પ્રજનનક્ષમતા ઘટવા અંગે વિશ્વમાં ઘણા દેશો છે જે આ સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે. વૈજ્ઞાનિકોએ આ સમસ્યાનો ઉકેલ શોધવાનું શરૂ કરી દીધું છે. ઓસાકા યુનિવર્સિટીમાં આવું જ એક સંશોધન ચાલી રહ્યું છે, અહીંના વૈજ્ઞાનિક પ્રો. કાત્સુહિકો હયાશીએ દાવો કર્યો છે કે ટૂંક સમયમાં લેબમાં શુક્રાણુ અને ઇંડા ઉત્પન્ન થવાનું શરૂ થશે. આ ટેકનોલોજી આગામી 7 વર્ષમાં સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત થશે. આ ટેકનોલોજીને ઇન-વિટ્રો ગેમેટોજેનેસિસ કહેવામાં આવે છે. હયાશીના મતે, તે લાખો યુગલો માટે આશાના કિરણ જેવું છે જે વંધ્યત્વથી ઝઝૂમી રહ્યા છે.
પ્રો. હયાશીના મતે, તેઓ અને તેમની ટીમ આ ટેકનોલોજી પર ઝડપથી કામ કરી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે ટૂંક સમયમાં એવા કોષો વિકસાવવામાં આવશે જેનો ઉપયોગ સામાન્ય પ્રજનન પ્રક્રિયામાં થઈ શકે છે. આનાથી માત્ર પ્રજનન સમસ્યાઓથી પીડાતા યુગલોને માતાપિતા બનવામાં મદદ મળશે નહીં, પરંતુ સમલૈંગિક યુગલો, કેન્સરના દર્દીઓ અને વૃદ્ધ યુગલોને પણ ફાયદો થશે. પ્રોફેસર હયાશીને ટાંકીને પ્રકાશિત થયેલા મીડિયા અહેવાલ મુજબ, કેલિફોર્નિયાની સ્ટાર્ટઅપ કંપની કન્સેપ્શન બાયોસાયન્સિસ પણ લેબમાં શુક્રાણુ અને ઇંડા વિકસાવવાની દોડમાં આગળ છે. તેના સીઈઓ અનુસાર, લેબમાં શુક્રાણુ ઉત્પન્ન કરીને વસ્તી ઘટાડાને રોકી શકાય છે. આ સ્ટાર્ટઅપને ઓપનએઆઈના સ્થાપક સેમ ઓલ્ટમેન સહિત ઘણા દિગ્ગજોનો ટેકો છે.
સંશોધન મુજબ, જો બધું બરાબર રહ્યું, તો ટૂંક સમયમાં કોઈપણ વ્યક્તિ ત્વચા અને રક્તકણોમાંથી સંતાનને જન્મ આપી શકશે. ભલે તે વ્યક્તિ ક્યારેય જૈવિક રીતે માતાપિતા ન બની શકે. ગાર્ડિયન સાથે વાત કરતા, ઓસાના યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર કાત્સુહિકો હયાશીએ જણાવ્યું હતું કે આ સંશોધન ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. આ અઠવાડિયે પેરિસમાં યુરોપિયન સોસાયટી ઓફ હ્યુમન રિપ્રોડક્શન એન્ડ એમ્બ્રાયોલોજીની વાર્ષિક બેઠકમાં તેમણે કહ્યું કે મને થોડું દબાણ લાગે છે, એવું લાગે છે કે હું કોઈ રેસમાં ભાગ લઈ રહ્યો છું, પરંતુ હું વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યની ભાવના જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરું છું.
પ્રો. હયાશીએ કહ્યું કે આ ખૂબ મોટું સંશોધન હશે, ઉંદરો પર પ્રયોગ સફળ રહ્યો છે, અમે એક એવો ઉંદર બનાવ્યો છે જેના બે પિતા છે, એટલે કે, આ ટેકનોલોજી સમલૈંગિક યુગલો માટે પણ વરદાન બની શકે છે. તેઓ કહે છે કે અમને અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછો એક ઇમેઇલ મળે છે જેમાં વંધ્યત્વના દર્દીઓ તેમની સમસ્યાઓ વિશે જણાવે છે. તેથી હું આ સમસ્યાને સમજું છું, સ્ટાર્ટઅપ કંપની કન્સેપ્શનના સીઈઓ મેટ ક્રિસિલોફે ગાર્ડિયનને જણાવ્યું હતું કે પ્રયોગશાળામાં વિકસિત ઇંડા બધું બદલી નાખશે. તે મહિલાઓને મોટી ઉંમરે બાળકો પેદા કરવાની મંજૂરી આપશે.
