કોંગ્રેસે તમિલનાડુની કમાન મણિકમ ટાગોરને કેમ સોંપી, રાહુલ ગાંધીની નજીકના નેતા

Tamil Nadu TVK Congress Alliance : કોંગ્રેસ નેતૃત્વએ શનિવારે લોકસભાના વ્હીપ બી મણિક્કમ ટાગોરને તામિલનાડુ કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. તેઓ સેલ્વાપેરુન્થગાઈના અનુગામી બન્યા છે.આ પરિવર્તન માત્ર નેતૃત્વનું પરિવર્તન નથી, પરંતુ વિધાનસભાની ચૂંટણી પછી તમિલનાડુની બદલાયેલી રાજનીતિ વચ્ચે કોંગ્રેસની નવી રાજકીય વિચારસરણીનું પ્રતિબિંબ છે.

તમિલનાડુ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ તરીકે મણિક્કમ ટાગોરની નિમણૂક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે કોંગ્રેસે ટીએમકે સાથેના લાંબા સમયનું ગઠબંધન સમાપ્ત કર્યું છે અને મુખ્યમંત્રી વિજય સી જોસેફ વિજયની ટીવીકેની આગેવાની હેઠળની સરકારમાં જોડાયા છે. લગભગ 60 વર્ષમાં આ પહેલીવાર છે જ્યારે કોંગ્રેસ તમિલનાડુ સરકારનો ભાગ બની છે.

જો સેલ્વાપેરુન્થગાઇને ડીએમકે સાથેના જૂના સંબંધો અને સાતત્યનું પ્રતીક માનવામાં આવતું હતું. ઉપરાંત, મણિકમ ટાગોર એવા નેતાઓમાં સામેલ હતા જેમણે સૌ પ્રથમ અને સૌથી જોરદાર રીતે ડીએમકેથી અલગ થવાની હિમાયત કરી હતી.

વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા ટાગોરે ખુલ્લેઆમ કહ્યું હતું કે કોંગ્રેસે માત્ર જુનિયર સાથી ન રહેવું જોઈએ પરંતુ રાજ્યના રાજકારણમાં મોટી ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ. તેમણે કોંગ્રેસ માટે વધુ વિધાનસભા બેઠકોની માંગ કરી, સત્તાની વહેંચણીનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો અને પાર્ટીએ વિજયના ટીવીકે સાથે ગઠબંધનની સંભાવનાઓ શોધવી જોઈએ તેવું સૂચન કરનારા પ્રથમ નેતાઓમાંના એક હતા. તે સમયે, તેમના મંતવ્યો માત્ર ડીએમકે માટે જ અસ્વસ્થતા ધરાવતા ન હતા, પરંતુ કોંગ્રેસના કેટલાક નેતાઓ સાથે પણ તે સારી રીતે માનતા ન હતા.

પાર્ટીના નેતાઓનું કહેવું છે કે નેતૃત્વ પરિવર્તન ઘણા અઠવાડિયાથી અપેક્ષિત હતું. તમિલનાડુમાં કોંગ્રેસના નેતાઓનો એક વર્ગ તેમજ નવી દિલ્હીના વરિષ્ઠ નેતાઓ સેલ્વાપેરુન્થગાઈના નેતૃત્વથી વધુને વધુ અસંતુષ્ટ હતા. ટાગોર અને અન્ય ઘણા લોકોએ એવી દલીલ કરી હતી કે કોંગ્રેસે ટીવીકે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ, જ્યારે સેલ્વાપેરુન્થગાઈ ડીએમકેનું ગઠબંધન જાળવવા માટે પ્રતિબદ્ધ હતા.

એક રાજ્ય કોંગ્રેસના નેતાએ કહ્યું કે તેઓ એવા નેતાઓમાંના એક છે જેમણે તમિલનાડુમાં કોંગ્રેસને સત્તા વહેંચવામાં મદદ કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આ જ કારણ છે કે ટાગોરને પ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા છે.

આ મતભેદ ધીમે ધીમે પક્ષની ભાવિ દિશા અંગેના મોટા વિવાદમાં ફેરવાઈ ગયો. કોંગ્રેસ ટીવીકે સરકારમાં જોડાયા પછી પણ, સેલ્વાપેરુન્થગાઈ ઘણીવાર તેમની પોતાની પાર્ટી લાઇનથી રાજકીય રીતે વિચલિત જોવા મળતા હતા. શુક્રવારે તેમને હટાવવાના એક દિવસ પહેલા તેમણે વિધાનસભામાં પૂર્વ મુખ્યમંત્રી એમ.કે. સિંહને પણ મળ્યા હતા. તેમણે સ્ટાલિનની મજાક ઉડાવવા બદલ વિજયની ટીકા કરી હતી અને ગઠબંધનનો ભાગ હોવા છતાં સરકારની વહીવટી કામગીરી પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

தமிழ்நாடு காங்கிரஸ் கமிட்டியின் புதிய தலைவராக பொறுப்பேற்கும் திரு. @manickamtagore எம்.பி. அவர்களின் பதவியேற்பு விழா. அனைவரும் வருக! pic.twitter.com/3tuhuI9Aoh

