ગુજરાત વિધાનસભામાં UCC બિલ પસાર, હવે લગ્ન, મિલકત અને છૂટાછેડા માટે એક જ નિયમ

ઉત્તરાખંડ પછી ગુજરાત હવે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) લાગુ કરવા તરફ નિર્ણાયક પગલું ભરનાર દેશનું બીજું રાજ્ય બન્યું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની સરકારે ભારે ચર્ચા અને ગરમાગરમ ચર્ચાઓ વચ્ચે વિધાનસભામાં યુસીસી બિલ સફળતાપૂર્વક પસાર કર્યું છે. બિલ રજૂ કરતી વખતે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે તેને ‘સમાનતા અને ન્યાય’નું પ્રતીક ગણાવ્યું. જોકે વિપક્ષી પક્ષોએ બિલનો વિરોધ કર્યો હતો, તેમને ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અધિકારનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું. પરંતુ સરકાર ગૃહમાં તેની સંખ્યાત્મક બહુમતી પર તેને પસાર કરવામાં સફળ રહી હતી. રાજ્યપાલની સંમતિ પછી ગુજરાત યુસીસી બિલ 2026 હવે અમલીકરણ તરફ આગળ વધશે. એકવાર અમલમાં મૂકાયા પછી આ બિલ રાજ્યમાં વિવિધ વ્યક્તિગત કાયદાઓના લેન્ડસ્કેપને મૂળભૂત રીતે બદલી નાખશે.

ગુજરાત યુસીસી બિલના મુખ્ય વાતો

• લગ્ન, છૂટાછેડા અને પૂર્વજોની મિલકત અંગે તમામ ધર્મોમાં એકસમાન કાયદો.
• દીકરીઓ માટે પૂર્વજોની મિલકતમાં સમાન હિસ્સો મેળવવાનો અધિકાર.
• લિવ-ઇન રિલેશનશિપની ફરજિયાત નોંધણી.
• બળજબરીથી લગ્ન અને બહુપત્નીત્વ માટે 7 વર્ષ સુધીની સજા.
• કોર્ટની બહાર છૂટાછેડા અમાન્ય જાહેર, ઉલ્લંઘન કરનારને 3 વર્ષની જેલની સજા.
• લિવ-ઇન રિલેશનશિપ નોંધણી ના કરાવવા બદલ 3 મહિનાની સજા.
• સગીર સાથે લિવ-ઇન રિલેશનશિપના કેસોમાં POCSO એક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી.
• અમુક સમુદાયોની પરંપરાઓમાં કોઈ ફેરફાર નહીં (જેમ કે પિતરાઈ લગ્ન).
• આદિવાસી સમુદાયોને બિલના કાર્યક્ષેત્રમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.

ગુજરાત વિધાનસભામાં સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) વિધેયક બહુમતીથી પસાર થવા બદલ રાજ્યના સૌ જનપ્રતિનિધિઓ અને સૌ નાગરિકોને અભિનંદન પાઠવું છું. ગુજરાત અને દેશ માટે આ એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે.

આ સાથે જ ગુજરાત UCC લાગુ કરનારૂ દેશનું બીજું રાજ્ય બન્યું છે.

સમાન નાગરિક સંહિતાના અમલના લીધે…

— Bhupendra Patel (@Bhupendrapbjp) March 24, 2026

વિપક્ષનો વિરોધ

કોંગ્રેસ પાર્ટીએ બિલનો સખત વિરોધ કર્યો છે. ગુજરાત કોંગ્રેસ પ્રમુખ અમિત ચાવડાએ જણાવ્યું હતું કે બિલ ઉતાવળમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે માંગ કરી હતી કે તેને પહેલા સિલેક્ટ કમિટીને મોકલવામાં આવે. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ ગૃહમાંથી વોકઆઉટ પણ કર્યો હતો. ચાવડાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ બિલ આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. તેમણે વધુમાં દાવો કર્યો હતો કે સમિતિનો રિપોર્ટ ગૃહમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો ન હતો, ના તો ધારાસભ્યોનો પૂરતો પરામર્શ કરવામાં આવ્યો હતો.

હવે આગળ શું થશે?

આ બિલ પર ગૃહમાં લગભગ 7.5 કલાક સુધી વિગતવાર ચર્ચા થઈ. મોડી સાંજે મતદાન થયા બાદ બિલ પસાર થયું. સરકાર આ કાયદાને મહિલાઓની સલામતી, સમાનતા અને રાષ્ટ્રીય એકતા સુનિશ્ચિત કરવા તરફના ઐતિહાસિક પગલા તરીકે ગણાવી રહી છે. રાજ્યપાલની સંમતિ બાદ ગુજરાત યુસીસી બિલ 2026 હવે અમલીકરણ તરફ આગળ વધશે. આ કાયદો સમગ્ર ગુજરાતમાં લાગુ થશે અને રાજ્યની બહાર રહેતા ગુજરાતીઓને પણ લાગુ પડશે.