ઘર ખરીદવું એ જીવનમાં એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ છે, પરંતુ ઘણા લોકો ભૂલો કરે છે કારણ કે તેઓ જરૂરી દસ્તાવેજોની કાળજીપૂર્વક સમીક્ષા કરતા નથી. ભારતમાં મિલકતની છેતરપિંડી અને વિવાદો સામાન્ય છે. તમારી જાતને બચાવવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ એ છે કે સહી કરતા પહેલા અથવા ચૂકવણી કરતા પહેલા બધા દસ્તાવેજોની સંપૂર્ણ તપાસ કરવી.
ટાઇટલ ડીડ એ દસ્તાવેજ છે જે સાબિત કરે છે કે મિલકતનો વાસ્તવિક માલિક કોણ છે. હંમેશા મૂળ જોવા માટે કહો. ખાતરી કરો કે વેચનારનું નામ સરકારી રેકોર્ડ સાથે મેળ ખાય છે અને તેમને મિલકત પર સંપૂર્ણ અધિકાર છે. એટલે કે, કોઈ વિવાદ નથી.
એન્કમ્બ્રન્સ સર્ટિફિકેટ તપાસો – આ પ્રમાણપત્ર સૂચવે છે કે મિલકત પર કોઈ બાકી લોન અથવા કાનૂની રકમ બાકી છે કે નહીં. આ પ્રમાણપત્ર સબ-રજિસ્ટ્રારની ઑફિસમાંથી મેળવવામાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે છેલ્લા 15 થી 30 વર્ષનો સમય આવરી લે છે. જો મિલકત પર કોઈ બાકી બેંક લોન હોય, તો તે પ્રમાણપત્રમાં પ્રતિબિંબિત થશે, જેથી તમે ખાતરી કરી શકો કે વેચનાર તમારા પર કોઈ જવાબદારી ન નાખે.
યોજનાઓ અને મંજૂરીઓ તપાસો – જો તમે એપાર્ટમેન્ટ અથવા હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટમાં ઘર ખરીદી રહ્યા છો, તો ખાતરી કરો કે બિલ્ડરને સ્થાનિક વિકાસ સત્તાવાળા અથવા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન તરફથી મંજૂરી મળી છે. મંજૂર મકાન નકશો માટે પૂછો અને ખાતરી કરો કે બાંધકામ યોજના અનુસાર છે. ખોટા અથવા ગેરકાયદેસર બાંધકામને દંડ અથવા તોડી પાડવાની સૂચના પણ મળી શકે છે.
કર અને બિલ તપાસો – બાકી મિલકત કર અથવા વીજળી અને પાણીના બિલ તપાસો. વેચનાર પાસેથી તાજેતરની કર રસીદો મેળવો અને ખાતરી કરો કે કોઈ બાકી ચૂકવણી નથી. આ પણ પુષ્ટિ કરે છે કે મિલકત સ્થાનિક સત્તાવાળા સાથે યોગ્ય રીતે નોંધાયેલ છે.
RERA નોંધણી ભૂલશો નહીં – જો પ્રોજેક્ટ બાંધકામ હેઠળ હોય, તો તપાસો કે બિલ્ડરે RERA (રિયલ એસ્ટેટ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી) સાથે પ્રોજેક્ટ રજીસ્ટર કરાવ્યો છે કે નહીં. દરેક રાજ્યની પોતાની RERA વેબસાઇટ છે જ્યાં તમે પ્રોજેક્ટ માહિતી દાખલ કરીને ચકાસણી કરી શકો છો. RERA નોંધણી પારદર્શિતા વધારે છે અને ખરીદદારોને કાનૂની રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
વકીલની મદદ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે – જ્યારે તે થોડું ખર્ચાળ લાગે છે, મિલકત વકીલ પાસે તમારા દસ્તાવેજોની સમીક્ષા કરાવવાથી ભવિષ્યમાં તમને લાખો રૂપિયા બચાવી શકાય છે. વકીલો એવી બાબતો પકડી શકે છે જે ઘણીવાર ધ્યાન બહાર ન જાય અને ખાતરી કરી શકે કે તમારો કરાર અને વેચાણ દસ્તાવેજ કાયદેસર રીતે યોગ્ય છે.
