જીવનશૈલી | શું એક મહિના સુધી નાસ્તો છોડી દેવાથી પુરુષો અને સ્ત્રીઓમાં અલગ અલગ આડઅસરો થાય છે? મુંબઈ સેન્ટ્રલ સ્થિત વોકહાર્ટ હોસ્પિટલના કન્સલ્ટન્ટ ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ ડૉ. સાઈ પ્રસાદ લાડ હા કહે છે. પરંતુ તેમણે ઉમેર્યું કે વ્યક્તિના શરીરના પ્રકાર પર આધાર રાખીને તેની અસર બદલાઈ શકે છે.
નાસ્તો ન કરવાની શરીર પર થતી અસરો
ડૉ. લેડે નોંધ્યું કે ”રાતભર ઉપવાસ કર્યા પછી શરીર માટે નાસ્તો એ પહેલી તક છે જેમાં શરીરને શક્તિ મળે છે. તેને નિયમિતપણે છોડી દેવાથી બ્લડ સુગરના સ્તરમાં વધઘટ, દિવસ દરમિયાન વધુ પડતી ભૂખ, વધુ પડતું ખાવાની વૃત્તિ, થાક, નબળી એકાગ્રતા અને ચીડિયાપણું થઈ શકે છે.
કેટલાક લોકો સવારે મોડા સુધી ઉપવાસના ભાગ રૂપે ખાય છે. પરંતુ યોગ્ય પોષણ આયોજન વિના આવું કરવાથી અણધારી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.”
ડૉ. લેડે કહ્યું કે સ્ત્રીઓના શરીર એનર્જી લેવલમાં વધઘટ અને હોર્મોનલ ફેરફારો પ્રત્યે વધુ સેન્સિટિવ હોય છે. તેમણે કહ્યું કે “તેથી નાસ્તો છોડી દેવાથી સ્ત્રીઓમાં મૂડ સ્વિંગ, અનિયમિત ખાવાની આદતો અને અનિયમિત બ્લડ સુગર લેવલ થઈ શકે છે. આ ખાસ કરીને PCOS અને ડાયાબિટીસ જેવી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ધરાવતી સ્ત્રીઓ માટે ખરાબ હોઈ શકે છે.”
પુરુષો ક્યારેક ક્યારેક નાસ્તો છોડી દેવાથી બચી શકે છે. ડૉ. લેડે કહ્યું કે “પરંતુ જો તેનાથી વધુ પડતી ભૂખ, મોડી રાત્રે ખાવાનું અને ખરાબ ખોરાકની પસંદગી થાય છે, તો તે ચયાપચય, ઉર્જા સ્તર અને વજન નિયંત્રણ પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. આખરે, આપણે નાસ્તો કરીએ છીએ કે નહીં તેના કરતાં આપણે જે ખોરાક ખાઈએ છીએ તેની ગુણવત્તા વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.”
જો તમે સતત એક મહિના સુધી નાસ્તો ન કરો તો શું થશે?
એક મહિના સુધી નાસ્તો ન ખાવાની અસરો વ્યક્તિની જીવનશૈલી પર આધાર રાખે છે. ડૉ. લેડે કહ્યું કે “કેટલાક લોકોને દિવસના અંતમાં થાક, માથાનો દુખાવો, પ્રોડક્ટ્સમાં ઘટાડો અથવા ખાંડયુક્ત, હાઈ કેલરીવાળા ખોરાકની ક્રેવિંગનો અનુભવ થઈ શકે છે. અન્ય લોકોને કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો ન પણ દેખાય, પરંતુ જો તેઓ દિવસના અંતમાં સંતુલિત ભોજન ન લે તો તેઓ આવશ્યક પોષક તત્વો ગુમાવી શકે છે,”
ડૉ. લેડે કહ્યું કે “ડાયાબિટીસ, એસિડ રિફ્લક્સ અથવા ચોક્કસ પાચન સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો માટે, નિયમિત ધોરણે નાસ્તો ન ખાવાથી તેમના લક્ષણો વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.”
નાસ્તો કોણે ન સ્કિપ કરવો જોઈએ?
ડૉ. લેડે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બાળકો, કિશોરો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ, દવા લેતા ડાયાબિટીસના દર્દીઓ, વારંવાર હાર્ટબર્ન અનુભવતા લોકો અને શારીરિક રીતે સખત કામ કરતા લોકોએ નિયમિત ધોરણે નાસ્તો છોડવો જોઈએ નહીં.
ડૉ. લેડે કહ્યું કે “જો આ કેટેગરીના લોકો લાંબા સમય સુધી ખાધા વગર રહે છે, તો તેમને લોહીમાં શર્કરાનું પ્રમાણ ઓછું થવું, ઉર્જા ઓછી થવી અથવા પાચન સમસ્યાઓ વધુ ખરાબ થવી જેવી પ્રતિકૂળ અસરોનો અનુભવ થવાની શક્યતા વધુ હોય છે.”
શું વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તો ન કરવો સારો?
નાસ્તો સ્કિપ કરવા દેવો એ વજન ઘટાડવાનો સારો રસ્તો નથી. વજન ઘટાડવું એ ભોજન છોડી દેવા વિશે નથી, પરંતુ સંતુલિત ડાયટ લેવા અને સ્વસ્થ વજન જાળવવા વિશે છે. નાસ્તો છોડી દેવાથી દિવસ દરમિયાન વધુ પડતું ખાવાનું અથવા વારંવાર ઉચ્ચ કેલરીવાળા નાસ્તા ખાવાનું થઈ શકે છે.
શું બપોરે ભાત ખાધા પછી ઓફિસમાં ઊંઘ આવે છે? તમારા આહારમાં આ ફેરફારો કરો
ડૉ. લેડે જણાવ્યું કે પ્રોટીન, ફાઇબર અને સ્વસ્થ ચરબીવાળો સંતુલિત નાસ્તો આદર્શ છે. આનાથી તમને પેટ ભરેલું લાગશે અને તમારી ભૂખ નિયંત્રિત થશે. જે લોકો ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ કરે છે તેઓએ કાળજીપૂર્વક આયોજન કરવું જોઈએ કે જેથી તેમને જરૂરી બધા પોષક તત્વો મળી રહે.”
