Nitin Nabin : ભાજપના નવા રાષ્ટ્રીય કાર્યકારી અધ્યક્ષ નીતિન નબીન આ મહિનાના અંત સુધીમાં પાર્ટી અધ્યક્ષ તરીકે ઔપચારિક રીતે ચૂંટાય તેવી સંભાવના છે. જોકે તેમણે પાર્ટીની કમાન સંભાળી લીધી છે. તેમને આ વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં નિર્ણાયક વિધાનસભાની ચૂંટણીનો પડકાર છે, જેમાં પશ્ચિમ બંગાળ, તમિલનાડુ, કેરળ અને આસામનો સમાવેશ થાય છે.
પાર્ટીના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર નીતિન નબીનને સોંપવામાં આવેલી એક મોટી જવાબદારી ભાજપ અને આરએસએસ વચ્ચે તાલમેલને મજબૂત કરવાની છે. આ માટે તેઓ આરએસએસ અને તેની સાથે જોડાયેલા વિવિધ સંગઠનોના પ્રમુખો સાથે શ્રેણીબદ્ધ બેઠકો કરશે. તેઓ સંઘ પરિવારના વિવિધ સંગઠનોના વડાઓ તેમજ તેમના સંગઠન સચિવો અને સંયુક્ત સચિવોને પણ મળશે.
નીતિન નબીન ભાજપના ટોચના સંગઠનાત્મક પદ પર પહોંચનારા સૌથી યુવા નેતા
45 વર્ષીય નીતિન નબીન ભાજપના ટોચના સંગઠનાત્મક પદ પર પહોંચનારા સૌથી યુવા નેતા છે. તેઓ બિહારથી પાંચ વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે અને અગાઉ મંત્રી પણ રહી ચૂક્યા છે. તેઓ કેન્દ્રની ભાજપ સરકાર અને ભાજપ શાસિત રાજ્યોની સરકારો વચ્ચે વધુ સારા અને સક્રિય સંકલન સુનિશ્ચિત કરે તેવી પણ અપેક્ષા છે.
2024ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા ભાજપ અને આરએસએસ વચ્ચેના સંબંધો ખરાબ થઈ ગયા હતા. મે 2024 માં ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં ભાજપ અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ કહ્યું હતું કે શરૂઆતમાં અમે સક્ષમ હશું, થોડા ઓછા હશું, આરએસએસની જરૂર પડતી હતી. આજે અમે આગળ વધ્યા છીએ, અમે સક્ષમ છીએ. તેથી ભાજપ પોતે પોતાને ચલાવે છે.
લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામોમાં ભાજપ બહુમતીના આંકડાથી ઘણું દૂર રહ્યું હતું અને માત્ર 240 બેઠકો જીતી શક્યું હતું. આ કારણે તેમને કેન્દ્રમાં સરકાર બનાવવા માટે ટીડીપી અને જેડીયુ જેવા સાથી પક્ષો પર આધાર રાખવો પડ્યો હતો. તે સમયે એવી ચર્ચા હતી કે આરએસએસના ઘણા કાર્યકરો નિરાશ થયા છે અને તેમણે પહેલા જેમ ભાજપના ચૂંટણી પ્રચારમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી નથી.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર બાદમાં બંને સંગઠનો વચ્ચે અલગ-અલગ સ્તર પર અનેક વાટાઘાટો થઈ હતી, ત્યારબાદ ભાજપ અને આરએસએસ વચ્ચેના સંબંધો ફરીથી સામાન્ય થયા હતા. આની અસર એ થઈ કે આરએસએસના કાર્યકરો ફરીથી પાયાના સ્તરે સક્રિય થઈ ગયા. સૂત્રો કહે છે કે આનું પરિણામ હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્રમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપને મોટી જીતના રૂપમાં મળ્યું છે.
ગયા વર્ષે આરએસએસની સ્થાપનાના 100 વર્ષ પૂરા થયા હતા. આ પ્રસંગે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સહિત ભાજપના ઘણા ટોચના નેતાઓએ આરએસએસ, તેની વિચારધારા અને દેશના નિર્માણમાં તેની ભૂમિકાના ખુલ્લેઆમ વખાણ કર્યા હતા.
