પોલીસ હંમેશા કપલ્સને અશ્લીલતાના નામ પર હેરાન કરતી હોય છે. પહેલા આ કલમ IPC 294 હતી, જે હવે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)ની કલમ 296 બની ગઈ છે.
BNSની કલમ 296: જે અંતર્ગત જાહેર જગ્યા પર અશ્લીલ હરકત કરવી ગુનો બને છે. જેનાથી બીજાને અસહજતા અનુભવાય.
અધિકાર: કાયદામાં અશ્લીલતાની કોઈ સ્પષ્ટ વ્યાખ્યા નથી. ખાલી સાથે બેસવું, હાથ પકડવો અથવા વાત કરવી અશ્લીલતાની કેટેગરીમાં નથી આવતું.
પોલીસ શું નથી કરી શકતી: પોલીસ આપને કોઈ ઠોસ અશ્લીલ હરકત વિના ધરપકડ કરી શકતી નથી. તે આપને થપ્પડ મારી શકતી નથી. તમારો ફોન ચેક કરી શકતી નથી અને તથા આપને બળજબરી પરિવારને ફોન કરવા માટે મજબૂર પણ નથી કરી શકતી.
પાર્ક એક જાહેર સ્થળ હોય છે. એટલા માટે ત્યાં આપની સ્વતંત્રતાની એક મર્યાદા હોય છે.
1. શું ન કરવું- એવી કોઈ પણ શારીરિક હરકત ન કરો, જે સાર્વજનિક રીતે વાંધાજનક હોય. પબ્લિક ડિસ્પ્લે ઓફ અફેક્શન જે શાલીનતાની મર્યાદા લાંઘશો તો પોલીસ એક્શન લઈ શકે છે.
2. શું કરવું- હંમેશા તમારી ઉંમરનું સર્ટિફિકેટ સાથે રાખો. જેમ કે આધાર કાર્ડની કોપી ફોનમાં રાખો. જો તમે પુખ્તવયના છો તો પોલીસ તમારા પર કોઈ નૈતિક પ્રેશર બનાવી શકતી નથી.
શાંતિથી વાત કરો- જો પોલીસ રોકે તો દાદાગીરી ન કરો, તેમને પૂછો કે મેં કયા કાયદાનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટના કેટલાય ચુકાદા અનુસાર બે પુખ્ત વ્યક્તિનું સાથે બેસવું ગુનો નથી.
જો પોલીસ આપને ચોકીએ લઈ જવાની ધમકી આપે તો યાદ રાખો કે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા અંતર્ગત મહિલાઓને સૂર્યાસ્ત બાદ ધરપકડ કરવાના ખાસ નિયમ છે. સાથે જ પોલીસને આપની ગોપનિયતાનું સન્માન કરવું પડશે. આપ વિનમ્રતાથી કહી શકો છો. અમે પુખ્તવયના છીએ અને શાંતિથી બેઠા છીએ. અમે કોઈ કાયદો તોડ્યો નથી.
સવાલ-જવાબ
જવાબ- નહીં, ખાલી સાથે બેસવા બદલ પોલીસ ધરપકડ કરી શકતી નથી. જ્યાં સુધી કોઈ અશ્લીલ હરકત ન હોય, ત્યાં સુધી પોલીસનો અધિકાર નથી.
જવાબ- બિલકુલ નહીં. આપની પ્રાઈવેસી આપનો મૌલિક અધિકાર છે. કોઈ પણ સર્ચ વોરન્ટ વિના અથવા ઠોસ કાનૂની કારણ વિના પોલીસ આપનો ફોન ટચ કરી શકતી નથી.
જવાબ- પોલીસને સ્પષ્ટ રીતે જણાવો કે તે પુખ્ત છે અને સંવિધાન આપને આપની પસંદની વ્યક્તિ સાથે સમય વિતાવવાનો અધિકાર આપે છે. તમે તે પોલીસ અધિકારીનું નામ અને બેચ નંબરની માગ કરી શકો છો.
જવાબ- બીએનએસની કલમ 296 અંતર્ગત જો ગુનો સાબિત થાય છે તો 3 મહિનાની જેલ અથવા દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.
જવાબ- હા, જો પોલીસ આપને પરેશાન કરી રહી છે તો આપ આપના બચાવ માટે તેમની કાર્યવાહીનો વીડિયો બનાવી શકો છો. આ આપનો અધિકાર છે.
