કુંડામાં પણ ઉગાડી શકાય છે આમળા, બીજમાંથી ઉગાડવા યોગ્ય કે નર્સરીમાંથી લાવેલા છોડથી, જાણો

Tips on how to Develop Amla Plant in Pot :  આમળા સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. તેનો ઉપયોગ ખોરાકથી લઈને વાળની સંભાળ સુધીની દરેક વસ્તુમાં થાય છે. તે બજારમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. પરંતુ જો તમે ઇચ્છો તો તેને ઘરે એક કુંડામાં પણ ઉગાડી શકો છો. હા, તેને મોટા બગીચાની જરૂર નથી. યોગ્ય કુંડું, માટી અને સંભાળ સાથે, તમે ટેરેસ અથવા આંગણામાં પણ આમળા રોપી શકો છો. 

તમે તેને પહેલીવાર વાવવા જઈ રહ્યા છો તો તમારા મનમાં એક પ્રશ્ન હશે કે બીજમાંથી આમળા ઉગાડવા વધુ સારું છે કે નર્સરીમાંથી નાનો છોડ લાવવો? આ માટે બંને પદ્ધતિઓ અપનાવી શકાય છે, પરંતુ તેમના વધતા અને ફળ આપવા વચ્ચે તફાવત હોઈ શકે છે. ચાલો તેના વિશે જાણીએ.

આમળા બીજમાંથી ઉગાડવા કે અથવા નર્સરીમાંથી છોડ લાવવો?

બીજમાંથી છોડ ઉગાડવો

જો તમે બાગકામના શોખીન છો અને આમળા ઉગાડવા માંગો છો તો એક વાત જાણો કે બીજમાંથી આમળાનો છોડ ઉગાડવામાં સમય લાગી શકે છે. છોડ ધીમે ધીમે વધે છે. બીજમાંથી ઉગાડવામાં આવતા છોડને ફળ આપવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.

નર્સરીમાંથી છોડ લાવવો

જો તમે ઘરમાં આમળાનો છોડ રોપીને ઝડપી ફળ મેળવવા માંગતા હોવ તો આ માટે તમારે નર્સરીમાંથી છોડ લાવવો જોઈએ. આ માટે તમારે નર્સરીમાંથી સારી જાતના કલમ અથવા મોટા છોડ ખરીદો. આવા છોડ સામાન્ય રીતે બીજમાંથી ઉગાડવામાં આવતા છોડ કરતાં વહેલા ફળ આપે તેવી સંભાવના વધુ હોય છે.

બીજમાંથી આમળાના રોપા કેવી રીતે ઉગાડવા?

જો તમે બીજમાંથી છોડ તૈયાર કરવા માંગો છો, તો તમે અહીં સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા જાણી શકો છો. આ માટે તમારે પાકેલા  આમળા, એક નાનું કુંડુ, સારી માટી અને થોડી ધીરજની જરૂર છે.

પાકેલા આમળામાંથી બીજ દૂર કરો

સૌ પ્રથમ સારી રીતે પાકેલા આમળા લો. પલ્પને દૂર કરો અને કઠણ બીજના શેલને અંદરથી અલગ કરો. આમળાના બીજનું શેલ એકદમ સખત છે, તેથી દરેક બીજ સરળતાથી અંકુરિત થતું નથી. બીજ દૂર કરતી વખતે, અંદરના બીજને નુકસાન પહોંચાડશો નહીં.

બીજ તૈયાર કરો

બીજ સીધા માટીમાં વાવશો નહીં. પહેલા તેને વાવણી માટે તૈયાર કરો. આ માટે બીજને સાફ કરીને સૂકવી લો. આમળાના બીજ અંકુરિત કરવા માટે થોડું મુશ્કેલ હોઈ શકે છે, તેથી તેમને વાવેતર કરતા પહેલા લગભગ 12 કલાક સુધી પાણીમાં પલાળી શકાય છે.

યોગ્ય કૂંડું અને માટી પસંદ કરો

છોડ ઉગાડવા માટે યોગ્ય કુંડુ અને માટી પસંદ કરવી પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ માટે તમે શરૂઆતમાં બીજ વાવવા માટે નાના કુંડા અથવા રોપા તૈયાર કરવાની ટ્રેનો ઉપયોગ કરી શકો છો. પાણીનો નિકાલ થાય તે માટે  છિદ્ર હોવું જરુરી છે.

માટીની વાત કરીએ તો તેને એવી રીતે પસંદ કરો કે પાણી જમા ન થાય. આ માટે સામાન્ય બગીચાની માટીમાં સારી રીતે સડેલું કાર્બનિક ખાતર અને થોડી મોટી રેતી ઉમેરી શકાય છે. માટી ખૂબ સખત અથવા ચીકણી ન હોવી જોઈએ.

