સાગમાંથી બનાવેલ અને ધાતુથી શણગારેલી જસદણની પરંપરાગત પટારીને નેશનલ બેંક ફોર એગ્રીકલ્ચર એન્ડ રૂરલ ડેવલપમેન્ટ (નાબાર્ડ) ની ગ્રામ્ય વિકાસ નિધિ (GVN) યોજના દ્વારા સમર્થિત પહેલમાં 2025-26 માટે GI રજિસ્ટ્રી તરફથી જીઆઈ (GI) ટેગ પ્રાપ્ત થયો છે.
રાજકોટ જિલ્લાનો એક તાલુકો જસદણ, પિત્તળની પાંસળીવાળી છાતીના ઉત્પાદન માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર છે જેને પટારા (અથવા હિન્દીમાં પિટારા) કહેવામાં આવે છે.
“ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ વેબસાઇટ પરના દસ્તાવેજો મુજબ, આ છાતીઓ સામાન્ય રીતે સાગના લાકડામાંથી બનેલી હોય છે અને તેમાં આઠ કે તેથી વધુ ડ્રોઅર હોય છે. પરંપરાગત રીતે તેઓ પિત્તળ અને તાંબાથી ઢંકાયેલા હોય છે, પરંતુ હવે તેમના નિર્માણમાં સફેદ ધાતુનો ઉપયોગ વધુને વધુ થાય છે,” એક નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે, આ છાતીઓનો ઉપયોગ પહેલા દહેજ અને દુલ્હનના પોશાક સંગ્રહવા માટે થતો હતો અને ઘણીવાર તેમાં પૈડાં પણ હતા.
રાજકોટ જિલ્લા માટે ગૌરવની ક્ષણ! જસદણની પરંપરાગત પટારી હસ્તકલાને GI ટેગ મળ્યો. નાબાર્ડ, CEE અને EDIIના સહયોગથી પ્રાપ્ત આ માન્યતા સ્થાનિક કારીગરોની કળાને વૈશ્વિક મંચ પર નવી ઓળખ અપાવશે. #GITag#Handicraftspic.twitter.com/bpuM9Nz1o7
— Collector Rajkot (@CollectorRjt) June 16, 2026
GI ટેગ નિયુક્ત પ્રદેશની બહારના કોઈપણ ઉત્પાદકને જસદાન પટારી તરીકે ઉત્પાદનનું માર્કેટિંગ કરવાથી પ્રતિબંધિત કરે છે, જે હસ્તકલાને સસ્તા અનુકરણોથી રક્ષણ આપે છે જેણે ઐતિહાસિક રીતે સ્થાનિક અને નિકાસ બજારોમાં પરંપરાગત કારીગરોને નબળા પાડ્યા છે. 2021-22માં મંજૂર કરાયેલા કચ્છના અજરખ બ્લોક પ્રિન્ટ તેમજ 2020-21માં મંજૂર કરાયેલા નવસારીના અમલસાદ ચીકુ માટે સમાન GI ટેગ પ્રક્રિયાઓને નાબાર્ડે સમર્થન આપ્યું છે.
GI રજિસ્ટ્રી દ્વારા ગુજરાતના જસદણ પટારીની પરંપરાગત હસ્તકલાને વર્ષ 2025-26 માટે GI નોંધણી માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જે રાજકોટ જિલ્લાના જસદણ બ્લોકના કારીગરો માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન છે. પેઢીઓથી પ્રચલિત અનોખી હસ્તકલા ગુજરાતની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસા અને પરંપરાગત કારીગરીનો પુરાવો છે
રાષ્ટ્રીય કૃષિ અને ગ્રામીણ વિકાસ (નાબાર્ડ)એ તેની ગ્રામ્ય વિકાસ નિધિ (GVN) હેઠળ GI નોંધણી મેળવવા અનુદાન સહાય દ્વારા ટેકો આપ્યો છે. આ સહાય GI ઉત્પાદન માટે જાગૃતિ પેદા કરવા, દસ્તાવેજીકરણ અને GI અરજી પ્રક્રિયા માટે પૂરી પાડવામાં આવી છે. આ નોંધણી પ્રક્રિયા Centre for Environent Training (CEE)ના માધ્યમ થી કરવામાં આવી હતી.
ચોમાસામાં અમદાવાદ નજીક ફરવા માટેના 5 બેસ્ટ સ્થળો, અદ્ભુત વીકએન્ડ ટ્રીપ પ્લાન કરો
આ પહેલા ગુજરાતમાં બે અન્ય ઉત્પાદનો: કચ્છમાં 2021-22 માં અમલમાં મુકાયેલ અજરખ બ્લોક પ્રિન્ટ (2021-22માં મંજૂર ) અને નવસારીના અમલસાડ ચીકુ (2021-22માં મંજૂર) માટે આ સહાય આપવામાં આવી હતી. આ બંનેની GI નોંધણી સફળતાપૂર્વક પૂરી થઈ ચૂકી છે.
