India Court docket Execution : ભારતમાં ફાંસીની સજાની રાહ જોઈ રહેલા 571 કેદી માંથી 21 મહિલાઓ છે. આ મહિલાઓને આતંકવાદ, સામૂહિક હત્યા, આબરૂ માટે હત્યા અને અન્ય જઘન્ય અપરાધો જેવા કેસોમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવી છે. આમાંથી ચાર મહિલાઓ એક દાયકાથી વધુ સમયથી મૃત્યુદંડના અમલની રાહ જોઈ રહી છે. આ મહિલાઓ જુદા જુદા રાજ્યો માંથી આવે છે.
સૌથી જૂનો કિસ્સો 2003માં મુંબઈના ગેટવે ઓફ ઈન્ડિયા અને ઝવેરી બજાર નજીક થયેલા વિસ્ફોટોનો છે. આ કેસમાં ફહમીદા સૈયદને દોષી ઠેરવવામાં આવી છે. ફહમિદા સૈયદને 2009માં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી અને તે 16 વર્ષથી ફાંસીની રાહ જોઈ રહી છે. નેશનલ એકેડેમી ઓફ લીગલ સ્ટડીઝ એન્ડ રિસર્ચ (નાલસાર) યુનિવર્સિટીના સ્ક્વેર સર્કલ ક્લિનિકના અહેવાલ મુજબ, કેરળ, હરિયાણા, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, પંજાબ, બિહાર, મધ્યપ્રદેશ અને છત્તીસગઢની જેલોમાં ફાંસીની સજાની રાહ જોઈ રહેલી મહિલા કેદીઓ બંધ છે.
ફાંસની સજાની રાહ જોઇ રહેલી કુલ 21 મહિલાઓમાં નવ સ્ત્રીઓ ઉત્તર પ્રદેશની છે. જેમાં ફહમીદા મોહમ્મદ હનીફ સૈયદનો કેસ આતંકવાદ સાથે જોડાયેલો છે. 2009માં તેને 2003માં મુંબઈ ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા અને ઝવેરી બજાર બોમ્બ વિસ્ફોટમાં દોષી ઠેરવવામાં આવી હતી. તેને આઈપીસીની કલમ 302 (હત્યા), 307 (હત્યાનો પ્રયાસ), 427 (ઉપદ્રવ), કલમ 3 (2) (એ) (આતંકવાદી કૃત્ય) (આતંકવાદ નિવારણ અધિનિયમ) હેઠળ દોષી ઠેરવવામાં આવ્યો હતો. હાઈકોર્ટે 2012માં સજાને યથાવત રાખી હતી.
ઉત્તર પ્રદેશની રહેવાસી શબનમને 2008માં પોતાના પરિવારના સાત સભ્યોની હત્યાના આરોપમાં દોષી ઠેરવવામાં આવી હતી. તેને હત્યા હેઠળ, 34 (સામાન્ય હેતુ) હેઠળ દોષી ઠરાવવામાં આવી હતી. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે 2013માં ફાંસીની સજાને યથાવત રાખી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે ફાંસીની સજાને યથાવત રાખી હતી. તેમની રિવ્યૂ પિટિશન ફગાવી દેવામાં આવી છે.
હરિયાણાની સોનમ ડાલને પણ 2009માં તેના પરિવારના સભ્યોની સામૂહિક હત્યામાં દોષી ઠેરવવામાં આવી હતી. આ ચુકાદો 2014માં આવ્યો હતો. પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટે 2018માં સજાને યથાવત રાખી હતી. હાલ આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. ઉત્તર પ્રદેશની ગીતા દેવીને 2010માં પુત્રવધૂ અને પૌત્રીની હત્યાના કેસમાં ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. આ મામલો અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. 2017માં જલધારાને આબરૂ માટે હત્યાના કેસમાં હત્યા, રમખાણ, ઘાતક હથિયારથી રમખાણો કરવાના આરોપમાં દોષી ઠેરવવામાં આવી હતી. વર્ષ 2022માં ફાંસીની સજા સંભળાવવામાં આવી હતી. આ મામલો અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. જલધારાને તેની પુત્રી અને તેના પ્રેમીની આંતરવંશીય સંબંધ રાખવા બદલ હત્યા કરવા બદલ દોષી ઠેરવવામાં આવી હતી.
ઉત્તર પ્રદેશની રહેવાસી રૂપા સિંહે 2020માં સંપત્તિના વિવાદને લઈને તેના પરિવારના છ સભ્યોની હત્યા કરી હતી. તેને 2025માં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. આ મામલો અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. એ જ રીતે નઝીમાને 2014માં એક અધિકારીની માતા, ભાઈ અને ભાભીની હત્યા તેમજ લૂંટના આરોપમાં ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ફાંસીની સજા હાઈકોર્ટ દ્વારા પુષ્ટિને આધિન છે. આ જ કેસમાં હાશિમાને પણ ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી છે. તેમની અપીલ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે.