હવે બીજ વાવો

લગભગ 1-2 સે.મી. ઊંડી માટીમાં બીજ રોપો અને ઉપર હળવી માટી મૂકો. તે પછી થોડું પાણી આપો, જેથી જમીનમાં ભેજ રહે. કુંડાને એવી જગ્યાએ મૂકો જ્યાં પૂરતો પ્રકાશ હોય, પરંતુ શરૂઆતના દિવસોમાં છોડને વધુ ગરમી અને ગરમ પવનથી બચાવો.

જ્યારે છોડ ઉગે ત્યારે કુંડુ બદલો

જ્યારે છોડ થોડો મોટો થાય છે અને તેના મૂળ મજબૂત થવા લાગે છે, ત્યારે તેને મોટા કુંડામાં વાવો. આ સમય દરમિયાન મૂળને નુકસાન ન પહોંચે તેનું ધ્યાન રાખો.

ધ્યાનમાં રાખો કે બીજમાંથી ઉગાડવામાં આવેલું આમળાનું ઝાડ ભવિષ્યમાં ખૂબ મોટું થઈ શકે છે. તેથી જો તમારે તેને કુંડામાં રાખવું હોય તો સમયાંતરે તેને તેના વિકાસનું ધ્યાન રાખવાની જરૂર છે અને મૂળ માટે ઉપલબ્ધ જગ્યાનું ધ્યાન રાખવું પડે છે.

નર્સરીમાંથી લાવવામાં આવેલા આમળાના રોપાને કુંડામાં કેવી રીતે રોપવા?

જો તમે છોડ રોપવાની પ્રારંભિક પ્રક્રિયા સરળ બનાવવા માંગો છો અને ફળ મેળવવાની સંભાવના પણ જલ્દી બને તો પછી નર્સરીમાંથી કલમ અથવા કળીવાળો છોડ ખરીદવો એ એક સારો વિકલ્પ છે.

પહેલા યોગ્ય છોડ પસંદ કરો

નર્સરીમાં એક છોડ શોધો જેમાં તંદુરસ્ત પાંદડા, મજબૂત દાંડી હોય અને જંતુઓ અથવા રોગના કોઈ નિશાન ન હોય. નર્સરી વાળાને પૂછો કે છોડ બીજમાંથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે કે કલમ કરવામાં આવ્યો છે. જો ફળ મેળવવું એ તમારો મુખ્ય હેતુ છે, તો પછી છોડની વિવિધતા અને ગુણવત્તાની પણ તપાસ કરો.

તહેવાર પહેલા ઘરે જ કોફી ફેશિયલ કરવા માટે આ રીત અપનાવો, આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો

મોટું કુંડુ લો

શરૂઆતથી જ આમળાના છોડ માટે પૂરતી જગ્યા વાળું કુંડુ પસંદ કરો. લગભગ 18-24 ઇંચ ઊંડું અને પહોળું કુંડુ ઘરે ઉગાડવા માટે પ્રારંભિક વિકલ્પ હોઈ શકે છે. છોડ વધતા જ વધુ મોટા કન્ટેનરની જરૂર પડી શકે છે. પાણી જમા ના થાય તે માટે કુંડામાં પૂરતા છિદ્રો હોવા જોઈએ.

માટી કેવી રીતે તૈયાર કરવી તે જાણો

કુંડામાં બગીચાની માટી, સારી રીતે સડેલા ગાયના છાણનું ખાતર અથવા કમ્પોસ્ટ અને મોટી રેતી મિક્સ કરીને એક મિશ્રણ બનાવો જેથી પાણી સરળતાથી વહી શકે. વધુ પડતું ખાતર આપવાનું ટાળો. આમળાના મૂળની આસપાસ જમા રહેતું પાણી છોડ માટે નુકસાનકારક હોઈ શકે છે.

પછી છોડ રોપો

કાળજીપૂર્વક છોડને તેના જૂના કુંડામાંથી કાઢી તૈયાર કરેલા કુંડાની મધ્યમાં મૂકો. મૂળની આસપાસની માટી ભરો અને હાથથી હળવા હાથથી દબાવો. જા છોડ કલમ કરેલ હોય તો તે ભાગને દબાવશો નહીં.

છોડને ઉગાડવા માટે સમય આપો

શરૂઆતના દિવસોમાં છોડની માટીના ભેજ પર નજર રાખો. જ્યારે ઉપરની માટી સુકાઈ જવા લાગે ત્યારે જરૂર મુજબ પાણી પીવડાવું. જો છોડ સારી રીતે ખીલવા લાગે તો તેને એવી જગ્યાએ મૂકો, જ્યાં દરરોજ પૂરતો સીધો સૂર્યપ્રકાશ મળે. આમળાના છોડ માટે સૂર્યપ્રકાશ સારો ગણાય છે. તેના ગ્રોથ માટે જરૂરી છે.