ઘણીવાર આપણે ઊંઘને સામાન્ય બાબત તરીકે લઈએ છીએ – મોડી રાત સુધી જાગવું, વહેલું ઉઠવું અથવા વિકેન્ડમાં ઊંઘ ભરપાઈ કરવાનો પ્રયત્ન. જો તમે પણ એવું જ કરો છો તો સાવધાન થાઓ. તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે ઊંઘના કલાકો તમારા આરોગ્ય અને જીવનકાળ પર સીધી અસર કરે છે. ઊંઘ માત્ર આરામ પૂરતું મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ હવે તે “લાઇફ-એન્ડ-ડેથ” મુદ્દો બની ગઈ છે.(Picture- Parade)
વિશ્વભરના 79 અલગ-અલગ અભ્યાસોના વિશ્લેષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે દરરોજ 7 કલાકથી ઓછી ઊંઘ લેતાં પુખ્ત વયના લોકોમાં મોતનું જોખમ 14% વધારે હોય છે. વધુ ચિંતાજનક વાત એ છે કે 9 કલાક કે તેથી વધુ ઊંઘ લેતા લોકોમાં આ જોખમ 34% સુધી વધી શકે છે. રસપ્રદ રીતે, સ્ત્રીઓમાં વધુ ઊંઘ લેવાનું નુકસાન પુરુષો કરતાં વધુ જોવા મળ્યું છે. આ તારણો સામે આવે છે ત્યારે ઊંઘને અઘોષિત “હેલ્થ મેડિસિન” તરીકે જોવી યોગ્ય થશે.
સ્લીપ ફાઉન્ડેશન જણાવે છે કે ઊંઘ માત્ર થાક ઉતારવાની ક્રિયા નથી. ઊંઘ સ્મૃતિ સુધારવા, મૂડ સંતુલિત રાખવા, ચયાપચય ક્રિયા અને હૃદયના આરોગ્ય માટે અગત્યની છે. ઊંઘની અછત બ્લડ શુગરને અસંતુલિત કરી શકે છે, રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ઘટાડો લાવી શકે છે અને હાર્ટ પર દબાણ વધારી શકે છે. જ્યારે વધુ ઊંઘ બળતરા, માનસિક થાક અને Cognitive Decline સાથે પણ જોડાયેલી છે. એટલે એ સમજવું ખૂબ જરૂરી છે કે માત્ર ઊંઘની માત્રા જ નહીં, પણ નિયમિત ઊંઘ પણ અત્યંત અગત્યની છે.
મોટાભાગના સ્વસ્થ પુખ્ત વયના લોકોને દરરોજ 7થી 9 કલાક ઊંઘની જરૂર હોય છે. જો તમે નિયમિતપણે ખૂબ ઓછી અથવા વધુ ઊંઘ લો છો, તો તે તમારા શરીર માટે ગેરસમજ ઉભી કરી શકે છે. Organic Clock વિઘટિત થવાથી લાંબા ગાળે તમારું શારીરિક અને માનસિક આરોગ્ય નુકસાનમાં આવી શકે છે.
સારી ઊંઘ માટે ઉપયોગી 5 ટિપ્સ વિશે વાત કરવામાં આવે તો પ્રથમ, તમારા ઊંઘ અને જાગવાના સમયમાં નિયમિતતા રાખો – વિકેન્ડ હોય કે વીક ડે, શરિરને લય ગમે છે. બીજું, સૂવા પહેલા મોબાઈલ કે ટીવી જેવા ગેજેટ્સથી દૂર રહો.
ઇલેક્ટ્રોનિક સ્ક્રીન્સ ઊંઘના હોર્મોન મેલાટોનિનને દબાવે છે. ત્રીજું, રાતે ભારે ભોજન કે કોફી ટાળો – તે તમારા શરીરને જાગૃત રાખી શકે છે. ચોથી વાત, સવારે સૂર્યના પ્રકાશમાં થોડીવાર રહો. આ તમારી આંતરિક ઘડિયાળને પુનઃસંગ્રહિત કરે છે. અને છેલ્લે, બપોરની ઊંઘ ટૂંકો સમય રાખો. લાંબી નિદ્રા રાત્રીની ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડી શકે છે.
અંતે એ જ કહેશું કે, આરોગ્યમંદ જીવન માટે ઊંઘ એક સસ્તી અને અસરકારક દવા છે. થોડું ધ્યાન આપો, નિયમિત ઊંઘ લો અને તમારા જીવનની ગુણવત્તા સુધારો. આજે જ તમારા ઊંઘના નિયમો પર નજર કરો. કારણ કે આરામદાયક ઊંઘ છે સાહસિક જીવનની ચાવી! (All Picture – Canva)
