રાજકારણ, યુદ્ધ અને ગુનાઓ, રમતગમત અને રમતો, વ્યાપાર અને નાણાં, શિક્ષણ, શિક્ષણ, શિક્ષણ, પ્રશિક્ષણ, સંશોધન, યુદ્ધ અને ગુનાઓ પર તાજેતરના અને તાજેતરના રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર અને મંતવ્યો પૂરા પાડતા ન્યૂઝ પોર્ટલ માટે નિર્ભય, તાજા, વાજબી, પ્રથમ, આગળ વિજ્ઞાન અને કાલ્પનિક, ધર્મ, જ્યોતિષ, જીવનશૈલી, જોક્સ અને રમૂજ અને રમુજી વિડીયો, વાયરલ વિડીયો અને નકલી સમાચાર
Demonetization : ભારતમાં જૂની નોટો બંધ કરવાનો અને નવી નોટો લાવવાનો નિર્ણય કોણ લે છે ? શું હોય છે તેની પ્રક્રિયા – Gujarati Information | Demonetization in India Understanding the Resolution Making Course of – Demonetization in India Understanding the Resolution Making Course of
Demonetization: જૂની ચલણી નોટો પાછી ખેંચી લેવી અને નવી નોટો રજૂ કરવી એ કોઈપણ દેશ લઈ શકે તેવા સૌથી મોટા આર્થિક નિર્ણયોમાંનો એક છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે ભારતમાં આટલો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય કોણ લે છે? અને નોટબંધી પાછળ કઈ પ્રક્રિયા અનુસરવામાં આવે છે? ચાલો આ પ્રશ્નોના જવાબો શોધીએ.
1 / 6
ભારતમાં ચલણી નોટોને ડિમોનિટાઈઝ કરવાનો અધિકાર કોને છે?: જ્યારે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા ચલણ જાહેર કરે છે અને તેનું નિયમન કરે છે, ત્યારે નોટોને રદ કરવાનો અંતિમ અધિકાર કેન્દ્ર સરકાર પાસે છે. RBI એક્ટ 1934 હેઠળ સરકાર કોઈપણ ચલણને કાનૂની ટેન્ડર તરીકે રદ કરી શકે છે. 8 નવેમ્બર, 2016 ના રોજ આવું જ બન્યું હતું. જ્યારે ₹500 અને ₹1000 ની નોટોને રાતોરાત રદ કરવામાં આવી હતી.
2 / 6
RBI પણ આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. દેશની નાણાકીય સત્તા તરીકે, તે સરકારને તકનીકી, નાણાકીય અને કાર્યકારી ઇનપુટ પ્રદાન કરે છે. RBI ખાતરી કરે છે કે નવી નોટો ચલણ માટે તૈયાર છે, સુરક્ષા સુવિધાઓનું મૂલ્યાંકન કરે છે અને જૂની નોટો પાછી ખેંચવા અને નવી નોટો રજૂ કરવાના મોટા લોજિસ્ટિક્સને અમલમાં મૂકવામાં મદદ કરે છે. સરકાર નિર્ણય લે છે અને RBI ખાતરી કરે છે કે સિસ્ટમ સરળતાથી ચાલે છે.
3 / 6
નોટબંધી પ્રક્રિયા કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?: 2016 ની નોટબંધી પ્રક્રિયા પ્રક્રિયાનું સ્પષ્ટ ચિત્ર પૂરું પાડે છે. કેન્દ્ર સરકાર કાળા નાણાં પર કાબૂ મેળવવા, નકલી નોટોના પરિભ્રમણને રોકવા અથવા ગેરકાયદેસર ધિરાણ અટકાવવા જેવા ચોક્કસ ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત કરવા માટે નીતિગત નિર્ણયથી શરૂઆત કરે છે. એકવાર નિર્ણય લેવામાં આવે પછી RBI નવી ચલણના પુરવઠાનું મૂલ્યાંકન કરવા, ડિઝાઇનને સુધારવા અને ઉન્નત સુરક્ષા સુવિધાઓ ચકાસવા માટે RBI સાથે નજીકથી કામ કરે છે.
4 / 6
ત્યારબાદ સરકાર RBI કાયદાની જોગવાઈઓ હેઠળ સત્તાવાર સૂચના જાહેર કરે છે. આ સૂચના ઔપચારિક રીતે જૂની નોટોને ચોક્કસ તારીખથી અમાન્ય જાહેર કરે છે. પછી તે કાનૂની ટેન્ડર તરીકે બંધ થઈ જાય છે. નોટબંધીની જાહેરાત થતાં જ અમલીકરણનો તબક્કો શરૂ થાય છે. RBI બેંકોને નવી ચલણી નોટો સપ્લાય કરે છે. વધુમાં RBI રોકડ પ્રવાહનું સંચાલન કરે છે અને નોટબંધી કરાયેલી નોટોના વિનિમય અથવા જમા કરવા માટે માર્ગદર્શિકા નક્કી કરે છે.
5 / 6
નવી નોટો કેવી રીતે ચલણમાં પ્રવેશ કરે છે?: જૂની નોટો પાછી ખેંચવાની સાથે અર્થતંત્રમાં પ્રવાહિતા જાળવવા માટે નવી નોટો રજૂ કરવી વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. RBI નવી ડિઝાઇનની નોટો જાહેર કરે છે. આ નવી નોટો બેંકો, ATM અને રોકડ વિતરણ બિંદુઓ દ્વારા અર્થતંત્રમાં પ્રવેશ કરે છે.
6 / 6
જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.
