મહિલાઓએ હનુમાનજીના ચરણ સ્પર્શ કેમ ન કરવા જોઈએ? જાણો આ નિયમ બનાવવા પાછળ શું છે કારણ

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, હનુમાનજી જીવનભર બ્રહ્મચારી રહ્યા છે. બ્રહ્મચર્યનો અર્થ માત્ર લગ્ન ન કરવો એટલો જ નથી, પણ મન, વિચાર અને ઊર્જા પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ રાખવું પણ છે. શાસ્ત્રોમાં માનવામાં આવે છે કે હનુમાનજીની શક્તિ અને સાધનાનું મૂળ કારણ તેમનું કઠોર બ્રહ્મચર્ય છે. આ જ કારણ છે કે પરંપરામાં માનવામાં આવે છે કે મહિલાઓએ હનુમાનજીના ચરણ સ્પર્શ ન કરવો જોઈએ, જેથી તેમનું બ્રહ્મચર્ય અને તપસ્યા અખંડ રહે. આ નિયમ મહિલાઓનું અપમાન કરવા માટે નથી, પણ હનુમાનજીના આદર્શોનું સન્માન કરવા માટે માનવામાં આવે છે.

આ માન્યતાથી જોડાયેલી એક પૌરાણિક કથા પણ જાણીતી છે. કહેવાય છે કે એક વખત એક મહિલાએ શ્રદ્ધાભાવે હનુમાનજીના ચરણ સ્પર્શ કર્યા. ત્યારે હનુમાનજીએ ખૂબ વિનમ્રતાથી તેને આવું ન કરવા કહ્યું. તેમણે સમજાવ્યું કે તેમનું જીવન સંપૂર્ણપણે રામભક્તિ અને બ્રહ્મચર્યને સમર્પિત છે. તેથી તેમની પૂજામાં ચરણ સ્પર્શ કરતા દૂરથી નમન કરવું અને મનથી ભક્તિ કરવી વધુ યોગ્ય માનવામાં આવે છે. આ કથાનો ઉદ્દેશ મહિલાઓને રોકવાનો નથી, પણ પૂજાની મર્યાદા સમજાવવાનો છે.

ધાર્મિક જાણકારો કહે છે કે આ પરંપરા જૂના સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક સંદર્ભો સાથે પણ જોડાયેલી છે. પ્રાચીન સમયમાં પૂજા-પાઠના નિયમો તે સમયની વિચારધારા અને સમાજની વ્યવસ્થા અનુસાર બનાવવામાં આવ્યા હતા. આજના સમયમાં ઘણા વિદ્વાનો માને છે કે ભક્તિનું સાચું મહત્વ મન અને ભાવનામાં છે, માત્ર કોઈ શારીરિક ક્રિયામાં નથી. હનુમાનજી પોતે સેવા, કરુણા અને સમર્પણના પ્રતીક છે અને તેમની ભક્તિમાં સ્ત્રી અને પુરુષ વચ્ચે કોઈ ભેદભાવ નથી.