Worldwide arithmetic day 2026 historical past : દર વર્ષે 14 માર્ચે સમગ્ર વિશ્વમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનો હેતુ લોકોમાં ગણિતના મહત્વને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને એ બતાવવાનો છે કે ગણિત માત્ર અભ્યાસનો વિષય નથી પરંતુ રોજિંદા જીવન, વિજ્ઞાન અને તકનીકીના વિકાસમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
આ વૈશ્વિક દિવસની જાહેરાત યુનેસ્કોએ નવેમ્બર 2019માં તેની 40મી જનરલ કોન્ફરન્સ દરમિયાન કરી હતી. આ પછી, પ્રથમ વખત 14 માર્ચ 2020 ના રોજ આ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. આ પહેલને આંતરરાષ્ટ્રીય ગાણિતિક સમુદાય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત યુનિયન તરફથી પણ વ્યાપક સમર્થન મળ્યું હતું.
14 માર્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસ કેમ ઉજવવામાં આવે છે?
14 માર્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસ મનાવવા પાછળ એક વિશેષ કારણ છે. આ તારીખ પ્રખ્યાત ગણિતિય સ્થિરાંક પાઇ (π) સાથે સંકળાયેલી છે. ઘણા દેશોમાં તારીખને મહિના-દિવસ (3-14) તરીકે લખવામાં આવે છે, જે પાઇના શરૂઆતી માન 3.14 સાથે મેળ ખાય છે. આ કારણોસર 14 માર્ચને લાંબા સમયથી પાઇ ડે તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે.
પાઇ એ ગણિતિય સ્થિરાંક છે જે કોઇ વર્તુળના પરિઘ અને તેના વ્યાસના અનુપાતને દર્શાવે છે અને ગણિત અને વિજ્ઞાનમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જ્યારે યુનેસ્કોએ આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસની ઘોષણા કરી ત્યારે પહેલાથી જ લોકપ્રિય પાઇ દિવસને આ વૈશ્વિક ગણિત ઉત્સવમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યો હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસ 2026 થીમ
દર વર્ષે આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસને એક વિશેષ થીમ સાથે મનાવવામાં આવે છે, આ વખતે ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિક્સ ડે 2026ની થીમ ગણિત અને આશા (Arithmetic and Hope) છે.
આ થીમનો હેતુ એ જણાવવાનો છે કે ગણિત પણ આશાની જેમ સાર્વભૌમિક સંસાધન છે. ગણિતિય વિચારસરણી લોકોને જટિલ સમસ્યાઓને સમજવામાં, ડેટાનું યોગ્ય રીતે વિશ્લેષણ કરવામાં અને સમાજ માટે ઉપયોગી ઉકેલો વિકસાવવામાં મદદ કરે છે.
આ પણ વાંચો – પીરિયડ્સ લીવ પર સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું- જો કાયદો બનાવવામાં આવશે તો મહિલાઓને કોઈ કામે રાખશે નહીં
આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસ વિશ્વભરમાં સંખ્યાબંધ કાર્યક્રમો સાથે ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં ગણિતની સ્પર્ધાઓ, વર્કશોપ અને સેમિનાર, જાહેર પ્રવચનો, વિજ્ઞાન અને ગણિત પ્રદર્શનો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે જાગૃતિ અભિયાનનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રવૃત્તિઓનો હેતુ યુવાનોને ગણિત તરફ પ્રેરિત કરવાનો અને તેમને આ ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે.
ભારતમાં ગણિત દિવસ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસ 14 માર્ચના રોજ ઉજવવામાં આવે છે, જ્યારે ભારતમાં 22 ડિસેમ્બરે રાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસને મહાન ભારતીય ગણિતશાસ્ત્રી શ્રીનિવાસ રામાનુજનની જન્મજયંતિ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. તેમણે સંખ્યા સિદ્ધાંત, અનંત શ્રેણીઓ અને ગણિતિય વિશ્લેષણના ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું હતું. 2012 માં ભારત સરકારે તેમની 125મી જન્મજયંતિ નિમિત્તે 22 ડિસેમ્બરને રાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસનું મહત્વ
આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત દિવસનો હેતુ લોકોને એ સમજાવવાનો છે કે ગણિત માત્ર વર્ગખંડ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ ગણિત વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના વિકાસમાં, ડેટા અને સંશોધનમાં, એન્જિનિયરિંગ અને નવીનતામાં, રોજિંદા જીવનની સમસ્યાઓના ઉકેલમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