— Tamil Nadu Congress Committee (@INCTamilNadu) June 28, 2026

આ ટીકાએ તેમની મુદત પૂરી થઈ ગઈ હોવાની ધારણાને વધુ મજબૂત બનાવી. સત્તાવાર રીતે, સેલ્વાપેરુન્થાગાઈ એ પહેલેથી જ હાઈકમાન્ડને વિનંતી કરી હતી કે તેમને તેમના પદ પરથી મુક્ત કરવામાં આવે. તેમણે કહ્યું કે વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા પણ તેમણે પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકેનો કાર્યકાળ ચાલુ ન રાખવાનો નિર્ણય લીધો હતો. પરંતુ તેમનો કાર્યકાળ સતત આંતરિક મતભેદોથી પણ પ્રભાવિત થયો હતો.

ટાગોર અને કરુરના સાંસદ એસ જ્યોતિમણી સહિતના વરિષ્ઠ નેતાઓએ વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન ઉમેદવારોની પસંદગીમાં પારદર્શિતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. કેટલાક પદાધિકારીઓએ ડીએમકે ગઠબંધનમાં કોંગ્રેસની સોદાબાજીની સ્થિતિને નબળી પાડવાનો રાજ્ય નેતૃત્વ પર આરોપ લગાવ્યો હતો.

આ પરિવર્તન પાછળ કોંગ્રેસ નેતૃત્વના આંતરિક સમીકરણો પણ હોવાનું માનવામાં આવે છે. પાર્ટીના નેતાઓના જણાવ્યા અનુસાર, સેલ્વાપેરુન્થગાઈ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે સાથે સારી સમજણ હોવા છતાં રાહુલ ગાંધી પર ક્યારેય સંપૂર્ણ વિશ્વાસ ન હતો. રાહુલ ગાંધીએ તેમનાથી ઘણું અંતર રાખ્યું હતું અને લાંબા સમય સુધી તેમને મળવાનો સમય પણ આપ્યો ન હતો. તે જ સમયે, તેમણે તમિલનાડુના રાજકારણને પણ સતત પ્રાધાન્ય આપ્યું ન હતું. તેમણે તમિલનાડુની મુલાકાતને માત્ર 2024 ની લોકસભા અને 2026 ની વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન પ્રચાર કાર્યક્રમો માટે સંક્ષિપ્ત કરવા માટે મર્યાદિત કરી હતી.

સેલ્વાપેરુન્થગઈ એ પોતે સ્વીકાર્યું હતું કે કોંગ્રેસ ટીવીકે સરકારમાં જોડાયા પછી બદલાતા રાજકીય સમીકરણોને કારણે તેમના માટે રાજ્ય એકમનું નેતૃત્વ ચાલુ રાખવું મુશ્કેલ બન્યું હતું.

તેમની પોતાની રાજકીય યાત્રા તમિલનાડુના રાજકારણના બહુપક્ષીય સ્વભાવને પ્રતિબિંબિત કરે છે. વીસીકે સહિત અન્ય પક્ષોમાં સેવા આપ્યા પછી કોંગ્રેસમાં પ્રવેશ કરવા છતાં, ફેબ્રુઆરી 2024 માં પ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ બન્યા પછી પણ તેઓ સંગઠનના તમામ વર્ગોનો સંપૂર્ણ વિશ્વાસ મેળવી શક્યા ન હતા.

ટાગોર રાહુલ ગાંધીની નજીકના નેતા

ટાગોર સાથે આ તફાવત સ્પષ્ટ છે. વિરુધુનગરથી ત્રણ વખત સાંસદ રહી ચૂકેલા ટાગોરને તામિલનાડુમાં રાહુલ ગાંધીના વિશ્વસનીય સહયોગીઓમાંના એક માનવામાં આવે છે અને તેઓ એઆઈસીસીના મહાસચિવ કેસી વેણુગોપાલની નજીક પણ માનવામાં આવે છે, જે કોંગ્રેસ નેતૃત્વના મુખ્ય રાજકીય વ્યવસ્થાપકોમાંના એક છે.

પક્ષની અંદર, ટાગોરને લાંબા સમયથી એક એવા નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે, જેમની રાજકીય વિચારધારા રાજ્ય એકમની ગણતરીઓ કરતાં દિલ્હીની બદલાતી વિચારસરણીને વધુ પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેથી તેમની નિમણૂક માત્ર સંગઠનાત્મક પુનર્ગઠનનો સંકેત જ નથી, પરંતુ તામિલનાડુમાં રાહુલ ગાંધી-વેણુગોપાલ શિબિરને મજબૂત બનાવે છે.

