ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી કોંગ્રેસની નવી રણનીતિ કેટલી અસરકારક?

UP Meeting polls : આગામી ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીના થોડા મહિના પહેલા કોંગ્રેસ પાર્ટીએ શુક્રવારે સાંજે એક મોટો સંગઠનાત્મક ફેરબદલ કર્યો. ધારાસભ્ય આરાધના મિશ્રા મોનાને રાજ્ય એકમના વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા અને સહારનપુરના સાંસદ ઇમરાન મસૂદને કાર્યકારી પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

રાજ્યસભા સાંસદ પ્રમોદ તિવારીની પુત્રી મિશ્રા, અજય રાયનું સ્થાન લે છે, જે 2023 થી યુપી કોંગ્રેસના પ્રમુખ છે. એક અખબારી યાદી અનુસાર, કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ દેવેન્દ્ર નિષાદ અને આલોક પ્રસાદને પાર્ટીના ઉત્તર પ્રદેશ એકમના વરિષ્ઠ ઉપાધ્યક્ષ તરીકે પણ નિયુક્ત કર્યા છે.

આ નિમણૂકો સાથે, કોંગ્રેસે સામાજિક સંતુલન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. એક બ્રાહ્મણને રાજ્ય એકમના પ્રમુખ, એક મુસ્લિમને કાર્યકારી પ્રમુખ, એક ઓબીસી (દેવિંદર નિષાદ) અને એક દલિત (આલોક પ્રસાદ) ને વરિષ્ઠ ઉપાધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ તેના ઇન્ડિયા બ્લોક સાથી, સમાજવાદી પાર્ટીના પીડીએ (પિછડા, દલિત, લઘુમતી) ના સૂત્ર સાથે સુસંગત છે.

અજય રાયે શું કહ્યું?

સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર એક પોસ્ટમાં, અજય રાયે લખ્યું, “મારા જેવા સરળ કાર્યકરને ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખનું પદ સોંપવા બદલ હું રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસના ટોચના નેતૃત્વનો હંમેશા આભારી રહીશ. સંઘર્ષ ચાલુ છે. નવા પ્રમુખ સહિત તમામ નવનિયુક્ત પદાધિકારીઓને મારા હૃદયપૂર્વક અભિનંદન. અમે લડીશું, અમે જીતીશું.”

ચૂંટણી વર્ષમાં પાર્ટીનું નેતૃત્વ કરવા માટે પ્રતાપગઢના રામપુર ખાસથી ત્રણ વખત ધારાસભ્ય રહેલી આરાધના મિશ્રાની કોંગ્રેસ દ્વારા પસંદગી, તેમના વધતા રાજકીય કદનો સંકેત છે. 

તેમની નિમણૂક માત્ર એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ નથી કારણ કે કોંગ્રેસે તેના રાજ્ય એકમનું નેતૃત્વ કરવા માટે એક મહિલાને પસંદ કરી છે, પરંતુ તે લગભગ 15 વર્ષ પછી પાર્ટીમાં એક બ્રાહ્મણ મહિલાની વાપસીનું પણ ચિહ્ન છે. 

ઉત્તર પ્રદેશમાં છેલ્લી મહિલા કોંગ્રેસ નેતા રીતા બહુગુણા જોશી હતી, જેમણે 2007 થી 2012 સુધી પીસીસી પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ હવે ભાજપમાં છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં કોંગ્રેસના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત રાજકીય પરિવારોમાંથી એક હોવા છતાં, મિશ્રાની રાજકીય સફર પાયાના સ્તરેથી શરૂ થઈ હતી. એમબીએ ડિગ્રી ધરાવતા મિશ્રાએ બ્લોક-સ્તરની ચૂંટણી પ્રક્રિયા દ્વારા ચૂંટણી રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો અને 2014 માં રાજ્ય વિધાનસભામાં પ્રવેશતા પહેલા બ્લોક વડા તરીકે સેવા આપી હતી.

તેણી પહેલી વાર 2014 માં રામપુર ખાસથી ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાઈ આવી હતી, 2017 માં બેઠક જાળવી રાખી હતી અને 2022 માં સતત ત્રીજી વખત જીતી હતી. તેમની ત્રણ જીતે તેમને તેમના પિતાના રાજકીય વારસાથી આગળ ચૂંટણીલક્ષી આધાર આપ્યો છે.

પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાના નેતૃત્વ હેઠળ કોંગ્રેસના ઉત્તર પ્રદેશ ચૂંટણી પ્રચારમાં મિશ્રા પણ એક પરિચિત ચહેરો રહી છે. ગાંધીના રાજ્ય પ્રવાસો દરમિયાન તેમણે ઉત્તર પ્રદેશમાં વ્યાપક પ્રવાસ કર્યો હતો અને 2022 ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા પાર્ટીના “હું એક છોકરી છું, હું લડી શકું છું” અભિયાનમાં સક્રિય રીતે સામેલ હતા.

