Central Secretariat Library Shifting: સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે દિલ્હીમાં 135 વર્ષ જૂની સેન્ટ્રલ સેક્રેટરીએટ લાઇબ્રેરીના પ્રસ્તાવિત સ્થાનાંતરણ અંગે કેન્દ્ર પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો, જેમાં 8.5 લાખથી વધુ પુસ્તકો છે. કોર્ટે વાસ્તવિક લેઆઉટ યોજનાઓ સાથે પુસ્તકાલય રાખવા માટે ફાળવવામાં આવેલા વિસ્તારની વિગતો માંગી હતી.
135 વર્ષ જૂની લાઈબ્રેરી અને 8.5 લાખ પુસ્તકો, નવી સેન્ટ્રલ વિસ્ટા યોજનામાં કોઈ જગ્યા નહીં શીર્ષક હેઠળ નોંધાયેલા આ મામલાની સુનાવણી સોમવારે જસ્ટિસ સંજય કુમાર અને જસ્ટિસ સંજીવ સચદેવાની બેંચ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
જોકે, કેન્દ્રીય ગૃહ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલયે કહ્યું છે કે સેન્ટ્રલ વિસ્ટા પુનર્વિકાસ યોજનામાં પુસ્તકાલય માટે જગ્યા પૂરી પાડવામાં આવી છે. ત્રણ અઠવાડિયામાં સોગંદનામું દાખલ કરવાનું રહેશે. કોર્ટ આગામી 16 નવેમ્બરે આ મામલાની સુનાવણી કરશે.
‘ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ’માં ૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલની સ્વતઃ સંજ્ઞાન લઈને, સુપ્રીમ કોર્ટ સોમવારે શાસ્ત્રી ભવન સ્થિત 135 વર્ષ જૂની ‘સેન્ટ્રલ સચિવાલય લાઈબ્રેરી’ (CSL) ના સ્થળાંતર અંગેના મામલાની સુનાવણી હાથ ધરી છે. ‘સેન્ટ્રલ વિસ્ટા’ના પુનઃવિકાસ પ્રોજેક્ટના ભાગરૂપે આ ભવનને તોડી પાડવામાં આવનાર છે.
આ અહેવાલ પ્રકાશિત થયા બાદ, મંત્રાલયે એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે, “સ્પષ્ટતા કરવામાં આવે છે કે ‘કર્તવ્ય પથ’ના પુનર્વિકાસ પ્લાનમાં સેન્ટ્રલ સચિવાલય પુસ્તકાલય (Central Secretariat Library) માટે જગ્યાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. પુસ્તકાલયના નિર્માણ માટેની જરૂરી પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.”
શાસ્ત્રી ભવનમાં ચાર માળમાં ફેલાયેલી અને લગભગ 5,500 ચોરસ મીટર વિસ્તાર ધરાવતી CSL (સેન્ટ્રલ સેક્રેટરિયેટ લાઇબ્રેરી)માં દુર્લભ પુસ્તકો, સત્તાવાર દસ્તાવેજો અને ગેઝેટિયર્સ સહિત 8.5 લાખથી વધુ પુસ્તકોનો સંગ્રહ છે; અહીં સરકારી અધિકારીઓ અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓ સહિતના મુલાકાતીઓનો સતત પ્રવાહ ચાલુ રહે છે.
પુસ્તકાલયના દુર્લભ પુસ્તકોના અલગ વિભાગમાં રહેલું સૌથી જૂનું પુસ્તક 1702ના સમયગાળાનું છે, જે એક ફ્રેન્ચ પ્રવાસીના લખાણોનો સંગ્રહ છે.
17 સપ્ટેમ્બરના રોજ, CPWDએ શાસ્ત્રી ભવનમાં સ્થિત તમામ મંત્રાલયો અને વિભાગોને પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે આ સંકુલને જેમાં તમામ ફર્નિચર, ઈલેક્ટ્રોનિક વસ્તુઓ અને અન્ય સામાનનો સમાવેશ થાય છે વહેલી તકે ખાલી કરી દેવું, કારણ કે બાંધકામ કાર્ય શરૂ કરવા માટે સપ્ટેમ્બર 2026ના અંત સુધીમાં તેને સોંપવાનું છે.
