જો ચહેરા પર અથવા શરીરના કોઈપણ ભાગ પર અચાનક સફેદ ડાઘ દેખાય, તો ચિંતા થવી સ્વાભાવિક છે. ઘણા લોકો તેને ગંભીર રોગ માને છે. ઘણી વખત સમાજમાં તેના વિશે ખોટી માન્યતાઓ ફેલાય છે. પરંતુ શું સફેદ ડાઘ ખરેખર મોટો રોગ છે? શું તે સ્પર્શ કરવાથી ફેલાય છે? કે પછી તે ફક્ત ત્વચાની સામાન્ય સમસ્યા છે?
સફેદ ડાઘને તબીબી ભાષામાં કોઢ અથવા હાયપોપીગ્મેન્ટેશન પણ કહેવામાં આવે છે. આવું ત્યારે થાય છે જ્યારે આપણી ત્વચાને રંગ આપનાર રંગદ્રવ્ય મેલાનિન બનતું બંધ થઈ જાય છે. મેલાનિન આપણી ત્વચાને તેનો રંગ આપે છે. જ્યારે આ કોષો મરવા લાગે છે અથવા શરીરના કોઈપણ ભાગમાં સક્રિય નથી હોતા, ત્યારે ત્યાં સફેદ ધબ્બા દેખાવા લાગે છે.
કોઢ ચેપી નથી – શરૂઆતમાં, આ ધબ્બા નાના હોય છે અને એક જગ્યાએ દેખાય છે. પરંતુ જો સમયસર ધ્યાન આપવામાં ન આવે, તો તે આખા શરીરમાં ફેલાઈ શકે છે. તેમાં બળતરા કે દુખાવો થતો નથી. રંગ ફક્ત આછો થઈ જાય છે. પરંતુ આ વાત લોકોને ડરાવવા લાગે છે કે શું આ એક અસાધ્ય રોગ છે. ઘણા લોકો તેને રક્તપિત્ત માનવાની ભૂલ કરે છે કે અન્ય કોઈ ચેપી રોગ, જ્યારે એવું બિલકુલ નથી. સફેદ ધબ્બા ચેપી રોગ નથી અને ન તો તે બીજા કોઈને સ્પર્શ કરવાથી ફેલાય છે.
કોઢ કેમ થાય છે? – આનું કોઈ એક કારણ નથી. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, તે આનુવંશિક છે, એટલે કે, જો પરિવારમાં કોઈને આ સમસ્યા હોય, તો આગામી પેઢીમાં પણ તેનું જોખમ વધી જાય છે. આ ઉપરાંત, રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં વિકૃતિ, વધુ પડતો તણાવ, ત્વચા પર વારંવાર ઇજાઓ, રસાયણો અથવા થાઇરોઇડ પ્રત્યે ત્વચાની પ્રતિક્રિયા જેવી સમસ્યાઓ પણ આનું કારણ હોઈ શકે છે.
ક્યારેક તે શરીરની અંદર ચાલી રહેલા ઓટોઇમ્યુન રોગની નિશાની પણ હોય છે. એટલે કે, શરીરની સંરક્ષણ પ્રણાલી પોતે જ ભૂલથી ત્વચાને નુકસાન પહોંચાડવાનું શરૂ કરે છે. આ જ કારણ છે કે તેને ફક્ત બાહ્ય ત્વચાની સમસ્યા માનવું યોગ્ય નથી.
શું કોઢનો કોઈ ઈલાજ છે? – જવાબ હા છે. જો તે શરૂઆતના તબક્કામાં ઓળખાઈ જાય, તો દવાઓ અને કેટલીક ક્રીમથી તેની સારવાર શક્ય છે. ડૉક્ટરો સ્ટીરોઈડ ક્રીમ, ફોટોથેરાપી દ્વારા સફેદ ડાઘને ઘણી હદ સુધી નિયંત્રિત કરી શકે છે.
આહારમાં ફેરફાર કરો – કેટલીકવાર વિટામિન B12 અને ફોલિક એસિડની ઉણપને કારણે પણ આવું થાય છે. એટલા માટે, ડૉક્ટરની સલાહ પર, વિટામિન B12 અથવા ફોલિક એસિડથી ભરપૂર વસ્તુઓનો આહારમાં સમાવેશ કરો. જો ત્વચા પર અચાનક સફેદ ડાઘ દેખાવા લાગે, તો ગભરાશો નહીં. વિલંબ કર્યા વિના ત્વચા નિષ્ણાતને મળો.
(નોંધ: આ લેખમાં આપેલી માહિતી અને ઉકેલો સામાન્ય સમજ પર આધારિત છે. અમે તેમને સમર્થન આપતા નથી. તેમને અપનાવતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લો.) ( all photographs credit score: Google)
સ્વાસ્થ્યના વધારે ન્યૂઝ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો. સારી આરોગ્ય સંભાળ તમને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે. સારું શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે, સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ જરૂરી છે. આનાથી તમે તમારી જાતને ઘણી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી પણ બચાવી શકો છો.