ભાજપના આંતરિક સૂત્રોનું કહેવું છે કે પાર્ટી અને આરએસએસ વચ્ચે મજબૂત સંબંધ માત્ર લાંબા ગાળા માટે જ નહીં પરંતુ આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી માટે પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
આરએસએસ સાથેના સારા સંબંધોએ હંમેશા ચૂંટણીમાં ભાજપને ફાયદો આપ્યો છે
પાર્ટીના એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે આરએસએસ સાથેના સારા સંબંધોએ હંમેશા ચૂંટણીમાં ભાજપને ફાયદો આપ્યો છે. પશ્ચિમ બંગાળ, તામિલનાડુ અને કેરળ જેવા રાજ્યોની ચૂંટણી માટે પાર્ટીને સંઘ સાથે મજબૂત સંબંધો અને વધુ સારા સંકલનની જરૂર છે. આ રાજ્યોમાં વિપક્ષી ઈન્ડિયા બ્લોક સરકારો છે, જ્યાં ભાજપને સખત પડકારનો સામનો કરવો પડશે.
આ પણ વાંચો – સિંધુ જળ સંધિને લઇને વિદેશ મંત્રી જયશંકરનો પડોશી દેશ પર પ્રહાર
ભાજપના એક વરિષ્ઠ નેતાએ કહ્યું કે પાર્ટીનો સૌથી મોટો ચહેરો વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી છે. આ સિવાય અમિત શાહ જેવા મજબૂત રણનીતિકાર અને યોગી આદિત્યનાથ જેવા લોકપ્રિય નેતાઓ પણ પાર્ટી સાથે છે. હવે પાર્ટીએ પાયાના સ્તરે પોતાનું સંગઠન અને નેટવર્ક મજબૂત કરવું પડશે અને આ માટે ભાજપ અને આરએસએસ વચ્ચે મજબૂત ભાગીદારી ખૂબ જ જરૂરી છે.
નીતિન નબીનનો આરએસએસ સાથે કોઈ સીધો સંબંધ નથી, પરંતુ તેમના પુરોગામીઓની જેમ તેઓ આરએસએસની નજરમાં પાર્ટીના ટોચના પદ માટે નિર્ધારિત ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે. તેઓ ઉચ્ચ જાતિના કાયસ્થ સમુદાયમાંથી આવે છે.
સંઘ સામૂહિક નેતૃત્વમાં માને છે
નબીન શાંત સ્વભાવવાળા નેતા તરીકે જાણીતા છે અને સામાન્ય કામદારો માટે સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. લાંબા સમય સુધી આરએસએસમાં કામ કરી ચૂકેલા ભાજપના એક નેતાએ કહ્યું કે નબીન તટસ્થ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. તેમના મતે સંઘ સામૂહિક નેતૃત્વમાં માને છે અને સંગઠનને કોઈ એક વ્યક્તિ પર કેન્દ્રિત જોવા માંગતો નથી. સ્વચ્છ છબી અને શિસ્તબદ્ધ વર્તન ધરાવતો યુવાન નેતા ટીમ સાથે મળીને વધુ સારી રીતે કામ કરી શકે છે.
આ દરમિયાન આરએસએસનું નેતૃત્વ ભાજપ સાથેના સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવા માટે તેના સંગઠનાત્મક માળખામાં ફેરફાર કરવા પર પણ વિચાર કરી રહ્યું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આરએસએસની શતાબ્દી નિમિત્તે રચાયેલી સમિતિએ સંગઠનમાં ફેરફાર માટે અનેક સૂચનો કર્યા છે. આમાં ફેડરેશનના માળખાનું પુનર્ગઠન કરવાની દરખાસ્ત અને પ્રાંત પ્રચારકોને બદલે રાજ્ય અથવા પ્રદેશ સ્તરના પ્રભારીની નિમણૂક કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
હાલમાં મોટા રાજ્યોમાં આરએસએસ સિસ્ટમ ઘણા પ્રાંતોમાં વહેંચાયેલી છે અને દરેક પ્રાંતની જવાબદારી પ્રચારક (પ્રચારક) પર છે. એક સ્ત્રોત અનુસાર, જો લગભગ 50 પ્રાંતના ઉપદેશકોને બદલે દરેક રાજ્ય અથવા પ્રદેશ માટે એક રાજ્ય ઉપદેશક હોત તો ટીમવર્ક વધુ સારું રહેશે. આનાથી ભાજપના નેતૃત્વ સાથે સંકલન પણ સરળ અને અસરકારક બનશે.
