મહારાષ્ટ્રમાં પ્રથમ સ્ટીલ બ્રિજ લોન્ચ, જુઓ ખાસિયતો

મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત મહારાષ્ટ્રના થાણે જિલ્લામાં ભિવંડીના દિવે-અંજુર ગામ નજીક NH-3 (નાશિક હાઇવે) ઉપર 100 મીટર લાંબો અને 1,405 મેટ્રિક ટન વજન ધરાવતો સ્ટીલ બ્રિજ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરવામાં આવ્યો. મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે મહારાષ્ટ્રમાં પૂર્ણ કરવામાં આવેલો આ પ્રથમ સ્ટીલ બ્રિજ છે.

‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’નું સશક્ત ઉદાહરણ

આ બ્રિજની એક મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા એ છે કે તેનું નિર્માણ લોન્ચિંગ સ્થળથી લગભગ 1,300 કિલોમીટર દૂર તમિલનાડુના ત્રિચી ખાતે આવેલી વર્કશોપમાં કરવામાં આવ્યું છે. તૈયાર સ્ટીલ માળખાને ટ્રેલર્સ દ્વારા મહારાષ્ટ્ર લાવવામાં આવ્યું અને સાઇટ પર તેનું એસેમ્બલી કરીને સ્થાપન કરવામાં આવ્યું.

આ માત્ર એક સ્થળે તૈયાર કરીને બીજા સ્થળે સ્થાપિત કરવામાં આવેલું સ્ટીલ માળખું નથી, પરંતુ દેશના જટિલ અને અદ્યતન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માળખાના નિર્માણ અને સપ્લાયમાં ભારતની વધતી સ્વદેશી ક્ષમતાનું ઉદાહરણ છે. બ્રિજના નિર્માણમાં ડિઝાઇન, ડ્રોઇંગ અને નિર્ધારિત ટેકનિકલ ધોરણો અનુસાર ચોકસાઈપૂર્વક કટિંગ, ડ્રિલિંગ, વેલ્ડિંગ અને પેઇન્ટિંગનું કાર્ય કરવામાં આવ્યું.

મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત મહારાષ્ટ્રના થાણેમાં NH-3 ઉપર 100 મીટર લાંબો અને 1405 મેટ્રિક ટન વજન ધરાવતો પ્રથમ સ્ટીલ બ્રિજ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ. ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ હેઠળ નિર્મિત આ બ્રિજે હાઈ-સ્પીડ રેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે. #MumbaiAhmedabadBulletTrainpic.twitter.com/LHUcwuUXJT

— IEGujarati (@IeGujarati) September 28, 2026

સ્ટીલની દરેક પ્રોડક્શન બેચનું અલ્ટ્રાસોનિક ટેસ્ટિંગ (UT) કરવામાં આવ્યું. વેલ્ડર અને સુપરવાઇઝર્સને આંતરરાષ્ટ્રીય વેલ્ડિંગ નિષ્ણાતો દ્વારા પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યા. આ પ્રોજેક્ટ ભારતની વધતી સ્વદેશી ટેકનિકલ અને સામગ્રી નિર્માણ ક્ષમતાને દર્શાવે છે અને દેશના હાઇ-સ્પીડ રેલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસમાં ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ની ભાવનાને રેખાંકિત કરે છે.

હાઇ-સ્પીડ રેલ માટે ચોકસાઈપૂર્ણ એન્જિનિયરિંગ

સાઇટ પર 100 મીટર લાંબા બ્રિજને જમીનથી લગભગ 17.5 મીટરની ઊંચાઈએ કામચલાઉ ટ્રેસ્ટલ્સ પર 22 સ્કિડ એરેન્જમેન્ટ અને 54,076 TTHSB ની મદદથી એસેમ્બલ કરવામાં આવ્યો. બ્રિજની ટકાઉ ક્ષમતા અને વાઇબ્રેશન કંટ્રોલને વધુ સક્ષમ બનાવવા માટે C5 પ્રોટેક્ટિવ પેઇન્ટિંગ સિસ્ટમ અને ઇલાસ્ટોમેરિક બેરિંગ્સની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: ‘PM મોદી પર ચાર આનાના પણ ભ્રષ્ટાચારનો આરોપ નથી’, દેશની પ્રથમ LNG ટ્રેનને લીલી ઝંડી બતાવી અમિત શાહના કોંગ્રેસ પર પ્રહાર

એસેમ્બલી પૂર્ણ થયા બાદ બે હોલો જેક્સ, જેમાં દરેકની ક્ષમતા 150 મેટ્રિક ટન છે, તેમજ પ્રી-ટેન્શન કરાયેલા Macalloy Barsની મદદથી ઓટોમેટિક મિકેનિઝમ દ્વારા બ્રિજને નિર્ધારિત સ્થાન સુધી ખેંચીને સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો. હાઇવે પરના વાહનવ્યવહારમાં ન્યૂનતમ અસુવિધા થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ કામગીરી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પર રાત્રિના ટ્રાફિક બ્લોક દરમિયાન સાવચેતીપૂર્વકના આયોજન અને ચોકસાઈ સાથે કરવામાં આવી. સ્ટીલ બ્રિજ ખાસ કરીને હાઇવે, એક્સપ્રેસવે, મોટી નદીઓ અને રેલવે લાઇનોને પાર કરવા માટે યોગ્ય હોય છે, જ્યાં વધુ લંબાઈના સ્પાનની જરૂરિયાત હોય છે.

એક નજરમાં

1. બ્રિજની લંબાઈ: 100 મીટર
2. મુખ્ય બ્રિજનું વજન: 1,405 મેટ્રિક ટન
3. બ્રિજની ઊંચાઈ: 14 મીટર
4. બ્રિજની પહોળાઈ: 14 મીટર

મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરમાં કુલ 28 સ્ટીલ બ્રિજ પ્રસ્તાવિત છે જેમાંથી 16 સ્ટીલ બ્રિજનું બાંધકામ પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે.