મેટા વિરૂદ્ધ રાષ્ટ્રીય બાળ અધિકાર સંરક્ષણ આયોગે શરૂ કરી તપાસ, જાણો શું છે મામલો

નેશનલ કમિશન ફોર પ્રોટેક્શન ઓફ ચાઇલ્ડ રાઇટ્સ (NCPCR) એ 3 જુલાઈ, 2026 ના રોજ મેટા પ્લેટફોર્મ્સને નોટિસ જારી કરી હતી. BBC ના એક રિપોર્ટની સ્વયં નોંધ લેતા નોટિસમાં બાળ જાતીય શોષણ અને દુર્વ્યવહાર સામગ્રી (CSEAM) સંબંધિત કથિત જાહેરાતોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. કમિશને આ બાબતે મેટા પાસેથી સ્પષ્ટતા માંગી હતી. જોકે મેટાએ એક અઠવાડિયા પછી જવાબ રજૂ કર્યો હતો પરંતુ કમિશને હકીકતો જાણવા માટે તપાસ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

સંસદીય સમિતિએ મેટાને સમન્સ પાઠવ્યું

તાજેતરમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા પેપર લીક સામે કાર્યવાહી અંગેની ફેસબુક પોસ્ટને થોડા સમય માટે બ્લોક કરવામાં આવ્યા બાદ સરકારે મેટાના ટોચના વૈશ્વિક અધિકારીઓને સમન્સ પાઠવ્યા હતા. મેટા ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામની પેરેન્ટ કંપની છે. તે તાજેતરમાં બાળકોના જાતીય શોષણ સંબંધિત સામગ્રી ધરાવતી ઇન્સ્ટાગ્રામ પર જાહેરાતો પર નિયમનકારી તપાસ હેઠળ આવી છે. ગયા મહિને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) એ આ મુદ્દા અંગે કંપનીને નોટિસ જારી કરી હતી.

પીએમ મોદીની સામગ્રી બ્લોક કરવામાં આવી હતી

23 જુલાઈના રોજ ફેસબુક પોસ્ટમાં વડા પ્રધાન મોદીએ વિદ્યાર્થીઓને સંબોધિત કર્યા હતા અને પેપર લીક સામે કડક કાર્યવાહીનું વચન આપ્યું હતું. પોસ્ટને પુનઃસ્થાપિત કરતા પહેલા થોડા સમય માટે બ્લોક કરવામાં આવી હતી. મેટાએ પાછળથી માફી માંગી હતી, અને કહ્યું હતું કે તેના AI-સંચાલિત સ્વચાલિત સામગ્રી ફિલ્ટરમાં તકનીકી ખામીને કારણે આ સામગ્રી અજાણતા દૂર કરવામાં આવી હતી. જોકે IT મંત્રાલયને આ સમજૂતી સંતોષકારક લાગી ન હતી.

આ પણ વાંચો: 13 વર્ષ બાદ આસારામને મળ્યા 20 દિવસના પેરોલ, રાજસ્થાન હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકારને લગાવી ફટકાર

સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, જાહેર વ્યવસ્થા, અલ્ગોરિધમિક પૂર્વગ્રહ અને મેટાની ભલામણ પ્રણાલીઓની કામગીરી જેવા મુદ્દાઓને આવરી લેવા માટે ચર્ચાઓ તકનીકી ભૂલથી આગળ વધશે. ફક્ત ભારતીય અધિકારીઓને જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક નેતૃત્વને બોલાવીને કેન્દ્ર પ્લેટફોર્મની જવાબદારી અંગે મેટાના આંતરરાષ્ટ્રીય મેનેજમેન્ટ પર સીધા દબાણ લાવવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. આ ઘટના બાદ મેટાએ સરકારને જાણ કરી હતી કે વડા પ્રધાન અને અન્ય અગ્રણી ચકાસાયેલ એકાઉન્ટ્સની પોસ્ટ્સ વરિષ્ઠ કંપની અધિકારીઓની મદદથી બહુ-સ્તરીય સમીક્ષા અને દેખરેખમાંથી પસાર થશે. 

નિશિકાંત દુબેએ લગાવ્યા આરોપો

વધુમાં ભાજપના સાંસદ નિશિકાંત દુબેએ મંગળવારે આરોપ લગાવ્યો હતો કે કેટલાક સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એંટી-એસ્ટેબ્લિશમેન્ટ’ અને ‘લોકશાહી વિરોધી’ સામગ્રીને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે, જ્યારે મહિલાઓ અને બાળકો સાથે સંકળાયેલી ગેરકાયદેસર સામગ્રીને પર્યાપ્ત રીતે નિયંત્રિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. દુબેએ જણાવ્યું હતું કે પેનલે સર્વાનુમતે ભલામણ કરી છે કે જો તેઓ ભારતીય કાયદાઓનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જાય તો સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ દ્વારા મળતી ‘સેફ હાર્બર’ સુરક્ષા રદ કરવામાં આવે.