તાપીમાં નવરાત્રિ સંબંધિત એક ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટને લઈને વિવાદ સર્જાયો છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, મંગળવારે સાંજે (20 ઓક્ટોબર) રાજ્યના તાપી જિલ્લાના સોનગઢ શહેરમાં લગભગ 25 લોકોના ટોળાએ એક વ્યક્તિના ઘર પર પથ્થરમારો કર્યો હતો. ગૌરવ ચૌધરી નામના વ્યક્તિએ સોશિયલ મીડિયા પર ‘ગરબા’ અંગે એક પોસ્ટ શેર કરી હતી અને પોતાનો અંગત અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો હતો. આ ઘટના તે પોસ્ટના પ્રતિભાવમાં બની હતી. હિંસાની આ ઘટના બાદ કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ તંગ બની ગઈ હતી, જેના પગલે સંબંધિત ઘરની આસપાસ પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવી દેવામાં આવ્યો હતો.
પોલીસે લઘુમતી સમુદાયના આશરે 25 લોકો સામે કેસ નોંધ્યો છે. જેઓ કથિત રીતે આ ટોળાનો ભાગ હતા. તેમની સામે હત્યાનો પ્રયાસ, ગેરકાયદેસર ટોળાની રચના કરવી અને તોફાન કરવા સહિતની કલમો હેઠળ ગુનો દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. નિઝર ડિવિઝનના ડીએસપી ઈશ્વર પરમારે બુધવારે જણાવ્યું હતું કે, આ ઘટનાના સંબંધમાં અત્યાર સુધીમાં નવ વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને એક સગીરને પણ કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યો છે.
પોલીસે શું કહ્યું?
પોલીસે જણાવ્યું કે, નવરાત્રિ સંબંધિત ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટ બાદ ટોળાએ ગૌરવ ચૌધરીના ઘર પર પથ્થરમારો કર્યો હતો. ડીએસપી ઈશ્વર પરમારે કહ્યું, “ફરિયાદીએ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો હતો, જેના જવાબમાં 25 લોકોના ટોળાએ જેમની ધાર્મિક લાગણીઓ દુભાઈ હતી તેના ઘર પર પથ્થરમારો કર્યો. અમે તેમની સામે હત્યાના પ્રયાસ અને તોફાન કરવા બદલ કેસ નોંધ્યો છે.”
પોલીસે FIRને ‘સંવેદનશીલ’ ગણાવી
પોલીસે આ કેસમાં નોંધાયેલી FIRને ‘સંવેદનશીલ’ શ્રેણીમાં મૂકી છે, જેનો અર્થ એ છે કે તેની વિગતો જાહેર કરી શકાતી નથી. ‘યુથ બાર એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા વિરુદ્ધ યુનિયન ઓફ ઈન્ડિયા’ (2016)ના મહત્વપૂર્ણ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે FIR નોંધાયાના 24 કલાકની અંદર તેની નકલ પોલીસ અથવા રાજ્ય સરકારની વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવી જોઈએ, જેથી કેસ સાથે સંકળાયેલી કોઈપણ વ્યક્તિ તેને જોઈ શકે અને ડાઉનલોડ કરી શકે. જોકે ‘સંવેદનશીલ’ ગુનાઓ જેમ કે જાતીય ગુનાઓ, તેમજ રાજદ્રોહ, આતંકવાદ અને તે પ્રકારના અન્ય ગંભીર મામલાઓ માટે આ નિયમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટ (જેનાથી કથિત રીતે મુસ્લિમ સમુદાયના લોકો ઉશ્કેરાયા હતા) વિશે પૂછવામાં આવતા ડીએસપી પરમારે જણાવ્યું હતું કે, “આ પોસ્ટ ગરબા સંબંધિત હતી અને તેનાથી ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચી હતી. જોકે બાદમાં તે પોસ્ટ ડિલીટ કરી દેવામાં આવી હતી પરંતુ તેના કારણે જ આ ઘટના ઘટી હતી.”
સોશિયલ મીડિયા પર કથિત વાંધાજનક પોસ્ટ કરનાર વ્યક્તિ સામે પોલીસે કોઈ કાર્યવાહી કરી છે કે કેમ તેવા પ્રશ્નના જવાબમાં ડીએસપીએ કહ્યું, “તે વ્યક્તિ સામે હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી.” છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દક્ષિણ ગુજરાતના તાપી જિલ્લામાં હિંસક અશાંતિની અનેક અલગ-અલગ ઘટનાઓ બની છે. અહેવાલો અનુસાર આ ઘટનાઓમાં સ્થળાંતરિત લોકો (પ્રવાસીઓ), નદી જોડાણ (રિવર-લિંકિંગ) અને વીજ પ્રોજેક્ટ્સ સાથે જોડાયેલ માળખાકીય સુવિધાઓ, તેમજ ખાણકામ ઉદ્યોગના સાહસોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.
આ પણ વાંચો: વડોદરા નિલેશ વણઝારા હત્યા કેસ: 4 આરોપીઓની ધરપકડ, હત્યા માટે 30 લાખ રૂપિયા અને એક બંગલાની આપી હતી ‘સોપારી’
વર્ષ 2024માં કેટલાક મહિનાઓ સુધી તાપી જિલ્લાના વિવિધ ગામોમાં ખ્રિસ્તીઓ અને હિન્દુ જમણેરી સંગઠનો વચ્ચે તણાવ વધ્યો હતો. આ વિવાદની શરૂઆત ફેબ્રુઆરી 2024માં થઈ હતી, જ્યારે ‘દેવ બિરસા મુંડા સેના’ (DBMS) નામના એક સંગઠને સ્થાનિક ધાર્મિક મેળાવડાઓ સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ મેળાવડાઓનો ઉપયોગ આદિવાસી લોકોનું અન્ય ધર્મમાં ધર્માંતરણ કરાવવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. તે જ વર્ષે 23 ડિસેમ્બરે ખ્રિસ્તી સમુદાયના બે નેતાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેમના પર આરોપ હતો કે તેમણે DBMSના તાપી જિલ્લા પ્રમુખ જીગ્નેશ ગામિત અને અન્ય એક આદિવાસી વ્યક્તિને ધમકી આપી હતી. આ પહેલા નવેમ્બર 2024માં DBMS દ્વારા આદિવાસી બહુલ વ્યારા વિધાનસભા મતવિસ્તારના ભાજપના ધારાસભ્ય મોહન કોકણીનું પૂતળું સળગાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. ખ્રિસ્તી સમુદાયના એક કાર્યક્રમમાં કોકણીના સંબોધન બાદ વ્યારા શહેરમાં કલેક્ટર કચેરીની બહાર આ પૂતળું સળગાવવામાં આવ્યું હતું.
આદિવાસી લોકોના ધર્માંતરણ અંગેના આક્ષેપો
સોનગઢ તાલુકાના ખોગલ ગામના રહેવાસી ગામિત જેમણે ફેબ્રુઆરી 2024માં DBMS (ડીબીએમએસ)ની સહ-સ્થાપના કરી હતી. તેમણે ડિસેમ્બર 2024માં ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસને જણાવ્યું: “આદિવાસી લોકો હિન્દુ છે. ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ છેલ્લા 30-35 વર્ષથી અમારા આદિવાસી-બહુલ જિલ્લામાં સક્રિય છે અને તેઓ ઘણા આદિવાસી વ્યક્તિઓનું ખ્રિસ્તી ધર્મમાં ધર્માંતરણ કરાવવામાં સફળ રહ્યા છે. આ વ્યક્તિઓ ખ્રિસ્તી ધર્મનું પાલન કરતા હોવા છતાં, તેઓ ‘અનુસૂચિત જનજાતિ’ (ST)ના દરજ્જાને કારણે મળતા લાભો જેમ કે શિક્ષણ અને સરકારી નોકરીઓમાં અનામતનો લાભ લેવાનું ચાલુ રાખે છે. સરકારી દસ્તાવેજોમાં તેઓ પોતાની ઓળખ ‘આદિવાસી-હિન્દુ’ તરીકે આપે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તેઓ ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળે છે. તેથી તેઓ આ લાભો મેળવવા માટે હકદાર ન હોવા જોઈએ.”