ESHRE કોન્ફરન્સમાં પ્રો. હયાશીએ કહ્યું કે અત્યાર સુધી અમે ઉંદરોના શુક્રાણુ બનાવવામાં અને માનવ અંડકોષ વિકસાવવામાં સફળ રહ્યા છીએ. હવે અમે IVG પર સંપૂર્ણપણે કામ કરી રહ્યા છીએ. આમાં, વ્યક્તિની ત્વચા અથવા રક્તકણોમાંથી સ્ટેમ સેલ બનાવવામાં આવે છે, પછી તેને જર્મ સેલમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. આ ઇંડા અને શુક્રાણુની શરૂઆત જેવા છે. તેમને લેબમાં બનાવેલા સ્ટેમ સેલમાં રાખવામાં આવે છે. આ જર્મ સેલમાંથી ઇંડા અથવા શુક્રાણુ બનાવી શકાય છે. આ પ્રયોગ ઉંદરોમાં પણ સફળ રહ્યો છે.
પ્રો. હયાશીએ કહ્યું કે લેબમાં શુક્રાણુ વિકસાવવામાં સાત વર્ષ લાગી શકે છે, એવું અનુભવાઈ રહ્યું છે કે સ્ત્રીઓના પ્રયત્નોથી શુક્રાણુ વિકસાવવા એક પડકાર છે. જોકે, તેમણે તેને અશક્ય કહ્યું નહીં. અન્ય નિષ્ણાતો પણ હયાશીના સમયમર્યાદા સાથે સંમત છે. એડિનબર્ગ યુનિવર્સિટીમાં કેન્સરથી પીડિત બાળકોમાં પુરુષ પ્રજનનક્ષમતાના સંરક્ષણ માટે સંશોધન કરી રહેલા પ્રોફેસર રોડ મિશેલે કહ્યું કે વિજ્ઞાન ઝડપથી વિકસી રહ્યું છે, અમને આશા છે કે અમે પાંચ કે દસ વર્ષમાં અંડાશય અને અંડકોષમાં લેબમાં બનાવેલા શુક્રાણુ અને ઇંડા જોઈ શકીશું.
એન્ડ્રોલોજીના પ્રોફેસર અને માન્ચેસ્ટર યુનિવર્સિટીના વાઇસ-ડેપ્યુટી ચેરમેન પ્રો. એલન પેસી, પ્રો. હયાશી સાથે સંમત થયા. તેમણે કહ્યું કે પ્રયોગશાળાઓમાં ડેવલોપ કરવામાં આવેલા ઈંડામાંથી ઉંદરના બચ્ચા બનાવવામાં આવ્યા છે. માનવ ઈંડા બનાવવા પડકારજનક હોવા છતાં, તાજેતરમાં લોકોએ માનવ ઈંડા સુષુપ્ત સ્થિતિમાં કેવી રીતે રહે છે તેની વધુ સારી સમજ વિકસાવી છે. મોટાભાગના લોકો માને છે કે આ તકનીકમાં ઘણા વર્ષો લાગી શકે છે. જોકે, સારી વાત એ છે કે પ્રયોગશાળામાં બનાવેલા ઉંદરોનું આયુષ્ય સારું રહ્યું છે અને તેમણે સામાન્ય ઉંદરોની જેમ બાળકો પણ ઉત્પન્ન કર્યા છે. પ્રો. હયાશીએ કહ્યું કે આ તકનીક સલામત છે તે સાબિત કરવાની પણ આપણી જવાબદારી છે. તેમણે કહ્યું કે અલબત્ત મેં બે પિતાઓ પાસેથી ઉંદર બનાવ્યો છે, પરંતુ તે કુદરતી નથી. જો વિજ્ઞાન એવા પરિણામો લાવે છે જે કુદરતી નથી, તો આપણે સાવચેત રહેવું પડશે.
