El Nino 2026 : કોલંબિયા યુનિવર્સિટીની ઇન્ટરનેશનલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ક્લાઇમેટ એન્ડ સોસાયટી (આઇઆરઆઈ)એ અલ નીનો વિશે ચિંતાજનક અંદાજ જાહેર કર્યો છે. સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર અલ નીનો મજબૂત થઈ રહ્યું છે અને 2026 ના અંત સુધીમાં અથવા 2027 ની શરૂઆતમાં ખૂબ મજબૂત સ્થિતિમાં પહોંચી શકે છે. આની અસર ભારતના હવામાન અને ચોમાસા પર પડી શકે છે.
આઈઆરઆઈએ 21 સપ્ટેમ્બરના રોજ જાહેર કરેલા તેના તાજેતરના ENSO રિપોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે પેસિફિક મહાસાગરના તાપમાનને માપનાર નીનો 3.4 ઇન્ડેક્સ સપ્ટેમ્બરના મધ્યમાં વધીને 3.0 ડિગ્રી સેલ્સિયસ થઈ ગયું છે. સંસ્થાએ 22 અલગ-અલગ હવામાન મોડલોનો અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમાં 13 ગતિશીલ અને નવ આંકડાકીય મોડલો સામેલ છે. બધા મોડલોએ 2026-27 ના શિયાળામાં ખૂબ જ મજબૂત અલ નીનોની સંભાવના વ્યક્ત કરે છે.
ફેબ્રુઆરી 2027 સુધીમાં અલ નીનોની 100% સંભાવના
આઈઆરઆઈના જણાવ્યા અનુસાર ફેબ્રુઆરી 2027 સુધીમાં અલ નીનોની 100 ટકા સંભાવના છે. જોકે તે 2027 ના મધ્ય સુધીમાં ઘટીને 61 ટકા થવાનો અંદાજ છે. સંસ્થાએ એમ પણ કહ્યું છે કે હાલની પરિસ્થિતિ અત્યાર સુધીની સૌથી મજબૂત અલ નીનો ઘટનાઓમાંની એક હોઈ શકે છે.
ભારત માટે ચિંતા કેમ વધી રહી છે?
ભારતમાં અલ નીનો સામાન્ય રીતે નબળા ચોમાસાના વરસાદ સાથે સંકળાયેલ હોવાનું માનવામાં આવે છે. જો ચોમાસું નબળું રહે તો તેની અસર ખેતી, પાક ઉત્પાદન અને પાણીની ઉપલબ્ધતા પર પડી શકે છે. આ સિવાય ભારતમાં ગરમ અને શુષ્ક હવામાનની સ્થિતિ પણ બની શકે છે. જો કે અલ નીનોની અસર દરેક વખતે એકસરખી હોતી નથી. અન્ય ઘણા પરિબળો પણ હવામાન પર અસર કરે છે.
આઇઓડી પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે
આઈઆરઆઈએ અનુમાન લગાવ્યું છે કે સપ્ટેમ્બર અને ડિસેમ્બર 2026 ની વચ્ચે હિંદ મહાસાગર ડાઈપોલ (IOD) એકદમ સકારાત્મક રહી શકે છે. તે 2027 ની શરૂઆતમાં સામાન્ય સ્થિતિમાં પાછો ફરે તેવી સંભાવના છે. હકારાત્મક આઇઓડી ઘણીવાર અલ નીનો સાથે જોવા મળે છે. કેટલાક સંજોગોમાં તે અલ નીનોને કારણે નબળા ચોમાસાની અસરને પણ ઘટાડી શકે છે.
છુટી ગયેલા નામો માટે BLO ઘરે-ઘરે જશે, SIR પ્રક્રિયાને લઇને ઉઠેલા સવાલો પર ચૂંટણી પંચે આપ્યો જવાબ
નિષ્ણાંતોના જણાવ્યા અનુસાર માત્ર નીનો 3.4 ઇન્ડેક્સના આધારે ભારતમાં હવામાનની સ્થિતિની આગાહી કરી શકાતી નથી. આઇઓડી ચોમાસાની પવનની પેટર્ન, સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન અને શિયાળાની સ્થિતિ પણ નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી આઇઆરઆઈનો અંદાજ ભારત માટે વધતા જતા આબોહવા જોખમ સૂચવે છે, પરંતુ તે ભારતમાં વરસાદ અથવા પાકના ઉત્પાદનની સચોટ આગાહી કરી શકતો નથી.
અલ નીનો શું છે?
અલ નીનો એક કુદરતી આબોહવાની ઘટના છે. તેમાં પ્રશાંત મહાસાગરના એક મોટા ભાગને સમુદ્રનું પાણી સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ થઈ જાય છે. આની અસર વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાં હવામાન પર પડી શકે છે. ભારતમાં તેની અસર ઘણીવાર ચોમાસામાં ઓછો વરસાદ, ગરમ અને શુષ્ક હવામાન અને પાક અને પાણીની ઉપલબ્ધતા પરના દબાણના રૂપમાં જોવા મળે છે.
