ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ: ટ્રાઈબલ કાઉન્સિલ પહોંચી હાઈકોર્ટ

Nice Nicobar venture PIL : લિટલ અને ગ્રેટ નિકોબાર આદિવાસી પરિષદના પ્રમુખ અને સભ્યોએ કલકત્તા હાઈકોર્ટની પોર્ટ બ્લેર બેન્ચનો સંપર્ક કર્યો છે, અને માંગ કરી છે કે તેમને ગ્રેટ નિકોબાર મેગા પ્રોજેક્ટ માટે 166 ચોરસ કિલોમીટર જંગલ જમીન ફાળવવાની પ્રક્રિયાને પડકારતી પીઆઈએલમાં પક્ષકાર બનાવવામાં આવે.

બીજી બાજુ કેન્દ્ર સરકાર હેઠળના પર્યાવરણ અને આદિવાસી બાબતોના મંત્રાલયો અને આંદામાન અને નિકોબાર વહીવટીતંત્રે આદિવાસી પરિષદના પ્રમુખ અને તેના સભ્યો દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીનો વિરોધ કર્યો છે. તેમનો દાવો છે કે અરજી ખૂબ મોડી પડી છે અને તેનો હેતુ કેસનો વ્યાપ બિનજરૂરી રીતે વિસ્તૃત કરવાનો છે.

નિકોબારી સમુદાયના આરોપો અને માંગણીઓ

પરિષદના પ્રમુખ બાર્નાબાસ મંજુ, બે ગામના કપ્તાન અને નિકોબારી સભ્યએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે આ બાબતે તેમના મંતવ્યો સાંભળવા મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું, “નિકોબારી સમુદાયે ક્યારેય આ જમીનના ટ્રાન્સફર માટે સંમતિ આપી ન હતી. આ કાયદા હેઠળ કોઈ આદિવાસી ગ્રામસભા યોજાઈ ન હતી, અને અમારો સમુદાય હંમેશા તેમની પૂર્વજોની જમીન પર પાછા ફરવા માંગતો હતો.”

₹81,000 કરોડનો મેગા પ્રોજેક્ટ

સરકાર ₹81,000 કરોડના ખર્ચે આ વિસ્તારમાં એક સંકલિત ટાઉનશીપ, ગલાથિયા ખાડી ખાતે આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્સશિપમેન્ટ કન્ટેનર પોર્ટ, પાવર પ્લાન્ટ અને લશ્કરી અને નાગરિક ઉપયોગ માટે એરપોર્ટ બનાવવાની યોજના ધરાવે છે. તાજેતરમાં જારી કરાયેલ ડ્રાફ્ટ માસ્ટર પ્લાનમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ દરિયાકાંઠાના શહેર અને વ્યવસાયિક કેન્દ્રના વિકાસ સાથે પર્યટન ગ્રેટ નિકોબારના અર્થતંત્રનો મુખ્ય આધારસ્તંભ બનશે.

ગ્રામસભાની બેઠકો પર પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા

કોર્ટ ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય સચિવ મીના ગુપ્તા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓની સુનાવણી કરી રહી છે, જેમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે જંગલ જમીન ટ્રાન્સફર કરવાની સમગ્ર પ્રક્રિયામાં નિયમોનું પાલન કરવામાં આવ્યું નથી. અરજદારોનું કહેવું છે કે તેમને હાઇકોર્ટનો સંપર્ક કરવાની ફરજ પડી હતી કારણ કે વન અધિકાર પ્રમાણપત્રો પાછી ખેંચવાની તેમની માંગણીઓને સંપૂર્ણપણે અવગણવામાં આવી હતી.”

18 ઓગસ્ટ, 2022 ના રોજ જારી કરાયેલા આ પ્રમાણપત્રમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે જમીન ફાળવણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. જોકે, અરજીમાં જણાવાયું છે કે, “પ્રમાણપત્ર ખોટો દાવો કરે છે કે સંબંધિત ગ્રામ સભાઓએ જમીન ફાળવણી માટે સંમતિ આપી છે. તે એવી બેઠકોનો ઉલ્લેખ કરે છે જેમાં કોઈ નિકોબારી હાજર ન હતું.”

NOC અને સહી અંગે વિવાદ

અરજદારોએ બાર્નાબાસ મંજુ દ્વારા સહી કરાયેલ સબ-ડિવિઝનલ કમિટી દ્વારા પસાર કરાયેલા ઠરાવ પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે. અરજી અનુસાર, ચેરમેનને ખબર પણ નહોતી કે તેઓ સમિતિના સભ્ય છે કે બેઠકનો હેતુ શું છે જ્યાં સુધી તેઓ બેઠકમાં પહોંચ્યા નહીં.

અરજીમાં જણાવાયું છે કે, “…1૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૨ ના રોજ, ચેરમેન બેઠકમાં હાજરી આપી હતી, તેને સામાન્ય સભા માનીને, કારણ કે તેમને સામાન્ય રીતે અન્ય આદિવાસી કલ્યાણ સભાઓમાં બોલાવવામાં આવતા હતા. તેમને સમિતિમાં તેમની નિમણૂક અંગે કોઈ સત્તાવાર માહિતી આપવામાં આવી ન હતી.” ચેરમેને બાદમાં 22 નવેમ્બર, 2022 ના રોજ લખેલા પત્રમાં તેમની સંમતિ પાછી ખેંચી લીધી.

કેન્દ્ર સરકાર અને વહીવટીતંત્રનો જવાબ

કેન્દ્ર સરકાર અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે અરજી રદ કરવા માટે સોગંદનામા દાખલ કર્યા છે. આદિજાતિ કલ્યાણ નિયામક જણાવે છે કે ચેરમેન તેમની સંમતિ પાછી ખેંચી શકતા નથી અને તેને રદ કરવું “પ્રક્રિયાગત રીતે અયોગ્ય” છે.

કેન્દ્ર સરકારનો દલીલ છે કે વન અધિકાર પ્રમાણપત્ર ખૂબ જૂનું છે અને મુખ્ય અરજી બે વર્ષથી પેન્ડિંગ છે. તેથી, આટલા મોડા તબક્કે નવા પક્ષકારોને પક્ષ બનાવવાથી કેસની સુનાવણીમાં બિનજરૂરી વિલંબ થશે. 

આ પણ વાંચોઃ- વિજ્યાદશમી બાદ કુલ્લુમાં એક સપ્તાહ સુધી દશેરાની ઉજવણી કેમ થાય છે? 

સરકારનો દલીલ છે કે જો કોર્ટ તેમને સાંભળવા માંગે છે, તો પણ તેમને અલગ અરજીઓ દાખલ કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં, કારણ કે આ કાનૂની પ્રક્રિયાને નોંધપાત્ર રીતે જટિલ અને લાંબી બનાવશે.