જીવનશૈલી | જ્યારે દૂધ ઉત્પાદક પ્રાણીઓની વાત આવે છે, ત્યારે સૌથી પહેલા ગાય, ભેંસ અને બકરીના નામ ધ્યાનમાં આવે છે. કેટલાક લોકો ઊંટના દૂધ વિશે પણ જાણતા હશે, પરંતુ દુનિયામાં ઘણા અનોખા પ્રાણીઓ છે જેનું દૂધ સદીઓથી લોકો પીતા આવ્યા છે.
આમાંના કેટલાક પ્રાણીઓ બર્ફીલા પર્વતીય પ્રદેશોમાં રહે છે, જ્યારે કેટલાક અત્યંત ઠંડા આર્કટિકમાં જોવા મળે છે. ઘણા પ્રાણીઓનું દૂધ એટલું દુર્લભ છે કે તેમાંથી બનાવેલા ઉત્પાદનો ખૂબ મોંઘા માનવામાં આવે છે. અહીં જાણો આવા કેટલાક અનોખા પ્રાણીઓ વિશે જેનું દૂધ લોકો પણ પીવે છે.
અનોખા પ્રાણીઓનું દૂધ
લદ્દાખ અને તિબેટ જેવા હિમાલયી પ્રદેશોમાં રહેતા યાક : લોકો પેઢીઓથી યાક પર આધાર રાખે છે. લાંબા વાળવાળા આ મોટા પ્રાણીઓ અત્યંત ઠંડા વાતાવરણમાં સરળતાથી ટકી શકે છે, જ્યાં સામાન્ય ગાયો ટકી શકતી નથી.
યાકનું દૂધ ખૂબ જ જાડું અને ક્રીમી હોય છે, અને તેનો ઉપયોગ માખણ, ચીઝ અને પ્રખ્યાત માખણ ચા બનાવવા માટે થાય છે, જે પર્વતીય પ્રદેશોમાં એક લોકપ્રિય પીણું છે. ઠંડા પ્રદેશોમાં તેમના નિવાસસ્થાનને કારણે, યાકના દૂધમાં ચરબીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, જે શરીરને હૂંફ અને ઊર્જા પ્રદાન કરવામાં મદદ કરે છે.
ગધેડીનું દૂધ : પ્રાચીન કાળથી જ સમાચારમાં રહ્યું છે અને તે સુંદરતા અને સ્કિન કેર સાથે સંકળાયેલું છે. આજે પણ, તેનો ઉપયોગ ઘણા સાબુ, ક્રીમ અને બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સમાં થાય છે.
વૈજ્ઞાનિકોના મતે, ગધેડીનું દૂધ માતાના દૂધની રચના જેટલું જ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે તેના પર અસંખ્ય અભ્યાસો થયા છે. આ જ કારણ છે કે તેને ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે.
ઘેટાંનું દૂધ : દૂધનો ઉપયોગ ઘણા દેશોમાં ચીઝ બનાવવા માટે થાય છે. તેમાંથી બનતા ચીઝનો સ્વાદ અલગ અને જાડો હોય છે. તેમાં પ્રોટીન અને કેલ્શિયમનું પ્રમાણ પણ વધુ હોય છે.
ઊંટનું દૂધ : રણ વિસ્તારોમાં પણ ઊંટનું દૂધ ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. મધ્ય પૂર્વ અને રાજસ્થાન જેવા પ્રદેશોમાં લોકો લાંબા સમયથી તેને પીતા આવ્યા છે. ઊંટના દૂધમાં આયર્ન, વિટામિન સી અને ઘણા જરૂરી પોષક તત્વો હોય છે. ઘણા લોકો તેને સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક માને છે.
મૂઝ : મૂઝ એક પ્રકારનું હરણ છે, જે વિશ્વના સૌથી મોટા જંગલી પ્રાણીઓમાંનું એક છે, અને તેમનું દૂધ અત્યંત દુર્લભ માનવામાં આવે છે. મૂઝ ગાય જેટલું ઉછેરવું સરળ નથી, તેથી તેમનું દૂધ ખૂબ મર્યાદિત માત્રામાં ઉપલબ્ધ છે.
ઉત્તર યુરોપના કેટલાક ખેતરો મૂઝનું દૂધ એકત્રિત કરે છે અને તેનો ઉપયોગ ખાસ પ્રકારનું ચીઝ બનાવવા માટે કરે છે. તેની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતાને કારણે, ઉત્પાદિત ઉત્પાદનો ખૂબ મોંઘા હોય છે.
ઘોડી : મધ્ય એશિયાના ઘણા દેશોમાં ઘોડીનું દૂધ ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. મોંગોલિયા અને કઝાકિસ્તાન જેવા દેશોમાં, તેને કુમિસ નામનું પરંપરાગત પીણું બનાવવા માટે આથો આપવામાં આવે છે. આ પીણું સદીઓથી વિચરતી સંસ્કૃતિનો ભાગ રહ્યું છે. લોકો તેના સ્વાદને થોડો ખાટો અને તાજગી આપતો ગણાવે છે.
લોકો શાકભાજીના ઉપરના ભાગને કાપીને કેમ ફેંકી દે છે?
રેન્ડીયર : દૂધ વિશે વારંવાર સાંભળવામાં આવતું નથી, પરંતુ આર્કટિક પ્રદેશોમાં રહેતા લોકો લાંબા સમયથી તેનું સેવન કરી રહ્યા છે. આ દૂધની સૌથી નોંધપાત્ર વિશેષતા એ છે કે તેમાં નિયમિત દૂધ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધુ ચરબી અને પ્રોટીન હોય છે.
રેન્ડીયર સંપૂર્ણપણે પાળેલા નથી, તેથી તેમને દૂધ આપવું સરળ નથી. આ જ કારણ છે કે રેન્ડીયર દૂધ અત્યંત દુર્લભ માનવામાં આવે છે.