કોંગ્રેસના નેતાઓ તેમને સામાજિક અને ગ્રામીણ વિકાસમાં લાંબા સમયથી સંકળાયેલા ગ્રાસરુટ કાર્યકર તરીકે વર્ણવે છે. તેમના પ્રોફાઇલ મુજબ, તેમણે સહકારી ક્ષેત્ર, ગ્રામીણ વિકાસ અને મહિલા સ્વ-સહાય જૂથોમાં કામ કર્યું છે, અને બે દાયકાથી વધુ સમયથી સામાજિક કાર્યમાં સામેલ છે.

ઇમરાન મસૂદનું પુનરાગમન

કાર્યકારી પ્રમુખ તરીકે સહારનપુરના સાંસદની નિમણૂકથી પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશનો એક અગ્રણી ચહેરો પાર્ટીના નેતૃત્વમાં ઉમેરાયો છે. 2014 ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ તેમની વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણીઓ માટે મસૂદે રાષ્ટ્રીય ધ્યાન મેળવ્યું હતું, જેના કારણે તેમની સામે ટીકા અને કાનૂની કાર્યવાહી થઈ હતી.

ત્યારબાદ તેઓ ચૂંટણી રાજકારણમાં સક્રિય રહ્યા, સમાજવાદી પાર્ટી (SP) સાથે ટૂંકા કાર્યકાળ પછી કોંગ્રેસમાં પાછા ફર્યા, અને સહારનપુરથી 2024 ની લોકસભા ચૂંટણી જીતી. તેમની નિમણૂકને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાં મુસ્લિમ સમર્થન મેળવવાના પ્રયાસ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.

કોંગ્રેસના ઘણા લોકો મિશ્રા અને મસૂદની નિમણૂકોને પાર્ટીમાં બ્રાહ્મણો અને મુસ્લિમોના નવા સામાજિક જોડાણના ઉદભવ તરીકે જુએ છે. મસૂદની બઢતી કોંગ્રેસની સમાજવાદી પાર્ટી સાથે ચૂંટણી જોડાણ અંગે ચાલી રહેલી વાટાઘાટોને પણ અસર કરી શકે છે, કારણ કે સહારનપુરના સાંસદે તાજેતરમાં અખિલેશ યાદવની આગેવાની હેઠળની પાર્ટી સાથે ઉગ્ર ચર્ચા કરી છે.

જ્યારે મસૂદ બંને પક્ષોએ ક્યારે અને કેવી રીતે સાથે કામ કરવું જોઈએ તે અંગે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે, ત્યારે મિશ્રા અને તિવારી પરિવારોના સપા નેતૃત્વ સાથે સૌહાર્દપૂર્ણ સંબંધો હોવાનું માનવામાં આવે છે. 

પરિણામે કેટલાક કોંગ્રેસના નેતાઓ આ નવી વ્યવસ્થાને બે મોરચે ફાયદાકારક માને છે: પક્ષની સામાજિક પહોંચનો વિસ્તાર કરવો અને 2027 ની ચૂંટણી માટે સીટ-શેરિંગ માટે વાટાઘાટો કરવા માટે સપા નેતૃત્વ સાથે જોડાઈ શકે તેવા નેતાઓને ઉછેરવા.

આ પણ વાંચોઃ- UAE એ ફ્લાયદુબઈની ઘટનાને ‘આતંકવાદી કૃત્ય’ ગણાવ્યું, રાષ્ટ્રપતિના સલાહકારે કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરના વખાણ કર્યા

પીડીએ સુધી પહોંચવાના પ્રયાસો

રાજ્યમાં કોંગ્રેસ પાર્ટીના AICC પ્રભારી દલિત નેતા રાજેન્દ્ર પાલ ગૌતમ છે. વધુમાં, શુક્રવારે, કોંગ્રેસ નેતૃત્વએ એક દલિત અને નિષાદ સમુદાયના એક OBC નેતાને વરિષ્ઠ ઉપાધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કર્યા. દેવેન્દ્ર નિષાદ પાર્ટીના માછીમાર એકમના પ્રમુખ છે, જ્યારે આલોક પ્રસાદ અગાઉ પાર્ટીના અનુસૂચિત જાતિ વિભાગના પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી ચૂક્યા છે અને ગોરખપુરના છે.

ગઠબંધન ભાગીદાર સમાજવાદી પાર્ટીના પીડીએ (પિછડા, દલિત, લઘુમતી) ના સૂત્રને પુનરાવર્તિત કરતા, નવા રાજ્ય કોંગ્રેસ નેતૃત્વ માટે પડકાર લોકો સુધી પહોંચવાનો છે.