ્ટ્રોલ, એથરોસ્ક્લેરોસિસ (ધમનીઓમાં અવરોધ), ચરબીયુક્ત યકૃત અને વારંવાર વાયરલ અને બેક્ટેરિયલ ચેપથી બચાવે છે.

આ પણ વાંચો | પ્રવાસનો નવો ટ્રેન્ડ રિવર્સ વેકેશન, કેમ આરામ છોડી અસુવિધા અપનાવી રહ્યા છે લોકો!

Disclaimer : શાકભાજીના વિવિધ રંગોમાં હાજર પોષક તત્વો અને છોડના સંયોજનો સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે, પરંતુ તેનો સેવન કોઈપણ રોગ, કેન્સર અથવા અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાના નિવારણ અથવા ઉપચારની બાંયધરી આપતું નથી. સંતુલિત આહારની સાથે વ્યક્તિગત આરોગ્યની સ્થિતિ અનુસાર ડોક્ટર અથવા ડાયેટિશિયનની સલાહ લેવી.