જીવનશૈલી | ઘણા લોકો સવારે ઉઠતાની સાથે જ એક કપ સ્ટ્રોંગ બ્લેક કોફી (black espresso) પીને પોતાના દિવસની શરૂઆત કરે છે. પરંતુ જો આપણે એક મહિના સુધી સવારે સતત ફક્ત બ્લેક કોફી પીશું તો આપણા શરીરમાં શું બદલાવ આવશે?
અહીં જાણો બેંગલુરુની ફોર્ટિસ હોસ્પિટલના સિનિયર ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ ડૉ. પ્રણવ હોન્નાવરા શ્રીનિવાસન દ્વારા શેર કરવામાં આવેલી કેટલીક મહત્વપૂર્ણ માહિતી પર એક નજર કરીએ.
એક મહિના સુધી સવારે દરરોજ બ્લેક કોફી પીવાથી શરીરમાં શું બદલાવ આવે?
ધ્યાન અને એકાગ્રતામાં વધારો : બ્લેક કોફીમાં રહેલું કેફીન મગજમાં એડેનોસિન રીસેપ્ટર્સને અવરોધે છે અને ડોપામાઇન જેવા હોર્મોન્સનું ઉત્પાદન વધારે છે, જે માનસિક સતર્કતા પ્રદાન કરવામાં અને એકાગ્રતા વધારવામાં મદદ કરે છે.
ચયાપચય સુધરે: અભ્યાસો દર્શાવે છે કે બ્લેક કોફી શરીરના ચયાપચયને 3 થી 11 ટકા સુધી વધારવામાં મદદ કરી શકે છે. આ શરીરમાં વધારાની ચરબી બાળવા અને પાચન ઝડપી બનાવવા માટે ફાયદાકારક છે.
શારીરિક તંદુરસ્તી વધશે : કેફીન લોહીમાં એડ્રેનાલિનનું સ્તર વધારે છે. સખત કસરત અથવા શારીરિક શ્રમ પહેલાં બ્લેક કોફી પીવાથી શરીર વધુ ઉર્જા સાથે કામ કરવા માટે તૈયાર થઈ શકે છે.
એન્ટીઑકિસડન્ટોનો ભંડાર : કોફીમાં ભરપૂર માત્રામાં એન્ટીઑકિસડન્ટ હોય છે જે શરીરના કોષોનું રક્ષણ કરે છે. આ શરીરમાં બળતરા ઘટાડવામાં અને કોષોના સ્વાસ્થ્યને સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
એક મહિના સુધી સવારે દરરોજ બ્લેક કોફી પીવાના ગેરફાયદા
ડૉ. શ્રીનિવાસને કહ્યું કે “ડોપામાઇનના ઉત્પાદનને ઉત્તેજીત કરીને કેફીન મૂડમાં સુધારો કરે છે તે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ ખુશી અને સંતોષની લાગણી પ્રદાન કરે છે. જોકે, કેફીનનું વધુ પડતું સેવન ચિંતા, બેચેની અને ગુસ્સો પેદા કરી શકે છે. આનું કારણ એ છે કે કેફીન શરીરમાં કોર્ટિસોલનું ઉત્પાદન વધારે છે, જેના કારણે માનસિક તણાવ વધી શકે છે.”
તેણે એ પણ નોંધ્યું કે કેફીન એડેનોસિન રીસેપ્ટર્સને અવરોધિત કરીને ઊંઘ પર અસર કરે છે, જે ઊંઘનું નિયમન કરે છે. ચોક્કસ સમયપત્રકનું પાલન કર્યા વિના એક મહિના સુધી દરરોજ કોફી પીવાથી અનિદ્રા અને સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. સામાન્ય ભલામણ એ છે કે ઊંઘને ​​અસર ન થાય તે માટે સૂવાના સમયના ઓછામાં ઓછા 6 કલાક પહેલાં કોફી પીવાનું ટાળો.
ડૉ. શ્રીનિવાસને સ્પષ્ટતા કરી કે, “એક મહિનાના ઉપયોગથી, મૂડમાં સુધારો ચાલુ રહી શકે છે અને માનસિક સતર્કતા વધી શકે છે. જો કે, જો ડોઝ નિયંત્રિત ન કરવામાં આવે તો, તે ચિંતા અને અનિદ્રા જેવી આડઅસરો પણ પેદા કરી શકે છે. તેથી, બ્લેક કોફીની આડઅસરો ટાળવા અને ફક્ત તેના ફાયદા મેળવવા માટે તેના ઉપયોગ પર કડક નિયંત્રણ રાખવું જરૂરી છે.”
સમર સ્પેશિયલ રાગી ડ્રીંક, એનર્જી વધારીને તાજગી આપશે, આ યુનિક હેલ્ધી ડ્રીંકની મજા માણો
ખાલી પેટે બ્લેક કોફી પીવાનું કેમ ટાળવું જોઈએ?
ખાલી પેટે બ્લેક કોફી પીવી એ ઘણા લોકોમાં એક સામાન્ય આદત હોવા છતાં, ડૉ. શ્રીનિવાસન કહે છે કે તે પાચન અને સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. “કોફી ખાસ કરીને બ્લેક કોફી, પેટમાં એસિડના ઉત્પાદનને ઉત્તેજિત કરે છે. જ્યારે પેટમાં કોઈ ખોરાક ન હોય ત્યારે આવું થાય છે, જે એસિડનું પ્રમાણ વધારે છે, જેનાથી અસ્વસ્થતા, એસિડિટી અથવા હાર્ટબર્ન થાય છે.”
એવોકાડો જો તમે એક મહિના સુધી દરરોજ ખાશો તો શું ફેરફાર થશે?
કોફી પીવાથી આંતરડામાં બેક્ટેરિયાની રચના પર અસર થઈ શકે છે. જ્યારે મધ્યમ માત્રામાં કોફી બેક્ટેરિયાની વિવિધતા વધારી શકે છે, ત્યારે તેને ખાલી પેટ પીવાથી પાચનતંત્ર ખરાબ થઈ શકે છે. આનાથી કેટલાક લોકોમાં પેટ ફૂલવું, પેટમાં દુખાવો અથવા ઝાડા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
વધુમાં ડૉ. શ્રીનિવાસને સમજાવ્યું કે ખાલી પેટ કોફી પીવાથી કેફીન ઝડપથી લોહીના પ્રવાહમાં પ્રવેશ કરે છે. આનાથી શરીરમાં તણાવ હોર્મોન કોર્ટિસોલનું સ્તર ઝડપથી વધી શકે છે. આનાથી વધુ પડતી ચિંતા, ધ્રુજારી અને ગભરાટના હુમલા થઈ શકે છે, ખાસ કરીને એવા લોકોમાં જે તણાવગ્રસ્ત અથવા ચિંતિત હોય છે.
