બિહારમાં સત્તા પરિવર્તન: નીતિશ કુમારના ઉત્તરાધિકારી મુદ્દે JD(U) અને ભાજપ વચ્ચે ખેંચતાણ ચાલી રહી છે. બિહારના રાજકારણમાં મોટા ફેરફારોના સંકેત મળી રહ્યા છે. નીતિશ કુમાર મુખ્યમંત્રી પદ છોડીને રાજ્યસભામાં જવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે ત્યારે તેમના ઉત્તરાધિકારી કોણ હશે તેને લઈને જેડીયુ (JD-U) એ ભાજપ સામે કડક શરતો મૂકી છે.
બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે પોતાની ‘સમૃદ્ધિ યાત્રા’ પૂર્ણ કર્યા બાદ હવે રાજ્યના રાજકારણમાં મોટા વળાંકની અપેક્ષા છે. નીતિશ કુમાર ટૂંક સમયમાં મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપીને રાજ્યસભાના સાંસદ તરીકે શપથ લે તેવી શક્યતા છે. જોકે, તેમના અનુગામી કોણ હશે તે મુદ્દે જનતા દળ (યુનાઇટેડ) એ ભાજપ (BJP) ને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે બિહારમાં મધ્ય પ્રદેશ કે રાજસ્થાન જેવી ‘સરપ્રાઈઝ’ ફોર્મ્યુલા નહીં ચાલે.
“બિહાર એ મધ્ય પ્રદેશ કે રાજસ્થાન નથી”
JD(U) ના નેતાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બિહારનું રાજકારણ ઊંડા મૂળ ધરાવતા સમાજવાદી વિચારધારા પર આધારિત છે. ભાજપે અગાઉ મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં બિનઅનુભવી કે ઓછા જાણીતા નેતાઓને મુખ્યમંત્રી બનાવીને સૌને ચોંકાવ્યા હતા, પરંતુ બિહારમાં આવો કોઈ પ્રયોગ જેડીયુને મંજૂર નથી. પાર્ટીનું કહેવું છે કે નવા મુખ્યમંત્રીની પસંદગીમાં તમામ NDA સાથી પક્ષો (LJP-RV, HAM-S, અને RLM) ને વિશ્વાસમાં લેવા જોઈએ.
નીતિશ કુમારની શરતો અને ‘લેગસી’
JD(U) ના સૂત્રો મુજબ, નવા મુખ્યમંત્રી એવા હોવા જોઈએ જે નીતિશ કુમારની રાજકીય શૈલી અને તેમની ‘બ્રાન્ડ’ ને આગળ ધપાવી શકે. આ માટે પાર્ટીએ બે મહત્વની શરતો મૂકી છે.
- નિશાંત કુમારનો સ્વીકાર: નવા નેતાએ નીતિશ કુમારના પુત્ર નિશાંત કુમારને વિશ્વાસમાં લેવા પડશે, જેઓ હવે રાજ્યના રાજકારણમાં સક્રિય થઈ રહ્યા છે.
- સામાજિક સમીકરણો: જેડીયુ ઈચ્છે છે કે સરકારનું વર્તમાન સામાજિક ગણિત (Social Mixture) ખોરવાય નહીં.
14 દિવસનો નિયમ અને રાજીનામું
બંધારણીય નિયમો (Prohibition of Simultaneous Membership Guidelines, 1950) મુજબ, રાજ્યસભામાં ચૂંટાયાના 14 દિવસની અંદર નીતિશ કુમારે વિધાનસભા કે મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપવું પડશે. રાજ્ય મંત્રી શ્રવણ કુમારના મતે નીતિશ કુમાર 8 એપ્રિલે રાજીનામું આપી શકે છે અને 13 એપ્રિલે રાજ્યસભાના સાંસદ તરીકે શપથ લેશે.
BJP vs JD(U) વચ્ચે પાવર ગેમ
ભાજપના 89 ધારાસભ્યો સામે જેડીયુ પાસે 85 ધારાસભ્યો છે. આ મજબૂત સંખ્યાબળના આધારે જેડીયુ હવે ‘જુનિયર પાર્ટનર’ ની ભૂમિકામાં આવતા પહેલા વિધાનસભા અધ્યક્ષ (Speaker) નું પદ અને મંત્રીમંડળમાં ફેરફારની માગ કરી રહ્યું છે.
જેડીયુના નેતાઓનું કહેવું છે કે નીતિશ કુમાર દિલ્હી ગયા પછી પણ બિહારમાં વધુ સમય વિતાવશે અને તેમનું વર્ચસ્વ અકબંધ રહેશે.
ભાજપ છાવણીમાં સન્નાટો!
ભાજપના પ્રદેશ નેતાઓએ અત્યારે આ મામલે મૌન ધારણ કર્યું છે. ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા વિનોદ તાવડે હાલ પટનામાં છે અને પ્રદેશ નેતાઓ સાથે ચર્ચા કરી રહ્યા છે. ભાજપનું કહેવું છે કે કેન્દ્રીય નેતૃત્વ તમામ સાથી પક્ષોની મંજૂરી સાથે સત્તાના સરળ હસ્તાંતરણ (Energy Switch) માટે અંતિમ નિર્ણય લેશે.
કેરળ વિધાનસભા ચૂંટણી 2026: મુસ્લિમ મત કેમ છે ગેમ ચેન્જર!
બિહારમાં નીતિશ કુમારના યુગનો અંત નથી આવી રહ્યો, પરંતુ તે એક નવા સ્વરૂપમાં બદલાઈ રહ્યો છે. જેડીયુ જે રીતે આક્રમક વલણ અપનાવી રહ્યું છે તે જોતા લાગે છે કે બિહારના નવા મુખ્યમંત્રીની પસંદગી ભાજપ માટે આસાન નહીં હોય.
