ટ્રમ્પે રશિયા પાસેથી ડીઝલ ખરીદવાની ઘોષણા કરતા યુક્રેન નારાજ

US Russia Diesel Deal : અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયાથી વૈશ્વિક બજારમાં ડીઝલ ખરીદવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણયથી રશિયાની ઉર્જા નિકાસ પર દબાણ લાવવાની યુએસ નીતિ પર સવાલો ઉભા થયા છે. ટ્રમ્પનો દાવો છે કે આ પગલાથી ડીઝલના રેકોર્ડ ઊંચા ભાવમાં ઘટાડો કરવામાં મદદ મળશે. જો કે, ટીકાકારોનું કહેવું છે કે તે યુક્રેન સામે યુદ્ધ ચાલુ રાખવા માટે રશિયાને આર્થિક મદદ આપી શકે છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથેની વાતચીત બાદ આ જાહેરાત કરી હતી. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર રશિયા તાત્કાલિક 3 લાખ ટનથી વધુ ડીઝલ સપ્લાય કરશે. આ પછી નવેમ્બરમાં 5 લાખ ટન ડીઝલ અને ત્યારબાદ 10 લાખ ટન ડીઝલ વેચશે. રિફાઇનરીઓની ઇન્વેન્ટરી આધારે વધુ 30 લાખ ટન ડીઝલ પણ સપ્લાય કરી શકાય છે.

ત્યારબાદ યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે ઓફિસ ઓફ ફોરેન એસેટ્સ કંટ્રોલ (OFAC) ને વૈશ્વિક બજારમાં રશિયન ડીઝલની સપ્લાયની મંજૂરી આપવા માટે અસ્થાયી સામાન્ય લાઇસન્સ જારી કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રતિબંધોના દાયરામાં આવતા સંબંધિત વ્યવહારોને લગભગ છ મહિના માટે 7 એપ્રિલ સુધી મંજૂરી આપવામાં આવશે.

રશિયા પર US પ્રતિબંધો સામે સવાલ

ટ્રમ્પના આ નિર્ણયની ટીકા એટલા માટે થઈ રહી છે કારણ કે અમેરિકાએ તાજેતરમાં જ રશિયાના ઓઇલ બિઝનેસ પર દબાણ વધારવા માટે પગલાં લીધાં હતાં. માત્ર ત્રણ અઠવાડિયા પહેલા, ટ્રમ્પે 2026 ના રશિયા અને ઇરાન અધિનિયમ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કાયદા હેઠળ રાષ્ટ્રપતિને રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ અથવા ગેસ ખરીદતા અગ્રણી દેશો પર 100 ટકા સુધી ટેરિફ લગાવવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.

કેટો ઇન્સ્ટિટ્યૂટના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ સ્કોટ લિન્સિકોમે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર સવાલ કર્યો હતો કે જ્યારે યુએસ કોંગ્રેસે રશિયાના ઓઇલ અને ગેસના મોટા ખરીદદારો પર ટેરિફ લાદવાની મંજૂરી આપી છે, ત્યારે શું અમેરિકાના પોતાના નિર્ણય પર ટેરિફ લાદી શકે છે.

સેનેટર રિચાર્ડ બ્લુમેન્થલે એમ પણ કહ્યું હતું કે, રશિયન તેલ પરના પ્રતિબંધો હળવા કરવા એ કોંગ્રેસના દ્વિપક્ષી પ્રતિબંધોના કાયદાના હેતુની વિરુદ્ધ છે.

રિપબ્લિકન સાસંદ માઇકલ મેકકોલે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે તેઓ ડીઝલના ભાવ ઘટાડવાની જરૂરિયાતને સમજે છે, પરંતુ રશિયન તેલ પરનો પ્રતિબંધ હટાવવાથી ક્રેમલિનના યુદ્ધ મશીનને ભંડોળ આપવામાં મદદ મળી શકે છે અને હિંસામાં વધારો થઈ શકે છે.

આ નિર્ણય રશિયાના હિતમાં છે: ઝેલેન્સ્કી

યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર ઝેલેન્સ્કીએ યુએસના નિર્ણય પર આકરી પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે રશિયા સાથેના તણાવ ઘટાડવા માટે સ્પષ્ટ અને કાયમી કરાર વિના પ્રતિબંધો હળવા કરવા તે રશિયાના હિતમાં છે.

ઝેલેન્સ્કીએ કહ્યું હતું કે રશિયાને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ વેચવાની મંજૂરી આપવી એ યુદ્ધમાં રોકાણ કરવા જેવું છે જેનો અંત લાવવો જોઈએ, લાંબું ખેંચવું જોઇએ નહીં. તેમણે અમેરિકાને યુક્રેનના સંરક્ષણ માટે સમર્થન ચાલુ રાખવા અને રશિયા સાથે મજબૂત વાતચીત કરવા વિનંતી કરી.

બીજી તરફ, રશિયન રાષ્ટ્રપતિના આર્થિક દૂત કિરિલ દિમિત્રિવ સાથે જોડાયેલા એક એકાઉન્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ડીઝલ અને ઉર્જા ક્ષેત્રોમાં રશિયા અને યુએસ વચ્ચેના સહયોગથી વિશ્વને ફાયદો થશે.

અગાઉ ટ્રમ્પે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાની ટીકા કરી હતી

આ નિર્ણય પણ ટ્રમ્પના અગાઉના નિવેદનો કરતા અલગ લાગે છે. સપ્ટેમ્બર 2025માં, તેમણે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા બદલ નાટોના સાથી દેશોની ટીકા કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાથી તેમની વિરુદ્ધ વાટાઘાટોમાં દેશોની સ્થિતિ અને સોદાબાજીની શક્તિ નબળી પડી જાય છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની જનરલ એસેમ્બલીમાં ટ્રમ્પે રશિયા પાસેથી તેલ અને ગેસ ખરીદતા દેશો પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે તેઓ રશિયા પાસેથી ઊર્જા ખરીદીને પોતાની સામેના યુદ્ધને પરોક્ષ રીતે નાણાં આપી રહ્યા છે.

આ પણ વાંચો | અમેરિકામાં ભારતીય IT કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી, ગ્રીન કાર્ડ મેળવવું મુશ્કેલ પડશે

અગાઉ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ઇરાન યુદ્ધ પછી ઉર્જા બજારને સ્થિર કરવા માટે દરિયામાં પહેલાથી જ પરિવહનમાં રહેલા પ્રતિબંધિત રશિયન તેલના માલની ખરીદી પર મર્યાદિત સમયગાળાની છૂટ આપી હતી. જો કે, નવો નિર્ણય આનાથી વધુ વ્યાપક માનવામાં આવે છે. જો કે, મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે શું રશિયન ડીઝલનો પુરવઠો યુએસ માર્કેટમાં ભાવમાં ઘટાડો કરશે અને જો એમ હોય તો, રશિયા પરના આર્થિક દબાણ અને યુક્રેન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના પ્રયાસો પર તેની શું અસર પડશે.