નોઈડાથી સુરત સુધી કેમ ભભૂકી રહ્યો છે મજૂરોનો આક્રોશ? શું છે હિંસક પ્રદર્શન પાછળનું કારણ

સોમવારે નોઈડામાં કર્મચારીઓએ જોરદાર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું. પ્રદર્શન દરમિયાન વિરોધીઓ અને પોલીસ વચ્ચે અથડામણ થઈ અને અનેક વાહનોને આગ ચાંપી દેવામાં આવી. જોકે નોઈડામાં આ વિરોધ કોઈ અલગ ઘટના નથી. 2026 ની શરૂઆતથી વિવિધ ઔદ્યોગિક એકમોમાં કર્મચારીઓ દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવી રહ્યા હોવાના સતત અહેવાલો મળી રહ્યા છે.

વિરોધનો દોર 2 ફેબ્રુઆરીએ બિહારના ઔદ્યોગિક શહેર બરૌનીમાં શરૂ થયો હતો અને ત્યારબાદ કર્મચારીઓએ ઓછામાં ઓછા પાંચ અન્ય સ્થળોએ વિરોધ પ્રદર્શનો કર્યા હતા.

બરૌની ઉપરાંત આ વિરોધ પ્રદર્શનો ગુજરાતના સુરત (હીરા કાપવા અને પોલિશ કરવા માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર), માનેસર (ઓટોમોબાઈલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર), પાણીપત (કાપડ અને રિસાયક્લિંગ હબ) અને નોઈડા (ફૂટવેર અને કાપડ માટેનું ઉત્પાદન કેન્દ્ર) માં થયા હતા.

હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો અને પથ્થરમારો

બરૌનીમાં વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કામદારોએ માંગ કરી હતી કે કામનો દિવસ આઠ કલાક નક્કી કરવામાં આવે અને પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) અને ESIC (કર્મચારીઓના રાજ્ય વીમા નિગમ) ના લાભો મેળવવાની માંગ કરી. 23 ફેબ્રુઆરીના રોજ પાણીપતમાં ઇન્ડિયન ઓઇલ રિફાઇનરીમાં આશરે 30,000 કોન્ટ્રાક્ટ કામદારોએ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. આ પ્રદર્શન દરમિયાન કામદારોએ હિંસાનો આશરો લીધો હતો અને પથ્થરમારો કર્યો હતો. 27 ફેબ્રુઆરીના રોજ સુરતના હજીરામાં AM/NS (આર્સેલરમિત્તલ નિપ્પોન સ્ટીલ) પ્રોજેક્ટ સાઇટ પર લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો (L&T) દ્વારા કાર્યરત 5000 કોન્ટ્રાક્ટ કામદારોએ પણ હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું.

કામદારોની માંગણીઓ શું છે?

કામદારોની પ્રાથમિક માંગણીઓમાં સારી કામ કરવાની પરિસ્થિતિઓ (ખાસ કરીને કોન્ટ્રાક્ટ કામદારો માટે), લઘુત્તમ વેતનમાં વધારો, ઓવરટાઇમ પગારમાં સુધારો, બાકી રહેલા બાકી પગારનું સમાધાન અને નિયમિત કર્મચારીઓને આપવામાં આવતા લાભોનો સમાવેશ થાય છે.

જયલલિતા: સિનેમાથી સત્તા સુધીની સફર, હિરોઈનથી ‘અમ્મા’ બનવાની સંપૂર્ણ વાર્તા, કિસ્સા મુખ્યમંત્રી કા

ઘણા ટ્રેડ યુનિયનોના સૂત્રોએ ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસને જણાવ્યું હતું કે નવેમ્બર 2025માં નવા શ્રમ સંહિતા લાગુ થયા પછી કામદારો વેતનમાં વધારાની અપેક્ષા રાખતા હતા. જોકે વાસ્તવિક વેતન વધારો તેમની અપેક્ષાઓ કરતાં ઓછો રહ્યો.

હરિયાણા સરકારે વેતનમાં વધારો કર્યો

તાજેતરમાં ગેસની અછત ઉભી થવાથી કામદારોની મુશ્કેલીઓમાં વધારો થયો છે. વધુમાં કામદારો વધતી જતી મોંઘવારીનો સામનો પણ કરી રહ્યા છે. ગયા અઠવાડિયે હરિયાણા સરકારે લઘુત્તમ વેતનમાં વધારાની જાહેરાત કરી તે પહેલાં માનેસર સહિત રાજ્યના અનેક ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોમાં વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યા હતા. હરિયાણા રાજ્ય સરકારે હવે માસિક લઘુત્તમ વેતનને અકુશળ કામદારો માટે ₹15,220.71 અને ઉચ્ચ કુશળ કામદારો માટે ₹19,442.85 સુધી સુધાર્યું છે.

LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો થવાથી પરેશાન

છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં કામદારો LPG સિલિન્ડર ખરીદવા માટે સહાય માંગી રહ્યા છે. કાળા બજારમાં LPG સિલિન્ડરના ભાવ પ્રમાણભૂત દર કરતા ત્રણથી ચાર ગણા વધી ગયા છે.

નોઇડામાં પથ્થરમારો અને હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો અંગે મજૂર સંગઠનોના નેતાઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પરિસ્થિતિ આંશિક રીતે વણસી હતી કારણ કે યુનિયનના પ્રતિનિધિઓને છેલ્લા પાંચ દિવસથી નજરકેદ કરવામાં આવ્યા હતા. કામદારો માંગ કરી રહ્યા છે કે, હરિયાણાની જેમ તેમના લઘુત્તમ વેતનમાં 35% થી વધુ વધારો કરવામાં આવે. તેઓ એ હકીકત પર ઊંડો રોષ વ્યક્ત કરે છે કે 8 એપ્રિલે નોઈડામાં વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા હોવા છતાં અધિકારીઓ કોન્ટ્રાક્ટ કામદારોની ફરિયાદો પર ધ્યાન આપવામાં નિષ્ફળ ગયા.