જીવનશૈલી | મેટફોર્મિન (Metformin) એ એક મુખ્ય દવા છે જે સામાન્ય રીતે ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસની પુષ્ટિ થાય તો ડોકટરો પહેલા લખી આપે છે. પરંતુ આ દવા બ્લડ સુગરનું સ્તર કેટલું ઘટાડી શકે છે? થાણે સ્થિત KIMS હોસ્પિટલ્સના ડાયાબિટોલોજી વિભાગના વડા ડૉ. વિજય નેગલુર કહે છે કે એવો કોઈ જાદુઈ આંકડો નથી જે દરેકને સમાન રીતે લાગુ પડે.
તેમણે સમજાવ્યું કે “ડાયાબિટીસની શરૂઆત સમયે વ્યક્તિના બ્લડ સુગરનું સ્તર, તેમને કેટલા સમયથી ડાયાબિટીસ છે, તેમની જીવનશૈલી, શરીરનું વજન અને દવાનું પાલન એ બધા પરિબળો મેટફોર્મિનની અસરકારકતાને પ્રભાવિત કરે છે.”
મેટફોર્મિન શરીરમાં કેવી રીતે કાર્ય?
સામાન્ય રીતે, મેટફોર્મિન HbA1c ઘટાડી શકે છે, જે છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં તમારા સરેરાશ બ્લડ સુગર લેવલનું માપ છે, તેમાં 1 થી 1.5 ટકાનો ઘટાડો કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈનું HbA1c 9 ટકા હોય, તો મેટફોર્મિન લેવાથી તે 7.5 થી 8 ટકા સુધી ઘટી શકે છે. જો કે, આ વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ બદલાઈ શકે છે.
આ દવા શરીરમાં બે મુખ્ય રીતે કામ કરે છે. એક લીવરને વધુ પડતું ગ્લુકોઝ ઉત્પન્ન કરતા અટકાવીને. બીજું શરીરની ઇન્સ્યુલિન પ્રત્યે પ્રતિભાવ આપવાની ક્ષમતામાં સુધારો કરીને.
શું દવા લીધા પછી તરત જ પરિણામો મળશે?
ઘણા લોકો મેટફોર્મિન શરૂ કર્યા પછી તરત જ તેમના બ્લડ સુગર લેવલમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા રાખે છે. જોકે, આ કોઈ ઝડપી ઉપાય નથી. દવા શરૂ કર્યાના થોડા દિવસોમાં તમને તમારા બ્લડ ટેસ્ટમાં થોડો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે, પરંતુ સંપૂર્ણ લાભ મેળવવા માટે તમારે કેટલાક અઠવાડિયા સુધી દવા સતત લેવાની જરૂર પડશે.
જીવનમાં આ 3 ફેરફાર કરો, ફેટી લીવરની સમસ્યાથી મળશે છુટકારો!
શું માત્ર દવાથી ડાયાબિટીસને નિયંત્રિત કરી શકાય?
ડૉ. નેગલુરે યાદ અપાવ્યું કે મેટફોર્મિન ડાયાબિટીસ મેનેજમેન્ટમાં એક ઉત્તમ સાધન છે, પરંતુ તે ડાયાબિટીસ કંટ્રોલનો માત્ર એક ભાગ છે. યોગ્ય આહાર, શારીરિક કસરત, સારી ઊંઘ અને વજન નિયંત્રણ સાથે લેવામાં આવે ત્યારે આ દવા બેસ્ટ કાર્ય કરે છે.
કઈ સાવચેતીઓ રાખવી?
ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના જાતે દવાનો ડોઝ વધારવો કે ઘટાડવો નહીં. એવું વિચારવું ખોટું છે કે દવાનો ડોઝ વધારવાથી રોગ ઝડપથી મટી જશે. દવા લેવાના શરૂઆતના તબક્કામાં, કેટલાક લોકોને ઉબકા, ઉલટી, પેટનું ફૂલવું, ગેસ, ઝાડા અથવા પેટમાં દુખાવો જેવી કામચલાઉ આડઅસરો થઈ શકે છે.
આ દવા પ્રત્યે તમારું શરીર કેવી પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યું છે તેનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે અને જો જરૂરી હોય તો ડોઝમાં ગોઠવણો કરવા માટે નિયમિત અંતરાલે તમારા ડૉક્ટરને મળવું મહત્વપૂર્ણ છે.