ટાગોરની રાજકીય યાત્રા સુનિયોજિત અને ક્રમશઃ પ્રગતિ રહી છે. તેમનો જન્મ 1975માં શિવગંગામાં થયો હતો અને કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો હતો. આ પછી તેમણે નેશનલ સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયન ઓફ ઈન્ડિયા અને ઈન્ડિયન યુથ કોંગ્રેસમાં કામ કરીને સંગઠનમાં પોતાનું સ્થાન સતત મજબૂત કર્યું. બાદમાં, તેમણે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઘણી મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ પણ સંભાળી હતી, જેમાં યુવા કોંગ્રેસના ચૂંટણી કમિશનર અને તેની કેન્દ્રીય ચૂંટણી સત્તામંડળના અધ્યક્ષનો સમાવેશ થાય છે.

જો કે, તામિલનાડુના ઘણા કોંગ્રેસી નેતાઓથી વિપરીત, ટાગોર હંમેશા રાજકીય વિવાદો અને ચર્ચાઓમાં ખુલ્લેઆમ બોલવા માટે જાણીતા છે. તેઓ અવારનવાર ડીએમકેના કોંગ્રેસ સાથેના વર્તનની ટીકા કરતા હતા, જેના કારણે ભૂતપૂર્વ સાથી ડીએમકે ગુસ્સે થઈ હતી. બેઠકોની વહેંચણી, ગઠબંધનની રાજનીતિ અને ગઠબંધનમાં કોંગ્રેસની સ્થિતિ જેવા મુદ્દાઓ પર ડીએમકેની આઈટી ટીમ અને ટાગોર વચ્ચે ઘણી જાહેરમાં ઉગ્ર વાતચીત થઈ હતી.

ટાગોર કહેતા રહ્યા કે કોંગ્રેસને હંમેશાં એક નાનકડા સાથી જેવું વર્તન કરવાનું બંધ કરવું જોઈએ. બાદમાં આ વિચારસરણી પાર્ટીની રણનીતિ બની ગઈ. પાર્ટીના નેતાઓના જણાવ્યા અનુસાર, ચૂંટણી પહેલા ડીએમકે સાથે વાતચીતમાં કોંગ્રેસ માટે ત્રણ વધારાની વિધાનસભા બેઠકો મેળવનારા લોકોમાં ટાગોર પણ હતા. કોંગ્રેસે આખરે 28 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી અને પાંચ બેઠકો જીતી હતી, પરંતુ ચૂંટણીના પરિણામો પછી રાજકીય પરિસ્થિતિઓ બદલાઈ ગઈ હતી અને ઘણા દાયકાઓ પછી તમિલનાડુમાં પ્રથમ ગઠબંધન સરકાર બનાવવામાં આવી હતી.

છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી ટાગોર અને નીતિ વ્યૂહરચનાકાર પ્રવીણ ચક્રવર્તી પાર્ટીમાં દલીલ કરી રહ્યા છે કે જોસેફ વિજયનો ઉદય માત્ર રાજકારણમાં પ્રવેશતા નવા નેતાની બાબત નથી, પરંતુ તામિલનાડુના રાજકારણમાં એક મોટો અને કાયમી પરિવર્તન છે. તે સમયે કોંગ્રેસમાં બહુ ઓછા નેતાઓ આ વાત સાથે સહમત થયા હતા, પરંતુ હવે લાગે છે કે સમગ્ર પક્ષે આ વિચારધારા અપનાવી છે.

સમયાંતરે પ્રમુખો બદલાતા હોવા છતાં, સંસદીય નેતૃત્વનો પ્રભાવ પક્ષની તળિયાની સંગઠનાત્મક તાકાત કરતાં ઘણો વધારે રહે છે. તે આજે પણ દિલ્હીમાં છટાદાર સંસદસભ્યો, ઊર્જાવાન પ્રવક્તાઓ અને કુશળ મધ્યસ્થીઓ પેદા કરે છે, પરંતુ એક સ્વતંત્ર તળિયાના તંત્રનું નિર્માણ કરવું એ હજી પણ તેનો વણઉકેલાયલ પડકાર છે.

આ પણ વાંચો | રામ મંદિર ટ્રસ્ટે જાહેર કર્યું નિવેદન, કહ્યું – ભક્તો દ્વારા આપવામાં આવેલા ઘરેણાં, ચાંદીની ઇંટો સુરક્ષિત

ટાગોર એવા સમયે કાર્યભાર સંભાળી રહ્યા છે જ્યારે કોંગ્રેસ કેબિનેટમાં મંત્રી પદ સાથે દાયકાઓ પછી રાજ્ય સરકારમાં પ્રવેશી છે, તેમ છતાં ચૂંટણીની સુસંગતતા માટે મોટે ભાગે ગઠબંધન પર નિર્ભર છે. તેમનું તાત્કાલિક કાર્ય ટીવીકેની આગેવાની હેઠળના ગઠબંધનમાં પાર્ટીને મજબૂત કરવાનું અને તે જ સમયે સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણી અને આગામી લોકસભાની ચૂંટણી માટે તેને તૈયાર કરવાનું રહેશે. નેતૃત્વ પરિવર્તન પછી સંગઠનાત્મક નવીકરણ થશે કે નહીં તે અત્યારે અનિશ્ચિત છે.