India us commerce deal : અમેરિકાએ વેપાર સોદા અંગે ગંભીર દાવો કર્યો છે. એવું કહેવાય છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે ફોન પર વાતચીત ન થવાને કારણે ભારત-અમેરિકાના વેપાર સોદો પૂર્ણ થઈ શક્યો નથી.
વિદેશ મંત્રાલયે આ દાવાઓ પર પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. મંત્રાલયે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઘણી વખત વાત કરી છે અને એમ કહેવું ખોટું છે કે બંને નેતાઓ વચ્ચે કોઈ સંપર્ક થયો નથી.
આ સમગ્ર બાબતને સમજવા માટે, ઘટનાઓના ઘટનાક્રમ પર નજર રાખવી જરૂરી છે. હકીકતમાં, યુએસ અધિકારી લુટનિકે સંકેત આપ્યો હતો કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેનો વેપાર સોદો તેના અંતિમ તબક્કામાં હતો જ્યારે અમેરિકાએ 8 મેના રોજ બ્રિટન અને 2 જુલાઈના રોજ વિયેતનામ સાથે તેના વેપાર કરાર પૂર્ણ કર્યા હતા. આ સમય દરમિયાન, ભારત સાથેના સોદાને અંતિમ સ્વરૂપ આપી શકાયું ન હતું.
અમેરિકાનો દાવો છે કે આવું એટલા માટે છે કારણ કે વડા પ્રધાન મોદીએ પોતે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સાથે વાત કરી ન હતી. જોકે, ભારતે સતત આ દાવાને નકારી કાઢ્યો છે.
માહિતી માટે, ભારતે 7 મેના રોજ ઓપરેશન સિંદૂર હેઠળ પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને તેનો નાશ કર્યો. પાકિસ્તાન દ્વારા ઉશ્કેરણીજનક પ્રવૃત્તિઓના જવાબમાં આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ, ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે લગભગ ચાર દિવસ સુધી તણાવ ચાલુ રહ્યો, અને 10 મેના રોજ યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરવામાં આવી.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે આ યુદ્ધવિરામ યુએસ મધ્યસ્થી દ્વારા પ્રાપ્ત થયો હતો, પરંતુ ભારતે આ દાવાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો હતો. ભારતે સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે યુદ્ધવિરામ પાકિસ્તાનની પહેલ અને દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો દ્વારા થયો હતો.
ઓપરેશન સિંદૂરના થોડા અઠવાડિયા પછી, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે વારંવાર વિવિધ પ્લેટફોર્મ પર યુદ્ધવિરામમાં પોતાની ભૂમિકાનો દાવો કર્યો હતો. આ દાવાઓ વચ્ચે, અમેરિકાએ દલીલ કરી હતી કે વડા પ્રધાન મોદીએ ટ્રમ્પ સાથે સીધી વાત કરવી જોઈતી હતી.
આ સમયગાળા દરમિયાન બીજો એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો ઉભરી આવ્યો. ભારત રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરી રહ્યું હતું, અને રશિયા ધીમે ધીમે ભારતનો સૌથી મોટો ઉર્જા સપ્લાયર બન્યો. આનાથી અમેરિકાએ ભારત પર વધારાના 25 ટકા ટેરિફની જાહેરાત કરી.
યુએસના દાવાઓ અનુસાર, વેપાર સોદો નિકટવર્તી હતો, પરંતુ ભારતે તક ગુમાવી દીધી કારણ કે ત્યાં સુધીમાં અમેરિકા વિયેતનામ અને ઇન્ડોનેશિયા જેવા દેશો સાથે કરાર કરી ચૂક્યું હતું. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ અલગ રીતે વ્યવહાર કરે છે – જે દેશ પહેલા આવે છે તેને ઓછા ટેરિફનો ફાયદો થાય છે.
જોકે, આ દાવાઓની વાસ્તવિકતા પર નજર નાખવાથી એક અલગ જ ચિત્ર બહાર આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, અમેરિકાએ બ્રિટન પર સૌથી ઓછો ટેરિફ અને વિયેતનામ પર 20 ટકા ટેરિફ લાદ્યો હતો, જેને પ્રમાણમાં ઓછો માનવામાં આવતો હતો. આ હોવા છતાં, અમેરિકાએ દક્ષિણ કોરિયા અને જાપાન જેવા ઘણા અન્ય દેશો પર પણ ઓછો ટેરિફ લાદ્યો હતો.
આ પણ વાંચોઃ- રામ નગરી અયોધ્યા અંગે તંત્રનું નવું ફરમાનઃ 15 કિમી વિસ્તારમાં માંસ-મચ્છી બંધ, નોન વેજ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ
જો “પહેલા આવનારને પહેલા સેવા” ના સિદ્ધાંતને સ્વીકારવામાં આવે, તો ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વાટાઘાટો ઘણા સમયથી ચાલી રહી છે. વધુમાં, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ક્યારેય રશિયાથી તેલની આયાતનો ખુલ્લેઆમ વિરોધ કર્યો નથી. તે સમય સુધી આ મુદ્દો ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદામાં મોટો અવરોધ બની રહ્યો ન હતો.