પંજાબની રહેવાસી નીલમને 2021માં બે વર્ષના બાળકના અપહરણ અને હત્યાના આરોપમાં 2024માં સજા ફટકારવામાં આવી હતી. આ કેસમાં તેમની અરજી પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. છત્તીસગઢની કિરણ બાઈને 2010માં બે વર્ષની બાળકીના અપહરણ અને હત્યાના આરોપમાં દોષી ઠેરવવામાં આવી હતી. હાઈકોર્ટે ફાંસીની સજાને સમર્થન આપ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે તેમની અપીલ ફગાવી દીધી હતી. તેમની દયા અરજી હાલમાં પેન્ડિંગ છે. હરિયાણાની રહેવાસી પૂનમને 2023 માં ડોક્ટરના ઘરે લૂંટ અને હત્યા માટે 2025 માં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. હાલમાં પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટમાં ફાંસીની સજાની પુષ્ટિ બાકી છે.
ઉત્તર પ્રદેશના રહેવાસી મસીતાનને 2024માં દહેજ હત્યા અને અન્ય કેસો માટે 2025માં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. હાલમાં અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં તેમની ફાંસીની સજાની પુષ્ટિ બાકી છે. એ જ રીતે, ઉત્તરપ્રદેશની મનુને 2024માં એક વ્યક્તિની હત્યા માટે મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, જેણે તેના સંબંધો પર વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. નીચલી કોર્ટે તેને હત્યા અને પુરાવાના નાશ સંબંધિત કલમો હેઠળ દોષી ઠરાવી હતી. આ કેસ હાલમાં અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે.
પ્રિયંકાને વર્ષ 2024માં તેના ત્રણ પુત્રોને ડૂબાડી હત્યા કરવા બદલ ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. આ ઘટનામાં તેનું ચોથું બાળક બચી ગયું હતું. આ મામલો અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. મહારાષ્ટ્રના પુનીકુમારી ધોલારામ બિશ્નોઈને તેની દૂધ પુત્રી પર બળાત્કાર અને હત્યામાં મદદ કરવા અને ઉશ્કેરવાના આરોપમાં દોષી ઠેરવવામાં આવી હતી. ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલી ફાંસીની સજા હાઇકોર્ટ દ્વારા પુષ્ટિ બાકી છે. કેરળની રફીકાને 2022માં 2024 માં લૂંટના પ્રયાસ દરમિયાન 71 વર્ષીય પાડોશીની હત્યા કરવા બદલ સજા ફટકારવામાં આવી હતી. આ મામલો કેરળ હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે.
મધ્યપ્રદેશના કંચન કોલને તેની સાસુની હત્યાના આરોપમાં ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, જેણે તેના પર દાતરડાથી 95 વખત હુમલો કર્યો હતો. કેરળના સમરને તેના પ્રેમીને ઝેર આપવાના આરોપમાં ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી છે. તેની સજા અને મૃત્યુદંડ વિરુદ્ધ કેરળ હાઈકોર્ટમાં અપીલ પેન્ડિંગ છે. કર્ણાટકની લક્ષ્મીને તેના પતિની હત્યાના આરોપમાં દોષી ઠેરવવામાં આવ્યા બાદ મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. આ ફાંસીની સજા કર્ણાટક હાઈકોર્ટ દ્વારા પુષ્ટિને આધિન છે.
બિહારની પૂનમ દેવીને તેની સગીર પુત્રીની હત્યાના આરોપમાં ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી છે. પટના હાઈકોર્ટે હજી સુધી તેની પુષ્ટિ કરી નથી. કેરળની રહેવાસી રેજાનીને એક ગર્ભવતી મહિલા અને તેના અજાત બાળકની હત્યામાં તેની ભૂમિકા બદલ ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, જે તેણે કથિત રીતે તેના પ્રેમીની મિલીભગતથી કરી હતી. તેની ફાંસીની સજા કેરળ હાઈકોર્ટ દ્વારા પુષ્ટિને આધિન છે.
આ કેસોમાં, સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ અભય એસ ઓકાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બંધારણની કલમ 21 ના ઉલ્લંઘનના સંદર્ભમાં મૃત્યુદંડની બંધારણીયતાના મુદ્દા પર પુનર્વિચારણા કરવી જરૂરી છે. દેશભરમાં ફાંસીની સજા પામેલા કેદીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહેલા યુગ મોહિત ચૌધરી કહે છે કે ફાંસીની સજા દરમિયાન કેદીની ગરિમા સંપૂર્ણપણે છીનવી લેવામાં આવે છે.
